Afgeronde Projecten (2014-2019)

Implementatietraject WMO: Naastenparticipatie in de GGZ

DoelKennis en inzichten opgedaan uit het onderzoek naar naastenparticipatie in de GGz implementeren binnen zes afdelingen/teams van GGZ-Oost Brabant met als doel de samenwerking tussen formele zorg en informele zorg te verbeteren.
Looptijd2 jaar (2015-2016)
OnderzoekerHanneke Claassens
Deelnemende partnerGGz Oost Brabant
OmschrijvingBij naastenparticipatie gaat het om het betrekken van het informele steunsysteem van de cliënt bij de behandeling. Het belang en de positieve effecten hiervan zijn aangetoond, maar tegelijkertijd blijkt dat de samenwerking tussen de cliënt, de professional en het informele steunsysteem momenteel onvoldoende wordt gerealiseerd. Binnen dit implementatietraject is de kennis opgedaan uit onderzoek (o.a. dat van de Wmo-werkplaats) geïmplementeerd in de praktijk. Om dit te bewerkstelligen zijn door GGz-Oost Brabant zes afdelingen aangewezen die deel zouden nemen aan het traject. Het traject betreft: trainingen, scholing/coaching-on-the-job, intervisie en onderzoek.
Resultaat(1) Twee geschoolde aandachtfunctionarissen ‘naastenparticipatie’ per deelnemende afdeling. ; (2) Drie geïmplementeerde verbeterpunten per afdeling. ; (3) Factsheet en rapport

Implementatietraject WMO: De rol van professionals bij Eigen Kracht Groepen

DoelVanuit een meervoudig perspectief verhelderen van de rol van sociale professionals bij Eigen Kracht Groepen (EKG). Het traject was gericht op het verbeteren van het (oude) denk- en handelingsrepertoire ten aanzien van deze rol, het vergroten van ‘awareness’, inzicht en handelingskennis en concrete aanknopingspunten voor het vormgeven van deze (nieuwe) rol.
Looptijd2015-2016
Betrokken onderzoekersJoyce Mols
Samenwerkingspartners(1) Werkplaats Social Domein Noord-Brabant Fontys ; (2) Instituut voor Maatschappelijk Werk
OmschrijvingGericht op een duurzame borging van de implementatie van Eigen Kracht Groepen (EKG) had deze organisatie behoefte aan meer inzicht in de wijze waarop medewerkers invulling geven aan hun rol bij EKG en hoe zij een vertaalslag maken van de ‘eigen kracht-mindset’ naar ‘eigen kracht-handelen’. In dit praktijkverbetertraject hebben we samen met professionals gewerkt aan dit vraagstuk en aan het antwoord hierop. Hoe vertaalt de nieuwe werkwijze zich in de denkwijze en de handelswijze van professionals? Welke invulling geven zij aan hun rol nu de eigen kracht en regie van de burger en diens netwerk de uitgangspunten zijn? Welke factoren zijn hiervoor, vanuit het perspectief van deze professionals, meer of minder bepalend?
ResultaatZie 'publicaties / eindrapporten' (onderaan de pagina)

Belastingdienst (2017)

DoelHet doel is het uitvoeren van een literatuurstudie.
Looptijd2017
Betrokken onderzoekersDr. Lilian Linders en Dr. Dana Feringa
SamenwerkingspartnersBelastingdienst
OmschrijvingEen onderzoek in opdracht van de Belastingdienst waarin we het concept sociale reflexiviteit toe hebben gepast op de strategische koers die de Belastingdienst heeft ingezet
ResultaatDit heeft geresulteerd in een intern adviesdocument en een ronde tafel die we hebben georganiseerd voor de directeuren van de Belastingdienst.

Opvoedondersteuning: Gemeente Eindhoven (2017)

DoelHet doel is het uitvoeren van een doelmatigheidsstudie.
Looptijd2017
Betrokken onderzoekersDr. Lilian Linders, Miep van der Doelen MSc en Hettie Meussen MSc
SamenwerkingspartnersGemeente Eindhoven
OmschrijvingEen onderzoek in de opdracht van de gemeente Eindhoven waarin een doelmatigheidsstudie is uitgevoerd naar het programma ‘Versterken Opvoedondersteuning Sociale Basis’.
ResultaatDit heeft geresulteerd in een intern adviesrapport.

