Ontwikkeling van goed leraarschap

Achtergrond

Gezien de complexiteit van waaruit men studentsucces kan benaderen, is het ogenschijnlijk onmogelijk om een allesomvattende eenduidige definitie van studentsucces te formuleren (Kappe, 2017). Binnen het onderzoek naar studentsucces wordt dan ook bewust niet gekozen voor het hanteren van één vaststaande definitie, maar wordt er vanuit verschillende perspectieven gekeken. Omdat het hoger onderwijs wordt bekostigd vanuit publieke middelen zal rendements-optimalisatie één van de perspectieven zijn van waaruit we studentsucces belichten. Hierbij zal de focus liggen op uitvalredenen en interventies ter preventie van uitval, maar ook op redenen om te blijven.

Sfeerafbeelding Fontys

Echter, studentsucces gaat niet enkel over uitval en rendementen (objectief studentsucces), maar ook over wat een student leert, hoe hij zich kan ontwikkelen tot startbekwame professional en hoe hij zich thuis voelt op de opleiding (subjectief studentsucces; Meens, 2018). Daarom zijn ook de volgende vragen belangrijk in het onderzoek naar studentsucces: Hoe begint de student aan deze studieloopbaan (aansluiting naar het hbo en studiekeuzes), hoe doorloopt een student een studieloopbaan (studiekeuzes en studentenwelzijn), hoe wordt hij/zij hierin gecoacht (studentcoaching), en voelt de student zich eigenlijk wel thuis? Om je thuis te voelen zal er aandacht moeten zijn voor diversiteit en inclusie. Vandaar dat het onderzoek naar studentsucces zich ook zal richten op enkele specifiekere doelgroepen (bijvoorbeeld topsporters of (hoog)begaafden).

Bovengenoemde onderwerpen worden onderzocht vanuit het cluster Onderzoek & BI van het Programma Studiesucces. De wetenschappelijke en praktijkopbrengsten en inzichten vanuit dit cluster zullen worden ondergebracht in deze onderzoekslijn ‘Studentsucces binnen authentieke leer- en onderzoeksomgevingen’ van dit lectoraat. We hebben in deze onderzoekslijn de volgende (onderzoeks)missie:

“Het doel van ons onderzoek is dat alle (aankomende) Fontys-studenten…
zich thuis voelen tijdens hun studie …
en kunnen exploreren wat hun motiveert om passende keuzes te maken…
zodat ze binnen afzienbare tijd hun diploma halen …
en weten waar in de maatschappij hun toegevoegde waarde ligt.”

Doelstellingen

In deze onderzoekslijn beoogt het lectoraat kennis, handvatten en instrumenten te ontwikkelen gericht op Studentsucces. De thema’s van Studentsucces die hierbij aan de orde komen zijn:

a)    aansluiting & oriëntatie;  
b)    studiekeuzes;
c)     studentcoaching;  
d)    studentenwelzijn;  
e)    diversiteit & inclusie

De centrale onderzoeksvraag luidt: Hoe kan Studentsucces bevorderd worden?

Projecten binnen de onderzoekslijn

1.     Onderzoek naar factoren en maatregelen op het gebied van Studentsucces.
2.     Onderzoek naar de werkende principes van interventies op het gebied van Studentsucces.
3.     (Door)ontwikkeling en validatie van instrumenten in het kader van Studentsucces (bijvoorbeeld Studiekeuzecheck, Studiekeuzetest, Startthermometer)
4.     In voorbereiding: Promotieonderzoek naar Studentsucces

Onderzoeksvragen van het (deel)project

Binnen de verschillende projecten wordt gewerkt met onderzoeksvragen. Steeds speelt de centrale onderzoeksvraag een leidende rol. De onderzoeksvraag per onderzoek wordt aangepast naargelang de context en relevantie op dat moment.

Onderzoeksopzet

Project 1:        Mede op basis van data gegenereerd uit de instrumenten die genoemd worden bij project 3 wordt a.d.h.v. verschillende analyses (regressie, latente  
profiel analyses e.d.) bekeken hoe studentsucces-concepten met elkaar samenhangen om op basis hiervan interventies te ontwikkelen of te                        verbeteren.

Project 2:        Vanuit het programma worden (op basis van onderzoek en evidence-based info) samen met instituten interventies ontwikkeld en geïmplementeerd om             Studentsucces te bevorderen. Door middel van korte vragenlijsten, focusgroepen en interviews wordt achterhaald welke werkende principes er                   bestaan bij deze interventies en hoe de interventies verbeterd kunnen worden.

Project 3:        Op basis van onderzoek en evidence-based info worden er instrumenten ontwikkeld om Studentsucces te bevorderen. Na het implementeren van
deze iinstrumenten worden ze op basis van analyses geëvalueerd op validiteit en inhoud.

Project 4:        Het mogelijke promotieonderzoek van Linda Oosterwijk (Dienst SV) zal een meerjarig traject worden met vermoedelijk een mixed methods design. In                      2019-2020 wordt er een inventarisatie gemaakt naar welke onderzoeksonderwerpen relevant zijn voor het werkveld
(hbo-onderwijsprofessionals).

