Living labs

In de Living labs van het Fontys Expertisecentrum Circulaire Transitie (FECT) werken studenten van verschillende opleidingen in multidisciplinaire teams (squads) samen met een coach en vertegenwoordigers vanuit de praktijk aan complexe vraagstukken (wicked problems) rondom circulariteit en duurzaamheid. Vraagstukken worden ingebracht door ondernemers, maar ook door overheden, intermediaire organisaties of burgerinitiatieven.

In een Living Lab leren alle betrokkenen van elkaar: studenten en docenten, praktijkpartners en onderzoekers. Ieder brengt zijn eigen kennis en ervaring mee om bij te dragen aan proces en/of inhoud. Studenten ontwikkelen zich tot ‘change agents’ door te werken aam circulaire competenties. Denk aan interdisciplinair samenwerken, initiatief nemen, verbanden zien, autonomie en creativiteit. Ze doorlopen een intensief programma rond de nieuwe manier van werken en een eerste verkenning van de vraagstukken.

Sfeerafbeelding Fontys

Voor de praktijkpartners leveren de labs praktische oplossingen of tools op. Als er meer tijd is om tot bruikbare resultaten te komen, gaat een volgend squad verder met hetzelfde vraagstuk. Voor onderzoekers is een living lab een bron van data die het – gecombineerd met de opbrengsten van andere labs - mogelijk maken om op metaniveau succesvolle patronen en gevalideerde parameters van circulaire transities te herkennen. Die vervolgens weer kunnen dien ter onderbouwing van beleidsadvies.

Zo zijn we in het najaar van 2021 in de regio Eindhoven in drie labs gestart met een bonte mix van derde- en vierdejaarsstudenten (toegepaste psychologie, bedrijfskunde, business innovation, bouwkunde, technische bedrijfskunde, finance, en vastgoed en juridisch) die deelnamen vanuit minor, stage of afstudeertraject. Voor gemeente Meijerijstad ging een team aan de slag met voedselverspilling en voor Innovatiehuis de Peel met duurzame Sociale Innovaties. Voor Brainport Smart District – een slimme, duurzame toekomstbestendige wijk die in Helmond wordt ontworpen - wordt gewerkt aan duurzame bouw en slimme infrastructuur voor water en energie. In het voorjaar van 2022 starten we, samen met Midpoint Brabant en Avans Hogeschool, in Tilburg met circulair Textiel. Ondertussen verkennen we de mogelijkheden voor een Living Lab voor de high tech maak industrie in de Brainportregio.

Lees hieronder meer over de verschillende labs

  • Living Lab Brainport Smart District
  • Living Lab Innovatiehuis de Peel
  • Living Lab Gemeente Meijerijstad
  • Living Lab Circulair Textiel

Sfeerafbeelding Fontys

Living Lab Brainport Smart District

In de Helmondse wijk Brandevoort ontwikkelt Brainport Smart District (BSD) de slimste wijk van de wereld. “De nieuwste inzichten en technieken op het gebied van participatie, gezondheid, data, mobiliteit, energie en circulariteit worden hier ingezet om een duurzame en mooie woonomgeving te creëren”.

In een hybride leeromgeving onderzoeken zes studenten met verschillende achtergrond (juridisch, vastgoed, bouwkunde en technische bedrijfskunde) en uit verschillende leerjaren (stage, afstuderen en minor) samen aan een wicked problem. De grote vraag is: ‘Welke aanbevelingen kunnen op gebiedsniveau gegeven worden om de toekomstige gemeenschap optimaal te laten leven en werken in Brainport Smart District?’ Binnen deze vraag gaan studenten op zoek naar antwoorden vanuit hun eigen vakgebied, maar er wordt ook gekeken naar de samenhang in de verschillende vraagstukken.

Bijvoorbeeld, de bouw van 52 tijdelijke circulaire woningen kent ook juridische aspecten rondom huurrecht. Wanneer is eigenlijk sprake van een onroerend goed? Ook de beperkingen van elektrische deelauto’s in de nieuwe wijk levert vragen op als: hoe komen dan bijvoorbeeld de pakketten van mijn online bestellingen aan de deur? De tijdelijke woningen zijn volledig van hout en worden als prefab pakket geleverd, maar hoe energie neutraal zijn die woningen nu precies? Voldoen ze aan de BENG norm… of nog liever, leveren ze energie op? En last but not least, wat vinden toekomstige bewoners hier eigenlijk van? Het is een pittige opgave om hier mee aan de slag te gaan, maar het is wel de manier om wicked problems aan te pakken. Dat studenten dit nu, tijdens hun studie, al kunnen ervaren zorgt ervoor dat ze straks ook echt als circuliare change agents over de grenzen van hun eigen vakgebied kunnen kijken.

Sfeerafbeelding Fontys

Living Lab Circulair Textiel

De textielindustrie is één van de meest vervuilende industrieën ter wereld; daarom richten we ons met het Living Lab Circulair Textiel op de overkoepelende vraag: Hoe kunnen we toewerken naar een circulair textielsysteem? In dit lab werken we samen met het Expertisecentrum Sustainable Business van Avans en Midpoint Brabant. Studenten van onder meer de opleidingen Toegepaste Psychologie, Commerciële Economie en de Juridische Hogeschool gaan -om te beginnen- aan de slag met vraagstukken van twee ondernemers:

  • Voor 20B – ontwerp en verkoop van luxe duurzame kleding - wordt uitgezocht wat de mogelijkheden zijn voor het opzetten van een kledingbibliotheek.
  • Textaafoam –een groothandel in meubelstoffen- wil weten wat zij kunnen doen om de keten van meubelstoffen te verduurzamen.

Bij beide vraagstukken worden technische, economische, juridische, sociale en gedragsaspecten geïntegreerd.