Samenlevingsopbouw: Gemeente Eindhoven (2018)

DoelHet doel is het uitvoeren van een doelmatigheidsstudie.
Looptijd2018
Betrokken onderzoekersDr. Lilian Linders en Hettie Meussen MSc
SamenwerkingspartnersGemeente Eindhoven
Omschrijving(1) Een beschrijving van de werkzame ingrediënten bij professionals die Samenlevingsopbouw binnen de transformatie van het sociaal domein vorm geven ("bij wie het in het bloed zit"); (2) Een beschrijving van de randvoorwaarden die nodig zijn om Samenlevingsopbouw binnen de transformatie een impuls te geven; (3) De do's en don'ts voor de generalist binnen het kader van dit onderzoek.
Resultaateen intern adviesrapport

Zelfhulp & Ervaringsdeskundigheid voor kwetsbare burgers in de gemeente Helmond

Maatschappelijk doelHet bevorderen van draagvlak en erkenning voor zelfhulp en ervaringsdeskundigheid in Helmond, zowel bij haar inwoners als bij zorg- en welzijnspartners. Het streven is dat de inzet van zelfhulp en ervaringsdeskundigheid, naast de reeds aanwezige ondersteuning, een natuurlijk onderdeel wordt van de basisvoorzieningen in Helmond.
Looptijd2017-2018
Betrokken onderzoekersJoyce Mols MSW
Samenwerkingspartners(1) Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys; (2) Gemeente Helmond; (3) Stichting Nei Skoen
OmschrijvingParticipatief onderzoeksproject, longitudinale studie (2017-2018). De onderzoeksbevindingen laten zien dat Nei Skoen, vanuit het gedachtengoed van de herstelvisie, draagvlak en erkenning voor zelfhulp en ervaringsdeskundigheid in Helmond bevordert, zowel bij burgers als bij netwerkpartners in zorg en welzijn. Bij Nei Skoen werk je aan je herstel onder meer door bezig zijn met de dingen die je graag wilt doen, die je leuk vindt, waar je warm voor loopt, waar je goed in bent. Niks moet, alles mag en heel veel kan. Individuele en groepsprocessen én de resultaten hiervan komen tot leven bij Nei Skoen. De wijze waarop Nei Skoen dit vormgeeft en zichzelf profileert in het regionale landschap van zorg en welzijn werkt als een olievlek. Nei Skoen creëert als het ware een herstelbeweging in Helmond, gebaseerd op zowel de kracht van zelfhulp en ervaringsdeskundigheid als op de basisprincipes van de SRH (Steunend Relationeel Handelen, Wilken & Den Hollander, 2019).
ResultaatZie 'Publicaties/Eindrapporten' (onderaan de pagina)

Mantelzorg: Gemeente Tilburg

DoelHet doel is het uitvoeren van een doelmatigheidsstudie
Looptijd2017
Betrokken onderzoekersDr. Lilian Linders
SamenwerkingspartnersGemeente Tilburg
Omschrijving Een onderzoek in opdracht van de gemeente Tilburg waarin inzichten zijn opgeleverd met betrekking tot de wijze waarop het huidige aanbod aan ondersteuning voor mantelzorgers en zorgvrijwilligers aansluit bij behoeften van de doelgroep
ResultaatDit heeft geresulteerd in een intern adviesrapport.

ZonMW Jongeren met LVB niet louter client (2018)

DoelHet doel is het ontwikkelen van een tool op basis van praktijkgericht onderzoek.
Looptijd2018
Betrokken onderzoekersLisanne Rintjema MSc en Floor Peels MSc
Samenwerkingspartners15 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant
Omschrijving15 Gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant zoeken naar manieren hoe ze de zorg voor LVB jongeren als ze 18 worden kunnen laten aansluiten op de zorg vanuit de Jeugdwet zodat hun vragen in beeld blijven. Jongeren met LVB hebben passende zorg nodig, maar het is ook belangrijk dat anderen zien dat ze niet alleen cliënt zijn maar bijvoorbeeld ook kind of vriend van iemand anders. Fontys Hogeschool Sociale Studies ontwikkelde een hulpmiddel waarmee al deze rollen van jongeren aan bod komen tijdens gesprekken met professionals. Binnen dit onderzoek ontwikkelen we samen met de LVB jongeren en professionals het instrument door zodat het voor hun een laagdrempelig en bruikbaar instrument is op basis waarvan zij een gesprek kunnen voeren over alle rollen die LVB jongeren in het leven vervullen.
ResultaatDit heeft geresulteerd in een adviesrapport en een symposium waar de voornaamste bevindingen met werkveld en onderwijs zijn gedeeld.