Samenwerkingspartners

Werkveld:                   Onderwijsprofessionals hbo: Docenten en studentcoaches
Opleidingen:               Alle Fontys-instituten en diensten, de Commissie Studiesucces (incl.CvB) en het Programma Studiesucces
Kennispartners:          Hogeschoolinstellingen in Nederland, Tilburg University, TU/e, Ons Middelbaar Onderwijs (OMO), Mbo’s

Beoogde output

Voor het werkveld (opleidingen):       inzichten, handvatten, instrumenten, dashboards, adviezen en professionalisering als het gaat om                                                           Studentsucces;
inzichten om beleid te (her)ontwikkelen op het terrein van Studentsucces.
Voor de wetenschap:                        nieuwe inzichten in indicatoren en factoren die studentsucces kunnen bevorderen.

Internationalisering

Er bestaan vooralsnog geen internationale samenwerkingsverbanden. Wel wordt er geregeld met buitenlandse universiteiten (bijvoorbeeld Ghent University) gespard over onze instrumenten met als doel deze te evalueren en door te ontwikkelen.

Concrete activiteiten

Kennisontwikkeling lectoraatsperiode 2019 – 2020 vertaald naar concrete output voor de praktijk en de wetenschap:

Nr. Project Praktijk output Wetenschappelijke output
1.Onderzoek naar factoren en maatregelen op het gebied van Studentsucces- Populairwetenschappelijk boek voor (student)coaches over het maken van keuzes- Wetenschappelijk artikel over redenen van pabostudenten om hun studie voort te zetten of te beëindigen (kwalitatief onderzoeksartikel)
- Praktijkartikel over de ontwikkeling van motivatie tijdens de transitie naar het hbo- Wetenschappelijk artikel over de ontwikkeling van motivatie tijdens de transitie naar het hbo
- Praktijkartikel(en) over de invloed van motivatie op studiekeuzes en Studentsucces- Wetenschappelijke presentaties over studiekeuzes, motivatie, studentenwelzijn en Studentsucces op de ORD 2019, SDT2019 en ECPP2020
- Praktijkartikel over redenen voor het stoppen of doorgaan met de pabo
- Online whitepaper over motivatie
- Presentatie over redenen van pabostudenten over stoppen of doorgaan met de pabo
- Presentaties voor interne en externe (onderwijs) professionals over studentsucces (objectief en subjectief)
- Infographic over studiekeuzemotieven bij Pabo-studenten
- Infograpic over factoren die zorgen dat studenten blijven
- Infographic Studentenwelzijn bij Fontys
2.Onderzoek naar de werkende principes van interventies op het gebied van Studentsucces- Presentaties over de werkende principes van verschillende interventies t.a.v. Studentsucces (o.a. van FHKE Den Bosch)
- Advies(rapportage) m.b.t. bepaalde interventies (bijv BSA)
- Infographic over factoren m.b.t. aansluiting en Studentsucces
- Infographic over realistische hbo-ervaringen
- Infographic over het Fontys-doorstroomprogramma
- Infographic over Warm Welkom interventies
- Infographic over studiekeuzebehoeften
3. (Door)ontwikkeling en validatie van instrumenten in het kader van Studentsucces- Doorontwikkeling van een welzijnsinstrument voor 1ejaars studenten (de Startthermometer)- Wetenschappelijk artikel t.a.v. de validatie van een studiekeuzetest
- Dashboards met geaggregeerde gegevens zodat Fontys instituten zelf analyses kunnen doen op Studentsucces-thema’s
- Workshops voor onderwijsprofessionals hoe deze instrumenten in te zetten
- Start met onderzoek in het kader van een welzijnsinstrument voor alle studenten (Fontys Fitbit)
-Beknopt studiekeuze instrument waardoor TU/e aanmelders, indien relevant, zinvol doorverwezen kunnen worden naar Fontys techniek-opleidingen
4.Voorbereiden van een promotieonderzoek- Subsidieaanvraag (GAK)

Kennisdeling

Het komende jaar zal tijd besteed worden aan de kennisdeling van onderzoeksresultaten. Deze kennisdeling zal op verschillende manieren plaatsvinden:

Binnen Fontys Hogescholen

·       Academy Studiesucces (3x per jaar) en andere studiedagen

·       Netwerken (bv. studentcoaches, aansluiting, langstudeerders)

·       Collega’s van het programma Studiesucces

Buiten Fontys Hogescholen

·       Internationale wetenschappelijke journals

·       Professionele vakbladen

·       Infographics

·       Landelijke netwerk Studentsucces

·       (Inter)nationale conferenties over Studentsucces

·       Via de internetsite www.fontys.nl/onderzoekstudiesucces
Via interviews in de media

Tijdsplanning 2019-2020

Dit overzicht laat zien hoe de verschillende projecten gepland zijn in de tijd.

Project Sep. Okt. Nov. Dec. Jan. Feb. Mrt. Apr. Mei Jun. Jul.
1.XXXX
2.XXXXXXX
3.XXXXXXXXXXX
4.XXXXXXXXXXX
5.XXXXXX