Boeken

Sfeerafbeelding Fontys

Werken met begaafde leerlingen in de klas.(2016)

Passend Onderwijs voor alle kinderen zorgt er voor dat ook de ontwikkeling van de begaafde leerling de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt. Het goed in kaart brengen van de onderwijsbehoeften van deze leerlingen blijft voor menig leerkracht een hele opgave, terwijl uitdagend onderwijs voor deze leerlingen hard nodig is.

Werken met begaafde leerlingen in de klas is geschreven voor leraren in opleiding en leraren in de praktijk. Het boek bevat verdiepende informatie, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. Deze inzichten zijn vertaald naar praktische handvatten en tips voor het werken met deze leerlingen in de klas. Aan de hand van casussen uit de praktijk worden diverse relevante thema’s behandeld, zoals motivatie, metacognitie en hooggevoeligheid. Rode draad in het boek is de vraag: Wat zou jíj als leerkracht kunnen doen om deze begaafde leerlingen op een goede manier te ondersteunen?
In het boek geven we ook diverse handreikingen om in de klas aan de slag te gaan. Uitgangspunt hierbij is steeds ‘het goed kijken naar en begrijpen van de begaafde leerling’. De wijze waarop we handreikingen en tips hebben geformuleerd sluit aan bij het kijken naar en werken met begaafde leerlingen vanuit een pedagogisch sensitief perspectief. Daarbij sluiten we aan bij recente inzichten ten aanzien van de zijnskant ofwel de gevoeligheid van begaafde leerlingen.

Sfeerafbeelding Fontys

De pedagogisch sensitieve leraar: werken aan brede opbrengsten (2015), Bakx

Al enige tijd benadrukt onder andere het ministerie van OCW de kwaliteit van de leraar en het realiseren van hoge(re) leeropbrengsten door leerlingen. Een positief pedagogisch klimaat draagt bij aan goede leeropbrengsten. De pedagogisch sensitieve leraar maakt écht het verschil, maar hoe? Dit boek helpt (toekomstige) leerkrachten om het onderwijs en het pedagogisch klimaat zo in te richten, dat goede onderwijsopbrengsten optimaal gestimuleerd worden. De pedagogisch sensitieve leraar is gebaseerd op recente, wetenschappelijke inzichten en geeft leerkrachten bouwstenen om vanuit hun pedagogische sensitiviteit systematisch te kunnen werken aan de groei van hun leerlingen.

De pedagogisch sensitieve leraar bevat acht hoofdstukken, die achtereenvolgens, maar ook los gelezen kunnen worden. De rol van de leraar komt aan bod, evenals bouwstenen om een pedagogisch sensitieve leerkracht te worden, die opbrengstgericht en handelingsgericht werkt. Ook gaat het boek ondere andere in op feedback geven, een positieve mindset stimuleren bij leerlingen, hen laten ‘omdenken’ en in een team werken aan een positief pedagogisch klimaat.

Elk hoofdstuk bevat een overzichtelijke ‘theoriebox’ met achtergrondinformatie, herkenbare praktijkvoorbeelden, ‘ga eens na-kaders’ voor zelfreflectie en handreikingen om de theorie in de vingers te krijgen. Er is een aanvullende website met verdiepende bronnen, bruikbare tools en formulieren.

Dit boek is interessant voor pabo studenten en voor alle leerkrachten in het (speciaal) basisonderwijs.

Sfeerafbeelding Fontys

Begeleiden van actief leren (2015), van de Bergh & Ros

Steeds meer scholen kiezen voor actief leren, waarbij leerlingen tegelijk werken aan kennisdoelen en aan de voor hun toekomst zo belangrijke ‘21e eeuwse vaardigheden’. Zelfsturing en samenwerking zijn daarbij essentieel. Het aanleren van deze vaardigheden vraagt een coachende, begeleidende rol van de leerkracht. Hierbij is het geven van doelgerichte feedback een krachtig instrument om prestaties te verbeteren. Leerkrachten in het basisonderwijs blijken het echter moeilijk te vinden om goede feedback te geven. Dit handboek biedt veel praktische handvatten voor de organisatie van actief leren en voor de begeleiding van leerlingen hierbij.

Begeleiden van actief leren is de eerste uitgave gericht op het doelgericht werken aan actief leren, met aandacht voor het geven van feedback op kennisdoelen, op samenwerkend leren en op zelfsturing door leerlingen. De beschreven aanpak is gebaseerd op een vierjarig onderzoek. De helder opgebouwde uitgave omvat een goede (theoretische) onderbouwing, veel praktijkvoorbeelden en handvatten, met daarbij ook praktische tips en checklists. Op de website staat uniek videomateriaal met voorbeelden van feedback, docentmateriaal en opdrachten.