Attitudeprofiel Social Worker, essentieel handelen/ houding van de sociaal professional

DoelDe studenten Bachelor Social Work bewust maken van en feedback geven op de essentiële houdingsaspecten van de Social Worker, die nodig zijn in het complexe en veranderende werkveld (transitie en transformatie) in het Sociaal Domein.
LooptijdGestart in cohort 2016 – 2017. Wordt elk jaar aangescherpt op basis van nieuwe inzichten uit onderzoeken van het lectoraat.
Betrokken onderzoekersDana Feringa, Miep van der Doelen, Floor Peels, Stefan Timmers, Hanneke Claassens, Hanneke van Lieshout.
SamenwerkingspartnersAlle werkveldpartners uit onderwijs en lectoraat die aanwezig zijn geweest bij studiemiddagen FHSS rondom thema onderwijs.
OmschrijvingHet attitudeprofiel is een groeidocument, dat we elk jaar aanscherpen op basis van actuele inzichten. Het profiel is gebaseerd op input van docenten, werkveldcommissie en onderzoeken van lectoraat Sociale Veerkracht. Dit attitudeprofiel kent vier kernwaarden, namelijk sociaal ondernemend, dienstbaar, nieuwsgierig en verbindend. Het is een verdieping van de eindkwalificaties van de bachelor Social Work. We hanteren dit profiel binnen de opleiding in het nieuwe curriculum, omdat attitude het gedrag stuurt van de afgestudeerde social worker en succesvol en effectief gedrag is wat het verschil gaat maken in het beroep.
ResultaatEen matrix waarin visueel zichtbaar wordt gemaakt welke vier kwadranten belangrijk zijn voor de houding van een sociaal werker. In elk kwadrant staan kernwoorden en een korte toelichting, zodat duidelijk is welke aspecten per kwadrant een rol spelen

Reflexielab deelproject: Bewonersplatform Kilimanjaro

DoelHet stimuleren van zorgzaamheid en nabuurschap in wijken
Looptijd2016-2018
Betrokken onderzoekersJitske van der Sanden en Evie Heinrichs-Segers
SamenwerkingspartnersKilimanjaroWonen, FHSS, Werkplaats Sociaal Domein.
OmschrijvingIn dit project stonden burgerinitiatieven centraal die zichzelf tot doel hadden gesteld de informele zorg in de wijk te versterken. De initiatieven waren gericht op het stimuleren van nabuurschap en ontplooien van zorg tussen buurtbewoners, zodat de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van buurtbewoners toenam en mensen langer in hun eigen huis konden blijven wonen. De initiatiefnemers vroegen zich af hoe om te gaan met vraagverlegenheid en acceptatieschroom van burgers in de wijk. Daarnaast wilden zij graag weten hoe ze het beste konden samenwerken met andere formele en informele partners in de wijk.
ResultaatZie 'Publicaties/Eindrapporten' (onderaan de pagina)
Sfeerafbeelding Fontys

Kilimanjaro en 'nabuurschap'

Reflexielab deelproject: Netwerkgericht werken in de maatschappelijke opvang

Maatschappelijk doelEen van de doelstellingen van het ReflexieLab is duurzame regionale, landelijke en internationale kenniscirculatie op basis van praktijkgericht onderzoek. De onderzoeksresultaten worden teruggekoppeld aan de beroepspraktijk en vloeien terug naar het beroepsonderwijs. ‘Samen leren’ is het motto. Dit specifieke onderzoeksproject was gericht op het concretiseren van het denk- en handelingsrepertoire van professionals bij het aanboren van het netwerk van hun cliënten, specifiek gericht op transitiemomenten van een verblijf bij Neos naar terugkeer in de samenleving. De onderzoekresultaten geven inzicht in bevorderende en belemmerende factoren voor netwerkgericht werken vanuit het perspectief van de professionals.
Looptijd2016-2019
Betrokken onderzoekersJoyce Mols
SamenwerkingspartnersWerkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys, Neos
Omschrijving Bij de meeste medewerkers is er absoluut de ‘awareness’ en de motivatie dat er meer aandacht moet zijn voor het opsporen, benutten en ondersteunen van informele hulpbronnen. Maar het ontbreekt vaak nog aan voldoende (handelings)kennis hierover. Specifieke intrinsieke houdings- en vaardigheidsaspecten zijn van belang, die maken dat netwerkgericht werken geen optie meer is, maar een vast onderdeel uitmaakt van het professioneel handelen. En dit moet verder gaan dan het invullen van een lijst met contactpersonen die ingeschakeld kunnen worden als er iets vervelends met de cliënt gebeurt of om mee te gaan naar een externe afspraak. Netwerkgericht werken en netwerkondersteuning moeten een vast onderdeel zijn van het dagelijkse denk- en handelingsrepertoire en moet tevens steviger ingebed worden in de werksystemen bij Neos in bredere zin.
ResultaatZie 'Publicaties/eindrapporten' (onderaan de pagina)

