Praten kan ik niet, maar communiceren wil ik wel

Sfeerafbeelding Fontys

Op donderdag 12 november 2015 heeft bij Fontys Paramedische Hogeschool het symposium ‘Ondersteunde Communicatie: Praten kan ik niet…, maar communiceren wel!’ plaatsgevonden. Het symposium was het slotstuk van het gelijknamige project dat tevens is genomineerd voor de Raak-award 2015. De Raak-award is bedoeld voor toonaangevend praktijkgericht onderzoek. Het project heeft daarnaast de Fontys Onderzoeksprijs 2016 gewonnen. Binnen het project is gezocht naar de wijzen waarop kinderen en jongeren met een verstandelijke, motorische en/of meervoudige beperking het best kunnen worden ondersteund in hun communicatie.

Sfeerafbeelding Fontys

Het aantal kinderen en jongeren met een verstandelijke of een meervoudige beperking in Nederland wordt geschat op zo’n 300.000. Een groot deel van deze groep ervaart ernstige problemen met spraak, taal én dus met communicatie. Er zijn weliswaar hulpmiddelen beschikbaar om de communicatie te vergemakkelijken; denk aan bijvoorbeeld een spraakcomputer, maar veel kinderen en jongeren hebben daar geen toegang toe of de hulpmiddelen voldoen niet helemaal. Een van de problemen, door het praktijkveld geformuleerd aan de start van het project in 2011, is dat professionals in de praktijk en hulpmiddelenleveranciers te weinig afstemmen over het juiste hulpmiddel op het juiste moment, passend bij de cliënt. Een van de achterliggende oorzaken was dat professionals (logopedisten, leerkrachten, ergotherapeuten, pedagogen etc.) weinig tot geen kennis en expertise hebben opgedaan met betrekking tot Ondersteunde Communicatie in hun opleiding. Ook heersen er in de praktijk misvattingen over het (negatieve) effect van het inzetten van communicatieondersteuning. Een uiteenzetting van deze misvattingen is hier te vinden.

Het RAAK PRO-project ‘Praten kan ik niet…maar communiceren wil ik wel’, gesubsidieerd door Stichting Innovatie Alliantie, heeft een oplossing bedacht voor voornoemde problemen. Binnen de projectgroep, aangestuurd door FPH, is consensus bereikt over de wijze waarop de beperkingen en mogelijkheden van kinderen en jongeren met een meervoudige beperking in kaart gebracht kunnen worden. Aan de hand hiervan kunnen professionals en hulpmiddelenleveranciers bepalen hoe de communicatie van deze groep het beste ondersteund kan worden. Daarnaast zijn ook testen, vragenlijsten en observatiemethoden beschikbaar, die gebruikt kunnen worden voor het in kaart brengen van beperkingen, vaardigheden en mogelijkheden van deze jongeren. De opbrengsten van het project zijn op deze website te vinden.

Project: Praten kan ik niet…, maar communiceren wil ik wel!

Stijn Deckers (docent/onderzoeker) en Yvonne van Zaalen (associate lector), beide lid van team Interprofessioneel Samenwerken aan complexe zorgvragen van Fontys Paramedische Hogeschool


Stijn Deckers: stijn.deckers@fontys.nl
Yvonne van Zaalen: y.vanzaalen@fontys.nl