Dit boek is bedoeld voor studenten van de pabo en voor leerkrachten in het basisonderwijs die willen leren hoe ze hun leerlingen beter kunnen begeleiden tijdens actief leren. De lezer wordt uitgedaagd zelf actief te leren met behulp van de vele reflectievragen en verwerkings- opdrachten waarmee de kennis en vaardigheden in de praktijk worden gebracht.

Sfeerafbeelding Fontys

Gemotiveerd leren en lesgeven (2014), Anje Ros, Jos Castelijns, Annemarieke van Loon & Kris Verbeek

Gemotiveerde leerlingen zijn betrokken, nieuwsgierig en gaan goed om met uitdagingen en tegenslagen. Zij halen vaak betere schoolresultaten. Veel leerlingen zijn echter niet gemotiveerd: zij vinden het saai op school en hun betrokkenheid bij schoolse taken neemt af. Gemotiveerd leren en lesgeven is de eerste uitgave die motivatie in brede zin centraal stelt. Dit boek zet motivatieprocessen helder uiteen en geeft aan wat je als leraar zelf kunt doen om de intrinsieke motivatie van leerlingen te stimuleren.

Hoewel Gemotiveerd leren en lesgeven veel verdiepende informatie bevat, is het een echt praktijkboek. Theoretische uitgangspunten, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, worden concreet gemaakt door casussen van klassensituaties. Onderwerpen als basisbehoeften, autonomie, structuur, verbondenheid, ICT en beoordelen komen aan bod. Ook vindt de lezer praktische tools om een gemotiveerde leeromgeving in de klas te creëren: checklists, stappenplannen en voorbeelden van leerkrachtgedrag. De cases en praktijkvoorbeelden bedienen studenten én docenten. Er is een apart hoofdstuk gewijd aan de eigen motivatie en basisbehoeften van leraren.

Minister Bussemaker vindt het belangrijk dat het goed gaat met het onderwijs. Maar ze wijst erop dat het nog beter kan, bijvoorbeeld wat betreft de motivatie.

Daar ligt wat haar betreft een taak voor de leraren. "Want als leerlingen begrijpen waarom ze iets moeten doen, als ze feedback krijgen van leraren, dan zijn ze wel gemotiveerd."
Ze vindt dan ook dat leraren moeten leren hoe zij leerlingen beter kunnen bereiken.
Gemotiveerd leren en lesgeven is geschreven voor (aankomende) docenten basis- en voortgezet onderwijs.

Sfeerafbeelding Fontys

Opbrengstgericht onderwijs ontwerpen (2012), Bakx, Ros & Teune

Leerkrachten staan voor de taak om hun leerlingen voor te bereiden op de toekomst. De ontwikkelingen in onze samenleving gaan echter zo snel, dat het moeilijk te voorspellen is hoe deze toekomst eruit zal zien. Veel leerlingen zullen straks een beroep uitoefenen dat nu nog niet bestaat. Het is daarom belangrijk om stil te staan bij de vraag wat voor deze leerlingen essentieel is om te leren. Pas als je de doelen zorgvuldig hebt vastgesteld, kun je als leerkracht planmatig en resultaatgericht te werk gaan, goed evalueren en zicht houden op de individuele leerresultaten.

In Opbrengstgericht onderwijs ontwerpen leren (toekomstige) leerkrachten kritisch te kijken naar de doelen van het onderwijs en deze vervolgens zo efficiënt mogelijk te bereiken. Een belangrijk aspect daarbij is het zelf ontwerpen van leeractiviteiten en het selectief gebruikmaken van reeds ontwikkeld lesmateriaal. Er is immers maatwerk nodig om in te kunnen spelen op de toenemende diversiteit in de klas en de veranderingen in het onderwijs die elkaar steeds sneller opvolgen.

Ook wordt besproken hoe leerkrachten hun eigen professionaliteit kunnen blijven ontwikkelen, zodat ze de snelle maatschappelijke ontwikkelingen ook zelf bij kunnen houden. In Opbrengstgericht onderwijs ontwerpen wordt de theorie afgewisseld met casuïstiek uit de onderwijspraktijk. Daardoor wordt inzichtelijk hoe opbrengstgericht werken in de klas handen en voeten kan krijgen, niet alleen bij taal- en rekenonderwijs, maar binnen alle vakken.

Opbrengstgericht onderwijs ontwerpen is bestemd voor pabostudenten, maar het boek is ook geschikt voor professionals die al werkzaam zijn in de onderwijspraktijk.