Reflexielab deelproject: Cordaad

Maatschappelijk doelDoelstelling vanuit Cordaad is om kennis van en inzicht te krijgen in de wijze waarop Cordaad (binnen de wijkleerplaats) het samenspel tussen professionals, burgers, vrijwilligers, studenten, organisaties binnen het sociaal domein en gemeenten kan vormgeven zodanig dat de burgers/cliënten optimaal ondersteund worden en op welke manier sociale reflexiviteit hieraan een bijdrage leveren. Doelstelling vanuit WSD van Fontys Hogeschool Sociale Studies en Summa welzijn is om kennis en inzicht te krijgen in de wijze waarop hbo’ers en mbo’ers optimaal samen kunnen werken met oog voor de verschillende eindkwalificaties. De WSD wil daarbij inzichtelijk krijgen hoe sociale reflexiviteit een bijdrage kan leveren aan het samenspel binnen het sociaal domein en hoe zij de bij Cordaad opgedane kennis en inzichten kan vertalen naar andere contexten.
Looptijd1 juli 2016 tot 1 januari 2019
Betrokken onderzoekersLydia van Dinteren m.m.v. Peter van Zilfhout, Evie Heinrichs en Marielle Verhagen
SamenwerkingspartnersCordaad, Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys
OmschrijvingBinnen de Werkplaats Sociaal Domein is het project ReflexieLab gepositioneerd. Binnen het project ReflexieLab vindt het ReflexieLab-Deelproject Cordaad plaats.
ResultaatTussenrapportage augustus 2017 en eindrapportage juni 2018

Reflexielab deelproject: Ontwikkeling Sociale Reflexiviteit

DoelEen belangrijke startvraag was: is sociale reflexiviteit direct inzetbaar in een agogische context? Een andere startvraag was: hoe kan de theorie van sociale reflexiviteit worden opgenomen in de agogische theorie?
LooptijdHet deelproject is gestart in september 2016 en beëindigd in juni 2017.
Betrokken onderzoekersEvie Heinrichs, Dr. Peter van Zilfhout en Drs. Han Aalbers
SamenwerkingspartnersCordaad
OmschrijvingHet lectoraat FHSS onderzoekt hoe het handelen van sociaal werkers ondersteund en wellicht te versterkt kan worden. De rol die ‘sociale reflexiviteit’ hierbij kan spelen, krijgt specifieke aandacht. Het idee is:‘ Sociale reflexiviteit kan het kantelen binnen een veranderende context gemakkelijker maken.’(Linders, Feringa, 2014, p. 97). In het deelproject Verkenning van sociale reflexiviteit zijn theorie en praktijk van sociale reflexiviteit in kaart gebracht en aan een eerste test onderworpen. Het deelproject heeft zich gericht op drie invalshoeken: sociale reflexiviteit in een professionele context, de theorie van sociale reflexiviteit en de politiek-institutionele context waarbinnen sociale reflexiviteit aan bod komt. Deze drie invalshoeken zijn gekozen op grond van het gegeven dat Paul Lichterman in zijn veldonderzoek de nadruk legt op de communicatieve context van groepen, hij het concept sociale reflexiviteit ontwikkeld naar aanleiding van zijn veldonderzoek, en hij als vertrekpunt van zijn onderzoek de politiek-institutionele context neemt waarbinnen Amerikaanse, religieuze vrijwilligersgroepen hun activiteiten ontplooien. Deze benadering van het sociaal werk vanuit meerdere invalshoeken wordt ondersteund vanuit publicaties als Dynamiek en diagnose. Diagnostisch kijken in het sociaal werk (Geertsema, Kloppenburg, 2011)
ResultaatHet deelproject kent drie uitkomsten: (1) De reflexieve verkenning heeft een format voor een reflexief leergesprek voortgebracht, gebaseerd op een bestaand intervisiemodel ; (2) De theoretische verkenning leidde tot een schematisch voorstel over de mogelijke inpassing van sociale reflexiviteit in de agogische context ; (3) De politiek-institutionele verkenning heeft een analyse voor de actuele situatie van het sociaal werk binnen de politiek-institutionele context opgeleverd

