Werkwijze - Design As Research (DARe)

Sfeerafbeelding Fontys
Onze werkwijze, waarbij het ontwerpen van onderwijs samenvalt met onderzoek naar kansrijke mogelijkheden en met de professionele ontwikkeling van de leraar, noemen we ‘Design As Research’ (DARe). Deze werkwijze bevat enkele essentiële bestanddelen: design thinking for educators, Learning Design Studio (LDS) en praktijkonderzoek. Deze bestanddelen worden hieronder nader toegelicht.

Design thinking for educators

Design thinking is een creatief proces ten behoeve van het ontwerpen van duurzame en innovatieve oplossingen voor het onderwijs.

In het ontwerpproces wordt denken omgezet in handelen. Het is een gestructureerde aanpak voor het genereren en ontwikkelen van ideeën. De onderliggende gedachte is dat iedereen met behulp van design thinking kan bijdragen aan het creëren van het onderwijs van de toekomst. Het is een manier om tot handelen te komen wanneer je wordt geconfronteerd met een complexe uitdaging.

Om het ontwerpproces van onderwijsingenieurs in een LDS te ondersteunen maken wij vaak gebruik van de vijf fasen van design thinking for educators:

  1. ontdekken
  2. interpreteren
  3. ideeën vormen
  4. experimenteren
  5. verder ontwikkelen
Onderwijs ontwerpen is een ‘iteratief’ proces

Elke ontwerpstap geeft nieuwe inzichten maar roept ook nieuwe vragen op die richting geven aan vervolgstappen. Bij die benadering past het om nieuwe onderwijsideeën in een vroegtijdig stadium op kleine schaal uit te proberen in de praktijk (‘prototyping’, o.a. Tripp & Bichelmeyer, 1990). Op die manier kan waardevolle feedback van leerlingen verzameld worden die de professional inzicht geeft in hoe een uitgebreidere, verder ontwikkeld idee in de praktijk zou kunnen werken.

Design thinking for educators is een succesvol gebleken manier om het ontwerpproces van onderwijsprofessionals te ondersteunen.

Learning Design Studio (LDS)

Onderwijsingenieurs delen hun vragen en bevindingen in een Learning Design Studio (Mor & Mogilevsky, 2013).

Een Learning Design Studio verwijst naar een serie sessies van een vaste groep onderwijsprofessionals, dat elkaar ondersteunt bij het doelgericht verbeteren van hun eigen praktijk en daarmee ook bij hun professionele ontwikkeling.

In een effectieve LDS blijft het echter niet bij praten en het vrijblijvend delen van ideeën en plannen. Op basis van de samenwerking tijdens LDS-sessies ontstaan nieuwe inzichten en vervolgacties die in de praktijk kunnen worden uitgeprobeerd. De opbrengsten van die acties worden teruggekoppeld in de volgende sessie.

Samen doelen bepalen

Deelnemen aan een LDS is een krachtig alternatief voor sit-and-get vormen van professionalisering, omdat de deelnemers met elkaar bepalen wat het doel is en hoe dat bereikt dient te worden. Voor de start van het traject zijn een centrale doelstelling en randvoorwaarden afgesproken, waarmee deelnemers vervolgens vanuit hun eigen praktijk en met hun eigen perspectief aan de slag gaan.

Ideale opzet van een LDS
  • Aantal deelnemers: 4 tot 10
  • LDS-coaches: 1 á 2
  • Frequentie bijeenkomsten: 1 x per maand, 2,5 uur. Totaal 10 bijeenkomsten per jaar
  • Planning en locatie: in overleg

De tijd tussen twee sessies in biedt deelnemers voldoende mogelijkheden om voorgenomen activiteiten in de praktijk uit te voeren.

Praktijkonderzoek

Onderwijs innoveren en praktijkonderzoek gaan hand in hand.

Praktijkonderzoek is onderzoek dat vragen uit de praktijk beantwoordt, gericht is op oplossingen die in de praktijk werken en dat door onderwijsprofessionals zelf wordt uitgevoerd.

Praktijkonderzoek leidt zowel tot schoolontwikkeling als tot professionele ontwikkeling. Om een effectief onderwijsontwerp te maken is een kritische analyse van de praktijksituatie nodig en ook het uitproberen van nieuwe ideeën in de praktijk behoeft een onderzoeksmatige manier van kijken en handelen.

Onderzoekende houding

We hechten binnen ‘De Onderwijsingenieurs’ groot belang aan een onderzoekende houding van de betrokken onderwijsprofessionals en we hebben aandacht voor de ontwikkeling van een dergelijke houding. Hierbij kun je denken aan kennis delen, kennis benutten, kritisch-analytisch denken en het voeren van een professionele dialoog met collega’s.