Ontwikkeling van goed leiderschap

Achtergrond en doel

De ontwikkeling naar een lerende organisatie, waarin de ontwikkeling van een diversiteit aan expertise centraal staat en waarin expertise binnen en buiten de organisatie wordt benut voor schoolontwikkeling, vraagt een andere rol van de schoolleider/leider van de onderwijsinstelling. De schoolleider dient de condities te creƫren waardoor collectief leren, interprofessionele samenwerking en gespreid leiderschap leidt tot een betere onderwijskwaliteit. In deze onderzoekslijn ontwikkelen we kennis en handvatten voor schoolleiders over de wijze waarop ze optimaal leiding kunnen geven aan een lerende organisatie waarin gezamenlijk voortdurend wordt gewerkt aan de kwaliteit van het onderwijs. Hierbij bouwen we voort op eerder onderzoek naar de rol van schoolleiders in de ontwikkeling naar een lerende organisatie. Aansluitend bij het speerpunt Leiderschap van het domein Educatie ligt de wens om een domeinbrede kenniskring worden ingericht op de samenwerking op dit thema te versterken en de ontwikkeling naar een expertisecentrum leiderschap te bevorderen.

De centrale onderzoeksvraag is: Op welke wijze kan het leiderschap van schoolleiders worden versterkt?

Sfeerafbeelding Fontys

Projecten

  • 1. Project Versterking Samenwerking: Kwaliteit door gespreid leiderschap: voorbeelden uit de onderwijspraktijk.
  • 2. Project SRVO: Leiding geven aan een lerende organisatie. Kwalitatief monitoringproject VO.
  • 3. Project SRVO: Onderzoek gericht op de bijstelling van het landelijk profiel voor schoolleiders in het VO.
  • 4. Ontwikkeling en uitvoering van een Leergang voor Bestuurders over onderzoeksmatig leiding geven. Dit project wordt gesubsidieerd door NRO en de PO-Raad en wordt uitgevoerd samen met een bestuurder.
  • 5. Raak Publiek project Afstemmen op diversiteit in de klas. Het gaat hier om de rol van de schoolleider bij de professionalisering van leraren gericht om het omgaan met verschillen. (Hoofdaanvrager Fontys OSO).
  • 6. Promotieproject Rachel Verheijen-Tiemstra, FHKE, Pedagogisch Management Kinderopvang Den Bosch. Thema: Leiding geven aan interprofessionele samenwerking in Kindcentra. Praktijkopbrengst: Kindcentrum-scan en curriculumontwikkeling voor de leiderschapsopleidingen en PMK.
  • 7. In voorbereiding: promotieonderzoek naar gespreid leiderschap

Samenwerking

Werkveld: POS, andere PO en VO-scholen;
Opleidingen: Fontys Domein Educatie en andere opleidingen
Kennispartners: Lectoren leiderschap (Loes van Wessum, Windesheim en Inge Andersen, Marnix), Peter Sleegers, BMC (extern kenniskringlid); Schoolleidersregister VO (SRVO)

Opbrengsten

Beoogde opbrengsten

Voor de opleidingen:    inzichten en handvatten voor gespreid leiderschap voor curriculum leiderschapsopleidingen.
Voor het werkveld:       handvatten voor het ontwikkelen van gespreid leiderschap en van de school als een lerende organisatie.
Voor de wetenschap:   wetenschappelijke artikelen over gespreid leiderschap.

Beoogde kennisontwikkeling

In de komende twee jaar wordt gestreefd naar het opleveren van nieuwe inzichten die specifiek gaan over:

-        De ontwikkeling van gespreid leiderschap in de school en de rol van de schoolleider
-        Leiding geven aan een lerende organisatie in het VO
-        Het beroepsprofiel van de schoolleider
-        De ontwikkeling van een onderzoekscultuur en de rol van de schoolleider
-        Het benutten van expertise binnen de school
-        De rol van de schoolleider bij het realiseren van interprofessionele samenwerking in kindcentra

Beoogde concrete output voor de praktijk en de wetenschap:

Nr. Project Praktijk output Wetenschappelijke output
1.Kwaliteit door gespreid leiderschap- Goede voorbeelden over en handvatten voor de wijze waarop gespreid leiderschap ontwikkeld kan worden- Wetenschappelijk artikel over de rol van de schoolleider bij het realiseren van gespreid leiderschap in de school
- 4 praktijkartikelen
- Katern (Samen Opleiden en Professionaliseren)
- Boek (al gerealiseerd)
- Diverse workshops/ presentaties voor studenten en werkveld
- Presentaties Eapril
2.Leiding geven aan een lerende organisatie- Publicatie met praktijkcases en handvatten- Onderzoeksrapport
- Workshop
- Praktijkartikel
3. Bijstelling van het landelijk beroepsprofiel van de schoolleider VO- Aanpassing van het landelijk beroepsprofiel- Onderzoeksrapport
4.Leergang onderzoeksmatig leiding geven voor bestuurders- Leergang voor bestuurders
- Uitvoering aan 2 groepen
5.NRO-project Afstemmen op Diversiteit (Fontys OSO)- Intervisie voor schoolleiders- Onderzoeksrapport
6. Promotieproject Rachel Verheijen: Stimuleren van interprofessionele samenwerking- Handvatten voor schoolleiders- Wetenschappelijk artikel over de ontwikkeling van interprofessionele samenwerking in kindcentra
- Praktijkartikel
- Diverse workshops/ presentaties voor studenten en werkveld
7. Ontwikkeling promotieplan Marlon van der Put over gespreid leiderschap- Praktijkartikel- Promotieplan

Overige activiteiten

  • Presentatie op schoolleidersconferentie en voor groepen schoolleiders in het werkveld;
  • Ontwikkeling van een landelijk netwerk op het gebied van leiderschap
  • Lid klankbordgroep van SRVO (kwantitatieve monitor) en SRPO (landelijk beroepsprofiel)