Reflexielab deelproject: Wederzijdse Beeldvorming rondom Ervaringsdeskundigheid

Maatschappelijk doelEen van de doelstellingen van het ReflexieLab is duurzame regionale, landelijke en internationale kenniscirculatie op basis van praktijkgericht onderzoek. De onderzoeksresultaten worden teruggekoppeld aan de beroepspraktijk en vloeien terug naar het beroepsonderwijs. ‘Samen leren’ is het motto. Met de resultaten van dit onderzoeksproject naar wederzijdse beeldvorming rondom ervaringsdeskundigheid wil het ReflexieLab een positieve bijdrage leveren aan de identiteit en de positionering van ervaringsdeskundigen, aan het samenspel tussen ervaringsdeskundigen en reguliere professionals in het sociaal domein en aan de integratie van ervaringsdeskundigheid in agogische beroepspraktijken en opleidingen.
Looptijd2016-2019
Betrokken onderzoekersJoyce Mols en Petra van Zon
Samenwerkingspartners(1) Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fonty ; (2) Markieza ; (3) Associate degree Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn (Ad-EdZW)
Omschrijving Voor wat betreft de wederzijdse beeldvorming over de eigen rol en die van de ander in het sociaal domein lijkt er bij ervaringsdeskundigen en reguliere professionals sprake te zijn van herkenbare sociologische en groepsdynamische aspecten, voornamelijk op het gebied van wij-zij denken en systemen waarbinnen concurrentie ten aanzien van functie en taakverdeling een rol spelen. De reguliere professionals uit onze onderzoekspraktijk zien de inzet van ervaringsdeskundigen in het sociaal domein over het algemeen als een waardevolle toevoeging en de ervaringsdeskundigen die daadwerkelijk samenwerken met reguliere professionals ervaren beschrijven over het algemeen positieve ervaringen. Door samen op te trekken, met een duidelijke taakverdeling en met een gezamenlijk doel voor ogen, namelijk het herstel van de cliënt, ontstaat er waardering voor en vertrouwen in elkaar. Hier is sprake van een complementaire samenwerking. Maar er is nog werk aan de winkel. Veel organisaties in het sociaal domein moeten nog de cultuurverandering doormaken die hiervoor noodzakelijk is. Er is wederzijds nog altijd sprake van vooroordelen en stigmatisering en nog te vaak ontbreekt er in organisaties een helder beleid ten aanzien van functieprofielen en de bijbehoren taken van ervaringsdeskundigen. Dit heeft soms een ware rollenstrijd als gevolg. Daar waar men weinig ervaring of een eerdere negatieve ervaring heeft met de onderlinge samenwerking, zien we aarzeling of soms zelfs wantrouwen, zowel bij de ervaringsdeskundigen als bij de reguliere professionals. Onbekend maakt onbemind, lijkt hier het geval.
ResultaatZie 'Publicaties/eindrapporten' (onderaan de pagina)

Casestudy naar samenwerking tussen vrijwilligers en zorgprofessionals in een wijksteunpunt voor mensen met een beperking

DoelMeer inzicht krijgen in invullingen en interpretaties van rollen van vrijwilligers en sociale professionals in een samenwerkingsverband binnen de zorg
Looptijd2012-2015
OnderzoekersMarielle Verhagen
SamenwerkingspartnersLunet Zorg
OmschrijvingEen kwalitatief onderzoek gericht op de samenwerking tussen vrijwilligers en zorgprofessionals binnen een wijksteunpunt voor mensen met een beperking. Uit 15 participatieve observaties en 30 diepte-interviews met vrijwilligers, sociale professionals en cliënten bleek met name het belang van erkenning en waardering in de onderlinge samenwerking.
ResultaatZie 'Publicaties/eindrapporten' (onderaan de pagina)

Casestudy naar een verzelfstandigingsproces van een buurthuis in een stadswijk met een sterk stedelijk karakter

DoelMeer inzicht krijgen in welke zaken een rol spelen in een proces richting zelfbeheer van een buurthuis. Er is vooral gekeken naar hoe de door de gemeente ingezette beleidsthema’s van verzelfstandiging en actieve ontmoeting feitelijk uitpakten in deze praktijk, hoe deze thema’s door betrokkenen werden beleefd, hoe het proces verliep en welke factoren hierbij een essentiële rol leken te spelen.
Looptijd2015-2017
OnderzoekersMarielle Verhagen (senior onderzoeker) en Wouter Molenaar (4e jaars studentonderzoeker)
SamenwerkingspartnersSociale onderneming Lumens
OmschrijvingHet Lectoraat Beroepsinnovatie Social Work van Fontys Sociale Studies heeft zich in nauwe samenwerking met de lokaal actieve sociale onderneming Lumens verdiept in de situatie in en rondom een buurthuis waarin men de overgang naar zelfbeheer wil maken. De sociale professionals van de betreffende sociale onderneming hebben vanuit de gemeente de opdracht gekregen om samen met betrokken buurtorganisaties naar de maatschappelijke en economische zelfstandigheid van een aantal buurthuizen onder hun beheer te streven. Tijdens de onderzoeksfase zijn 15 observaties verricht en 15 diepte-interviews afgenomen bij betrokken gemeenteambtenaren, sociale professionals en actieve buurtbewoners. De empirie geeft zicht op belevingen rondom actief burgerschap in relatie tot een buurthuis, de rol van de fysieke uitstraling en huidige invulling van het buurthuis, huidige processen met betrekking tot de verzelfstandiging, rolverwachtingen en rolinvullingen.
ResultaatZie 'Publicaties/eindrapporten' (onderaan de pagina)

