Ontwikkeling van goed leraarschap

Achtergrond en doel

Door maatschappelijke en technologische ontwikkelingen zijn de rollen van leraren en andere professionals in scholen en kindcentra aan verandering onderhevig. De rol als coach en als ontwerper wordt belangrijker en ook de ontwikkeling van de eigen beroepsidentiteit. Deze nieuwe rollen vragen een andere manier van inrichting van het primaire proces van het onderwijs en vragen om continue aandacht voor leren en professionalisering van de professionals. Nieuwe inzichten in professionalisering leggen veel nadruk op leren op de werkplek, op basis van authentieke, complexe vraagstukken, door gezamenlijke reflectie met collega’s. Ook het leren in (hybride) leernetwerken, waarbij ook expertise buiten de eigen organisatie wordt benut, krijgt steeds meer aandacht.

Sfeerafbeelding Fontys

De ontwikkeling van een reflectieve onderzoekende houding is een voorwaarde voor het collectief leren. Tegelijk is verder nog niet veel bekend over de wijze waarop dergelijke vormen van professionalisering effectief kunnen worden ingezet. In deze onderzoekslijn ontwikkelen we kennis en handvatten over condities voor effectieve professionalisering van (aankomende) leraren en andere onderwijsprofessionals en de inbedding daarvan in de organisatie. Hierbij wordt voortgebouwd op eerdere projecten op het gebied van kennisbenutting en netwerkleren. Binnen deze onderzoekslijn werken we nauw samen met lectoren in het kader van TEC for Society, het WIN-project binnen Domein Mens & Maatschappij en Waarderen van diversiteit van Linda van den Bergh van Fontys OSO.

De centrale onderzoeksvraag luidt: hoe kan de ontwikkeling van (aanstaande) leraren/docenten worden gestimuleerd, zodat zij leerlingen optimaal kunnen voorbereiden op de maatschappij cq studenten kunnen voorbereiden voor hun beroep?

Projecten

  • 1. TEC-project Hybride leernetwerken, gericht op de condities voor effectieve samenwerking bij ontwerpen van innovaties tussen studenten, leraren, experts binnen het domein Educatie en andere experts.
  • 2. TEC-project Wicked problems met als onderzoeksvraag aan welke kenmerken vraagstukken moeten voldoen om geschikt te zijn voor de ontwikkeling van future skills door studenten.
  • 3. NRO-project Omgaan met uitdagend gedrag van leerlingen, gericht op de ontwikkeling van een leeromgeving voor (aanstaande) leraren over pedagogisch handelen (hoofdaanvrager OSO).
  • 4. Promotieproject Nanke Dokter, FHKE Pabo Den Bosch, thema: De bevordering van schooltaalbevorderend gedrag van leraren. Praktijkopbrengst: nieuw geëvalueerd curriculum voor taal.
  • 5. In voorbereiding: promotieonderzoek naar het psychologisch contract binnen teams en de consequenties voor de samenwerking.
  • 6. SPRONG Voorwaarts. Dit lectoraat participeert hierbij in een groot consortium dat zich richt op samen aan de toekomstgericht onderwijs. Spring voorwaarts

Samenwerking

Werkveld: Partnerschap Opleiden in de School en de Academische Opleidingsschool (www.partnerschapopleidenindeschool.nl).
Opleidingen: Fontys Domein Educatie, FSH, Fontys ICT, FHRMenP
Kennispartners: OU, Universiteit van Tilburg

Opbrengsten

Beoogde opbrengsten

Voor de opleidingen:    inzichten en handvatten voor de begeleiding van studenten, in een vernieuwd curriculum (Fontys breed).
Voor het werkveld:       handvatten voor het verbeteren van de samenwerking en het leren van elkaar door leraren en het onderzoeksmatig werken aan
verbeteringen.
Voor de wetenschap:    wetenschappelijke artikelen over samenwerken en leren door professionals.

Beoogde concrete output voor de praktijk en de wetenschap:

Nr. Project Praktijk output Wetenschappelijke output
1.TEC-project Hybride leernetwerken- Beschrijving pilots en ervaringen deelnemers- Onderzoeksrapport
- Methodiek voor hybride leernetwerken- Praktijkpublicatie
- Voorwaarden voor succesvolle netwerken Praktijkpublicaties
- Praktische opbrengsten uit de netwerken
2.TEC-project Wicked problems- Tool voor het beoordelen van de complexiteit van vraagstukken- Onderzoeksrapport
- Handvatten voor het opstellen en begeleiden van het werken aan hybride vraagstukken
- Praktijkpublicatie
3.NRO-project Omgaan met uitdagend gedrag van leerlingen- Leeromgeving met kennis, filmpjes, reflecties, profielen, etc- Onderzoeksrapport
- 2 praktijkpublicaties
- Diverse workshops/ presentaties voor studenten en werkveld
4. Promotieproject Nanke Dokter- Methodiek voor het aanleren van schooltaal-stimulerende strategieën- Proefschrift
- Praktijkartikel
5.Aanvraag promotie-onderzoek Angela Driessen- Praktijkartikel- Aanvraag voor promotiebeurs
6. SPRONG-Voorwaarts- opbrengsten diverse kennislabs in de vorm van tools en handreikingen voor docenten en opleiders; geprofessionaliseerde leerkrachten en opleiders op het gebied van design thinking; netwerk voor het doen van gezamenlijke onderzoeksaanvragen.- SPRONG-aanvraag
- Onderzoeksrapport

Overige activiteiten

  • Lid van het LWK: Landelijke Werkgroep kennisinfrastructuur, gericht op de ontwikkeling van een advies voor het bevorderen van het kennisbenutting in scholen in Nederland.
  • Klankbord NRO: advisering over het beleid van NRO; advisering van NRO over kennisbenutting in scholen.
  • Gastcolleges aan Masterstudenten en Pabo-studenten; presentaties voor het werkveld
  • Panellid in diverse panels van MLI en Pabo-opleidingen
  • Expert in de Fontys kwartiermakersgroep voor de ontwikkeling van een programma voor Authentieke en Hybride Leeromgevingen
  • Redactie van een boek met artikelen over voorwaarden voor professionele ontwikkeling
  • Gastredacteur van een themanummer van De Nieuwe Meso over het gebruik van kennis door scholen.
  • Intervisie voor onderzoeksdocenten pabo.