In kaart brengen feedbackgedrag leerkrachten

Sfeerafbeelding Fontys

Doel

Voor leerkrachten in het basisonderwijs is in het kader van een promotieonderzoek door Fontys Hogeschool in samenwerking met de TU Eindhoven een instrument ontwikkeld om feedbackgedrag van leerkrachten in kaart te brengen. Achtergrond hierbij is dat feedback gegeven door een leerkracht aan leerlingen één van de meest krachtige instrumenten is om het leergedrag van leerlingen te verbeteren. Het promotie onderzoek heeft aangetoond dat er op dit terrein nog veel winst te behalen is. Zo vindt er relatief weinig feedback plaats die expliciet gerelateerd is aan een leerdoel, de feedback is vaker sturend dan faciliterend en er wordt nauwelijks feedback gericht op de zelfsturing van leerlingen gegeven.

Wat wordt gemeten?

Met het instrument wordt het feedbackgedrag van leerkrachten in kaart gebracht door het analyseren van feedbackinteracties. Een feedbackinteractie kan gefocust zijn op de volgende foci:

-Taak (de leerkracht zegt iets over de lesstof of de inhoud van het werk van leerlingen)
-leerkracht (de leerkracht zegt iets over de manier waarop leerlingen de taak kunnen aanpakken)
-Zelfsturing (de leerkracht zegt iets over de oriëntatie, planning, monitoring, evaluatie en reflectie op het werk of op de aanpak door leerlingen)
-Samenwerking (de leerkracht zegt iets over de taakverdeling tussen leerlingen, rolverdeling, hulp aan elkaar, samenwerkingsvaardigheden)
-Niet specifiek/ persoonlijk (de leerkracht maakt opmerkingen over de leerling als persoon).

Vervolgens worden de volgende kenmerken van de feedbackinteractie bepaald:

-De doelgerichtheid van de feedback: is de feedback gerelateerd aan doel van de les, en/of wordt uitgelegd waarom de feedback wordt gegeven?
-De aard van de feedback: is deze bevestigend, kritisch, constructief, neutraal of een combinatie van bevestigend, kritisch en constructief (BKC)?
-De manier waarop de feedback wordt gegeven: is deze begeleidend, sturend, aanmoedigend, neutraal of bevat deze een combinatie van deze elementen (al dan niet met sturende elementen erin)?

Elk van de foci en kenmerken van de feedback is met behulp van concrete voorbeelden uitgewerkt naar waarneembaar gedrag van een leerkracht.

Voor wie?

Het instrument is gemaakt voor de bovenbouw van de basisschool, in principe voor de context van actief leren (leerlingen werken in groepjes samen aan taken en projectwerk, de leerkracht loopt rond om te begeleiden; coachende rol). Het is een ontwikkelingsgericht instrument, op basis van observaties kan de professionaliteit op het gebied van het geven van feedback van leerkrachten vergroot worden, om de effectiviteit van interacties tussen leerkracht en leerlingen te bevorderen.

Instrument feedbackgedrag leerkrachten

Het instrument is opgenomen in het boek: ‘Begeleiden van actief leren. Theorie en praktijk van zelfsturing en samenwerking' door Linda van den Bergh en Anje Ros, uitgeverij Coutinho, 2015 en is tevens hier te downloaden.

Sfeerafbeelding Fontys

Kosten

Aan het gebruik van het feedback instrument zijn geen kosten verbonden.

Contact?

Externe ondersteuning en/of een aansluitend professionaliseringsprogramma kan worden ingekocht.
Je kunt hiervoor contact opnemen met Linda Keuvelaar- van den Bergh

Stuur een mail

Gerelateerde cursus

Begeleiden van onderzoekend leren

Meer informatie

Tijdsbeslag

Het tijdsbeslag is afhankelijk van de keuzes van de school over de inzet van het instrument.

Meer informatie?

Lees meer over het proces, relatie met andere instrumenten en externe validering