Praktijk van Zelfhulp & Lotgenotencontact: Participatiefactoren voor allochtone burgers in lotgenotengroepen

Maatschappelijk doel Het verkrijgen van inzicht in de dynamiek tussen formele en informele zorg, en in de manier waarop formele zorg als vliegwiel kan optreden voor informele zorg.  Het aangaan van samenwerking met werkveldpartners (gemeentes, welzijnsorganisaties, burgers) om in samenwerking te komen tot deze inzichten.  Het vertalen van deze inzichten naar handelingskennis over het samenspel tussen formele en informele zorg, bruikbaar voor gemeentes, welzijnsinstellingen, opleiding tot Social Worker, burgers.
Looptijd2012-2015
Betrokken onderzoekersJoyce Mols
SamenwerkingspartnersWMO-werkplaats Noord-Brabant Fontys ; Zelfhulp Netwerk Zuidoost-Brabant
OmschrijvingEen praktijkonderzoek naar de participatiefactoren voor allochtone burgers in lotgenotengroepen in Zuidoost-Brabant. Doelstelling: Inzicht in bevorderende en belemmerende participatiefactoren voor allochtone burgers bij lotgenotengroepen. De onderzoeksresultaten boden handreikingen aan relevante betrokken actoren bij lotgenotengroepen om hun voorlichting, facilitering en ondersteuning adequaat af te stemmen op de behoeften van deze burgers. Wat waren volgens allochtone burgers redenen om wel of niet deel te nemen aan een lotgenotengroep? Welke rol hadden informele steunpunten hierbij en hoe zagen sociale professionals hun rol bij lotgenotengroepen? De onderzoeksresultaten laten zien dat specifieke verschillen tussen individualistische ‘ik’ samenlevingen en collectivistische ‘wij’ samenlevingen een rol kunnen spelen bij de deelname aan lotgenotengroepen. Vooral wanneer het gaat om het basisprincipe ‘het delen van problemen en emoties’ kunnen culturele verschillen soms obstakels vormen voor de deelname aan een lotgenotengroep. Naast een taalbarrière vormen vooral belangrijke culturele waarden en normen zoals respect en loyaliteit naar de familie en taboes soms een belemmering. Deze kunnen ten grondslag liggen aan het niet willen, kunnen of mogen bespreken van bepaalde thema’s met anderen bijvoorbeeld uit schaamte, angst voor roddels of angst gezichtsverlies. De bevindingen laten zien dat wanneer burgers wel behoefte hebben aan het delen van ervaringen met lotgenoten, het bevorderend is dat ze hierbij aansluiting vinden bij vertrouwenspersonen of sleutelfiguren waarin ze (delen van) hun eigen sociale identiteit herkennen. Daarnaast is een goed functionerend samenspel tussen burgers, informele steunpunten en formele organisaties in het domein van zorg en welzijn van belang, zodat burgers de weg naar lotgenotengroepen weten te vinden wanneer zij hier belangstelling of behoefte aan hebben.
ResultaatZie ''Publicaties/eindrapporten' (onderaan de pagina)

Praktijk van Zelfhulp & Lotgenotencontact:De rol van de Sociale Professional bij Lotnotencontact tussen burgers

