Toetsprogramma

Het toetsprogramma van een opleiding (op tactisch niveau van de piramide) is het overzicht van de bewuste en beargumenteerde combinatie van toetsen, toetsfuncties en toetsvormen die een samenhangend beeld geven van de competenties of kerntaken van de opleiding, en daarmee van de eindkwalificaties. Het is de koppeling tussen wat je wilt bereiken met de opleiding en hoe je dat gaat toetsen.

Het toetsprogramma heeft drie functies

1. Zorgen voor een adequate dekking van alle eindkwalificaties

Voorwaarde hiervoor is dat de competenties (of kerntaken) duidelijk zijn beschreven en geoperationaliseerd, zodat voor alle betrokkenen helder is wat wordt getoetst: de hele competentie, delen (dimensies) van een competentie, of meerdere competenties. Voor een adequate dekking van alle eindkwalificaties is het van belang om na te gaan (i) op welke (delen van) competenties de toetsen gericht zijn, (ii) of de toetsen gezamenlijk alle competenties dekken en (iii) of de toetsen elkaar aanvullen op inhoud en vorm.

2. Zorgen voor een betrouwbare beoordeling door een combinatie van toetsen

Omdat competenties (of kerntaken) complex zijn is het onmogelijk om met één toets te beoordelen of de competentie wordt beheerst. Voor een betrouwbare beoordeling zijn meerdere en verschillende bewijzen nodig. Van belang is dat niet alleen elke toets valide en betrouwbaar is, ook de combinatie van toetsen per competentie, moet valide en betrouwbaar zijn.

3. De mogelijkheid om het leren van studenten te bevorderen door de opleiding heen

Leerprocessen strekken zich meestal over een langere periode uit dan een onderwijsperiode van 10 weken. Het toetsprogramma biedt de mogelijkheid om daar waar nodig leerlijnen op te bouwen over de onderwijsperioden heen. In het toetsprogramma worden ook bewust keuzes gemaakt over bijvoorbeeld de formatieve functie van toetsen, het aantal toetsen, de programmering, herkansingsmogelijkheden en compensatiemogelijkheden met als doel het leren van studenten te bevorderen.

Meer over toetsprogramma kun je lezen in de Fontys publicatie ‘Samenwerken aan toetskwaliteit in het Hoger Onderwijs’, paragraaf 3.2.2 (via deze link is het boekje te downloaden).

Zie verder nog;

Van Vleuten, Schuwirth, Driessen en Govaerts (2014). Twaalf tips om inhoud te geven aan programmatisch toetsen. 

Bronnen
Baartman, L., Vleuten, Cees van der (2015). Kwaliteit van een toetsprogramma. In D. Sluijsmans, D. Joosten-ten Brinke, & T. van Schilt-Mol (Red.), Kwaliteit van toetsing onder de loep. Handvatten om de kwaliteit van toetsing in het hoger onderwijs te analyseren, verbeteren en borgen (pp 79-92). Antwerpen-Apeldoorn: Garant Uitgevers. 
Baartman, L., Kloppenburg, R., Prins, & Prins, F. (2017). Kwaliteit van toetsprogramma’s. In H. van Berkel, A. Bax, & D. Joosten-ten Brinke (Red.), Toetsen in het hoger onderwijs (vierde herziene druk, pp 37-50). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. 
Utrecht, H. (2018). Toetsing : toetsprogramma. Retrieved from https://husite.nl/toetsing/toetsprogramma/ 
Sluijsmans, D., Peeters, A., Jakobs, L., Weijzen, S. (2012). De kwaliteit van toetsing onder de loep. OnderwijsInnovatie, 14 (4), 17-25. 
Van der Vleuten, C.P.M. (2012). A model for programmatic assessment fit for purpose. Medical Teacher, 34, 205-214.