Stedelijke strategieën

Sinds hun ontstaan worden steden continu aangepast. Herstructurering of ‘stedelijke transformatie’ behoort nu tot de belangrijkste stedenbouwkundige opgaven.

Transformatie van de Europese Stad

Sinds hun ontstaan worden steden continu aangepast. Herstructurering of ‘stedelijke transformatie’ behoort nu tot de belangrijkste stedenbouwkundige opgaven. Huidige ontwikkelingen in de wijze waarop deze transformaties tot stand komen nopen tot een andere positie voor ruimtelijke ontwerpers (stedenbouwkundigen en architecten). Deze ontwikkelingen zijn zowel fysiek van aard als procesmatig: schaalvergroting, professionalisering en juridisering van het proces en de complexiteit en invloed van Europese regelgeving. De ontwerpers dreigen de aansluiting bij deze ontwikkelingen te verliezen, door het ontbreken van een adequaat antwoord. In toenemende mate worden ruimtelijke ontwikkelingen namelijk bepaald door conglomeraten van projectontwikkelaars en ingenieursbureaus. De culturele scope van dergelijke conglomeraten is beperkt en onderhavig aan de regels van de vrije markt. De invloed op het aanzien en de programmering van de Europese stad is echter aanzienlijk. De inzet van ontwerpers dreigt in deze ontwikkelingen gemarginaliseerd te worden tot een slechts ‘decoratieve’ praktijk, niet langer verbonden aan het daadwerkelijke proces van het realiseren van duurzame stedelijke omgevingen.

Het is de inzet van het lectoraat ‘stedelijke strategieën’ om de positie van ruimtelijk ontwerpers te heroverwegen. Er is behoefte aan nieuwe vaardigheden en competenties voor ontwerpers en een instrumentarium om in deze condities succesvol en invloedrijk als ruimtelijk ontwerper te opereren. Het lectoraat wil hieraan een bijdrage leveren en zal zich zowel richten op het ontwikkelen van concepten als op toegepast (ontwerpend) onderzoek naar transformatieopgaven in Europese steden.

Het kennisdomein dat het lectoraat beslaat is dat van de stedenbouwkunde. Meer specifiek gaat het om het ontwikkelen van concepten, strategieën en instrumenten voor stedelijke transformatie. Toegepast wetenschappelijk onderzoek levert een bijdrage aan de volgende kennisdomeinen:

- Europese stedelijke planvorming
- Stedenbouwtheorie
- Ontwerponderzoek

De focus van het onderzoek is geografisch bepaald op Europese ontwikkelingen. Daarbij wordt aangesloten bij het recent door de Fontys Academie voor Architectuur en Stedenbouw (AAS) ontwikkelde postgraduate programma Stadslab European Urban Design Laboratory. Stadslab wordt verder ontwikkeld tot een kenniscentrum voor het plannen en ontwerpen aan de Europese stad. Daarin wordt ontwerpexpertise geleverd aan middelgrote Europese steden met als doel de creatie van coherente, duurzame en succesvolle stedelijke omgevingen.

Lectoraat sted.strateg.