Maatschappelijk doelIdentificatie van de rol van sociale professionals bij lotgenotencontact.
Looptijd2012-2015
Betrokken onderzoekersJoyce Mols
SamenwerkingspartnersWMO-werkplaats Noord-Brabant Fontys ; Zelfhulp Netwerk Zuidoost-Brabant
OmschrijvingNa de afronding van het praktijkonderzoek (2012-2014) verschoof in 2015 de inhoudelijke focus van het informele circuit (burgers en vrijwilligers) naar de rol en het beroepsmatig handelen in formele werkveldpraktijken (professionals, managers en beleidsmakers). In samenwerking met Stichting Neos (1e lijnsorganisatie maatschappelijke opvang en huiselijk geweld) ging een projectgroep van start gericht op de identificatie van het handelingsrepertoire van sociale professionals bij lotgenotencontact. In vier groepsbijeenkomsten gingen burgers, cliënten, ervaringsdeskundigen, professionals, beleidsmakers, onderzoekers en studenten met elkaar in dialoog over hun visies en ervaringen m.b.t. het handelen van professionals bij lotgenotencontact tussen burgers.
ResultaatZie 'Publicaties/eindrapporten' (onderaan de pagina)

Publicaties/eindrapporten

WMO-implementatietraject: de rol van professionals bij Eigen Kracht Groepen
  • Mols, J., & Linders, L. (2016). Sociale Steunsystemen. De neerslag van drie Wmo-implementatietrajecten. Eindhoven: Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys.
  • Mols, J. (2016). Eigen Kracht Groepen. Het Instituut voor Maatschappelijk Werk Tilburg. [Factsheet]. Fontys Hogeschool Sociale Studies / Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys.
  • Mols, J. (2018). Versterking Krachtgericht Werken van Sociale Professionals in Eigen Kracht Groepen (Ontwerp en Plan voor Invoering en Monitoring Praktijkverbeterinterventie). Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys, Eindhoven.
  • Mols, J. (2018). Transformatieleren. Werken aan rolverandering bij professionals in Eigen Kracht Groepen (ongepubliceerd artikel). Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys, Eindhoven.

Lezingen/workshops/onderwijs

  • 2016 Workshop The Practice of Social Support Groups, Social Work Summer School ‘Participation and the Welfare State’ Amsterdam (7 juni 2016)
  • 2016 Symposium, Slotsymposium Sociale Steunsystemen, Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys, Fontys Hogeschool Sociale Studies (1 december 2016)
Zelfhulp & Ervaringsdeskundigheid voor kwetsbare burgers in de gemeente Helmond

Lezingen / workshops / onderwijs

  • 2017-2018-2019 Onderwijsontwikkelaar & Uitvoering: Onderwijsmodule & Training Innoveren, Profileren en Kwartiermaken als Ervaringsdeskundige, Associate Degree Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn, tweede leerjaar, Fontys Hogeschool Sociale Studies, afstudeerprogramma periode 3 en 4
  • 2018 Workshop Nei Skoen: herstelbeweging in Helmond, Parade Praktijkvoorbeelden Sociaal Domein, Evoluon Eindhoven (1 oktober 2018), i.s.m. deelnemers van Nei Skoen.
  • 2019 Workshop New Shoes: recoverymovement, New Shoes Summit 2019, CARe Europe, Helmond (30 mei 2019).
Netwerkgericht werken in de maatschappelijke opvang
  • Mols, J. (2018). Netwerkgericht werken bij Neos. [ Onderzoeksrapport]. Lectoraat Sociale Veerkracht / Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys / Fontys Hogeschool Sociale Studies.

Lezingen / workshops / onderwijs

  • 2017 Training Eigen Kracht, Onderdeel module ‘Thuis in Zicht’ voor cliënten maatschappelijke opvang Neos Eindhoven (8 juni 2017)
  • 2017-2018-2019 Onderwijsontwikkelaar & Uitvoering: Onderwijsmodule & Training Krachtgerichte Werkwijzen in Social Work, Associate degree Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn (Ad-EdZW), tweede leerjaar, Fontys Hogeschool Sociale Studies, onderwijsprogramma lesperiode 1
  • 2018 Intervisie aan sociale professionals: Netwerkgericht Werken in Maatschappelijke Opvang, Neos Eindhoven (januari, februari en maart 2018)
Wederzijdse Beeldvorming rondom Ervaringsdeskundigheid
  • Mols, J. (2018). Complementaire samenwerking of rollenstrijd? [Onderzoeksrapport]. Lectoraat Sociale Veerkracht / Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys / Fontys Hogeschool Sociale Studies
  • In: Ekkers, S. (2019). Unieke client wordt breed ingezette zorgprofessional (interview voor online magazine GGZtotaal) Online bekijken: https://m.ggztotaal.nl/#!/news/3725037

