Doelstelling

Het doel van de Commissie is het bevorderen en stimuleren van ethisch verantwoord uitgevoerd onderzoek conform de ambitie uit de Fontys Onderzoeksnota: Onderzoek wordt altijd ethisch verantwoord.
De Commissie heeft in haar taakstelling een plicht- en een deugdkant.
Voor de plichtkant geldt: veel van het onderzoek in het domein Mens en maatschappij kan vallen onder de Wet Medisch- Wetenschappelijk Onderzoek met mensen (WMO). De WMO is van toepassing indien:

  • Er sprake is van medisch wetenschappelijk onderzoek. ‘Medisch-wetenschappelijk onderzoek is onderzoek dat als doel heeft het beantwoorden van een vraag op het gebied van ziekte en gezondheid (etiologie, pathogenese, verschijnselen/symptomen, diagnose, preventie, uitkomst of behandeling van ziekte), door het op systematische wijze vergaren en bestuderen van gegevens. Het onderzoek beoogt bij te dragen aan medische kennis die ook geldend is voor populaties buiten de directe onderzoekspopulatie.’
  • Personen aan handelingen worden onderworpen of hen gedragsregels worden opgelegd. Er wordt op enige wijze inbreuk gemaakt op de fysieke en/of psychische integriteit van de proefpersoon.

Voor nadere uitleg en voorbeelden, zie website van CCMO

WMO-plichtig

Als het onderzoek WMO-plichtig is, dient een erkende Medisch-Ethische Toetsingscommissie (METC) het onderzoeksvoorstel te beoordelen. Zonder een dergelijk METC-oordeel kan er in veel gevallen niet over het onderzoek gepubliceerd worden (veel tijdschriften vragen de niet WMO-verklaring op, die niet met terugwerkende kracht wordt afgegeven). Een METC-beoordeling ofwel een primaire toetsing kost geld en is tijdsintensief. De Commissie geeft in haar advies zodanige wijzigingsvoorstellen, dat een onderzoek naar haar oordeel niet meer WMO-plichtig is. Wanneer een voorstel naar het oordeel van de Commissie wel WMO-plichtig is en wijzingingsvoorstellen niet aan de orde zijn, meldt zij dat oordeel aan de indiener en aan het management van het betrokken instituut.

Privacy en integriteit

Voor de deugdkant geldt dat de Commissie werkende weg meer begrip en aandacht wil vragen voor de speciale eisen die onderzoeken met mensen met zich meebrengen. Naast de verplichtingen die voortvloeien uit wet- en regelgeving, spelen privacyaspecten en de integriteit van data een belangrijke rol. Naar de ervaring van de Commissie levert gerichte aandacht voor ethische aspecten (bijvoorbeeld: wat zijn de lasten voor de deelnemers, hoe worden deelnemers geïnformeerd, op welke manier wordt er toestemming gevraagd en wat gebeurt er met de data na afronding van het onderzoek) al bij het opstellen van het onderzoeksvoorstel ook een betere onderzoeksopzet op. De Commissie zal op verzoek ook bij andere domeinen dan het domein Mens en maatschappij informatie verstekken en voorlichting of scholing verzorgen.

mm/9/8/7/30250_fullimage_BvOF-algemeen-h.gif.png