Lezingen / workshops / onderwijs

  • 2017 Workshop Veranderende Rollen, Jaarconferentie 2017 Platform Lectoren Zorg en Welzijn Enschedé (12 mei 2017)
  • 2017 Workshop Veranderende Rollen, Associate degree Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn (Ad-EdZW) & bachelor studenten deeltijd, propedeusejaar, Fontys Hogeschool Sociale Studies (16 januari 2017)
  • 2017 Workshop Veranderende Rollen, Symposium ‘Samen vormgeven aan veranderingen in de hulpverlening’ Markieza / RINO Zuid Eindhoven (10 januari 2017)
  • 2018 Workshop Veranderende Rollen in het Sociaal Domein, Dag van het Sociaal Domein 2018 Transvorm, Tilburg (5 oktober 2018), i.s.m. Lonneke Gerrits
Praktijk van Zelfhulp & Lotgenotencontact
  • Feringa, D., & Mols, J. (2014). Lotgenotengroepen: balanceren tussen bemoeienis en loslaten. Sociale Vraagstukken.nl.
  • Mols, J. (2014). Dilemma's in de Praktijk van Lotgenotencontact. In L. Linders & D. Feringa. (Reds.), De Kunst van het Laten. Doe-het-zelf-zorg en rolverwarring in tijden van transitie (pp. 33-48). Utrecht: Movisie.
  • Mols, J. (2015). De sociale professional in de Praktijk van Lotgenotencontact. In L. Linders & D. Feringa. (Reds.), Stilstaan om vooruit te komen. Casuïstiekbundel rond het thema informele ondersteuning (pp. 80-84). Utrecht: Movisie.
  • Mols, J. (2017). Delen van Cultuur. Een onderzoek naar het bevorderen van de participatie van allochtone burgers in lotgenotengroepen (Onderzoeksrapport). Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys. Eindhoven.
ReflexieLab deelproject Bewonersplatform Kilimanjaro

Presentaties:

  • Sanden, J van der (2017). Onderzoek naar Zorgsamenbuurten. Presentatie gegeven tijdens een bijeenkomst van bewonersinitiatief Oude Gracht Oost, 10 juni, Eindhoven.
  • Sanden, J. van der (2018). Wat leren we van twee jaar onderzoek naar zorgsamenbuurten? Presentatie gegeven tijdens de platformbijeenkomst van KilimanjaroWonen, 6 november, Eindhoven.
  • Verhagen, M. & Sanden, J. van der (2019). Citizen’ initiatives: the shadow sides of a strong focus on active citizenship. Paper presentation at the European conference for social work research, April 10, Leuven

    Lezingen / workshops / onderwijs

    • 2013 Workshop De Praktijk van Zelfhulp, Landelijke conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht (4 oktober 2013)
    • 2013 Presentatie & Expertmeeting Allochtonen op Weg naar Zelfhulp, Jaarlijkse vrijwilligersdag Stichting Zelfhulp Netwerk Zuidoost-Brabant (22 november 2013)
    • 2014 Presentatie De Paradox van Zelfhulp, Jaarconferentie 2014 Platform Lectoren Zorg en Welzijn Nijmegen (24 april 2014)
    • 2015 Keynote-speaker & Presentatie Samenspel van actoren in de Praktijk van Lotgenotencontact, Symposium ‘Meerwaarde van een zelfhulpnetwerk in de Westelijke Mijnstreek?’ Sittard (18 november 2015)
    • 2015 Presentatie Rolverwarring in de praktijk van lotgenotencontact, Jaarconferentie 2015 Platform Lectoren Zorg en Welzijn Zwolle (14 april 2015)
    • 2015 Workshop De Praktijk van Lotgenotencontact, Regiobijeenkomst VNG, Lectoraten Social Work Avans en Fontys Hogescholen (23 april 2015)
    • 2015 Workshop Rolverwarring in de praktijk van lotgenotencontact, Studiedag Fontys Hogeschool Sociale Studies (5 juni 2015) 2015 Workshop Sociale Reflexiviteit tussen actoren in het samenspel informele en formele zorg, Landelijke conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht (16 oktober 2015)
    • 2016 Workshop The Practice of Social Support Groups, Social Work Summer School ‘Participation and the Welfare State’ Amsterdam (7 juni 2016)
    • 2017 Workshop Social Work vs. Social Support Groups, European Conference for Social Work Research Aalborg, Denmark (21 april 2017)
    • 2017-2018-2019 Onderwijsontwikkelaar & Uitvoering: Onderwijsmodule & Training Ondersteunende Zelfhulp, Associate degree Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn (Ad-EdZW), propedeusejaar, Fontys Hogeschool Sociale Studies, onderwijsprogramma lesperiode 4
    • 2017 Lezing: Zelfregie: De Kunst van het Laten, Themabijeenkomst VHVO Raadhuis Oisterwijk (7 november 2017)