Rise

Het praktijkgerichte onderzoek meet welke factoren kunnen wijzen op een verhoogde kans op sedentair gedrag, ofwel veelvuldig zitten en liggen, bij mensen met een beroerte.
  • Weer op gang na een beroerte
    Een beroerte heeft veel impact op een persoon, zowel lichamelijk als mentaal. Bewegen is van essentieel belang bij deze kwetsbare groep. Echter gebeurt dit niet altijd voldoende.Dit kan klachten geven zoals een te hoge bloeddruk of een slechte suikerhuishouding. Waar komt dit door, wil praktijkgericht onderzoek Rise weten, en kunnen we bij specifieke factoren voorspellen of mensen met een beroerte in de 'gevarenzone' zitten?

    Innovatieve ideeën voor de zorg? Interesse in samenwerking?
    Laat je gegevens achter en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.

  •   Probleem

    We kennen allemaal wel iemand die een beroerte heeft gehad. Wanneer die persoon geen naaste relatie is, dan beseffen we ons niet altijd wat voor impact het heeft. Een beroerte, een herseninfarct of- bloeding ‘grijpt’ een persoon bij zijn nekvel en hij of zij moet het leven fysiek en vaak mentaal weer helemaal opnieuw opbouwen. Geen sinecure dus.

    Docent en onderzoeker Roderick Wondergem bij Fontys Paramedische Hogeschool in Eindhoven ziet dat mensen met een beroerte meer, zoals ze dat in de medische wereld noemen, sedentair gedrag vertonen in vergelijking met gezonde leeftijdsgenoten. Dit betekent dat deze mensen gemiddeld vaker zitten en liggen gedurende de dag.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Het blijkt dat vaak zitten en liggen al niet goed is, maar lang achter elkaar zitten of liggen nog slechter. Welke risico's zijn er aan sedentair gedrag verbonden? Nou, aardig wat. Het kan bijvoorbeeld cardiometabole problemen veroorzaken zoals een te hoge bloeddruk, problemen met de cholesterol en problemen met de suikerhuishouding. Met name op de lange termijn is dat niet erg bevorderlijk voor het lichaam. Onafhankelijk van hoeveel iemand dagelijks beweegt zorgt sedentair gedrag ook nog eens voor een hoger risico op een tweede beroerte of het krijgen van andere hart- of vaataandoeningen. Belangrijk is dat deze mensen gepersonaliseerde beweegzorg op maat krijgt.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Innovatieve ideeën voor de zorg? Interesse in samenwerking?
    Laat je gegevens achter en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.

  •   Voortgang
    Waar staat het onderzoek nu?

    Uit het onderzoek moeten ten eerste verschillende profielen duidelijk worden. Wie beweegt er veel en wie niet? Ten tweede moet er een eenvoudige manier van voorspellen voorhanden komen. Welke mensen hebben een behandeling nodig en wie niet? Als laatst zal er een interventie ontwikkeld worden waarbij fysiotherapeuten patiënten coachen tot minder sedentair gedrag en meer fysieke activiteit. Dit laatste zal het vervolg worden op het onderzoek van Wondergem, waarin nauw samengewerkt zal worden met de zorgpraktijk en internationale experts. De RISE cohort studie zal transformeren naar een daadwerkelijke interventie die ingezet wordt in de praktijk, RISE interventie.

    Een interventie klinkt misschien wat vaag. In wat voor vorm wordt deze interventie gegoten? Lector en projectleider dr. Martijn Pisters bij Fontys Paramedische Hogeschool: ‘Belangrijk is dat de interventie zich richt op het individu. Dit betekent bij de juiste mensen een behandeling op maat die aansluit bij de persoonlijke situatie en context. We willen mensen optimaal begeleiden en coachen naar een actievere levensstijl en minder sedentair gedrag. Integratie van monitoring en eCoaching technologie binnen de fysiotherapiezorg, zogenaamde blended zorg, kan naar verwachting helpen om mensen optimaal te ondersteunen in het vermogen om hun beweeggedrag aan te passen en zelf de regie te voeren. Bij de ontwikkeling van de interventie zal in co-creatie samengewerkt worden met fysiotherapeuten, medici, patiënten, mantelzorgers en (internationale) experts om te komen tot de beste interventie.’ 

    Sfeerafbeelding Fontys

    NWO beurs

    Het RISE cohort onderzoek wordt uitgevoerd met subsidie van NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek).

    Sfeerafbeelding Fontys

    Innovatieve ideeën voor de zorg? Interesse in samenwerking?
    Laat je gegevens achter en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.

  •   Aanpak

    De vraag is waarom gaan mensen vaker zitten en liggen na een beroerte. Is dat vermoeidheid? Zijn het fysieke of mentale problemen? Dat is niet duidelijk. Ook is er geen goed beeld van wanneer op de dag en hoe lang deze patiënten gaan zitten of liggen.

    Het praktijkgerichte onderzoek Rise, waar Wondergem samen met o.a. lector en copromotor Martijn Pisters in 2014 mee van start is gegaan, wil in kaart brengen hoe dit gedrag eruit ziet. Om vervolgens te kunnen voorspellen welke factoren een verhoogde kans op sedentair gedrag laten zien.

    Om inactief gedrag te kunnen onderzoeken zal je deze moeten kunnen vergelijken met het tegenovergestelde ervan, namelijk actief gedrag. Maar hoe definieer je deze? Wondergem: ‘De richtlijn van gematigd actief gedrag in de literatuur is 150 minuten per week, maar heel vastomlijnd is dit niet. We gebruiken dit wel als maatstaf voor ons onderzoek.’

    Sfeerafbeelding Fontys

    De Samenwerking

    Fontys Paramedische Hogeschool streeft naar zoveel mogelijk kruisbestuiving in haar praktijkgerichte onderzoeken. Op deze manier kan kennis niet alleen worden verspreidt maar ook de inbreng van de verschillende partijen effectief in de praktijk worden gebracht.

    Het RISE cohort onderzoek wordt door Fontys Paramedische Hogeschool in nauwe samenwerking met Fysiotherapiewetenschap en Revalidatiegeneeskunde van het UMC Utrecht Hersencentrum uitgevoerd, binnen de structurele Academische Werkplaats eerstelijns Fysiotherapie samenwerking in zorginnovatie, onderzoek en onderwijs. Er zijn 4 ziekenhuizen betrokken: het Catharina ziekenhuis in Eindhoven, het Maxima Medisch Centrum in Eindhoven, het Sint Jans Gasthuis in Weert en het Jeroen Bosch Ziekenhuis.

    Daarnaast wordt actief samengewerkt met 2M Engineering, de leverancier van de beweegmonitoren en het CVA netwerk Eindhoven-de Kempen. Alle zorginstellingen zijn binnen het CVA netwerk actief, waardoor mensen na een beroerte adequaat opgevolgd kunnen worden.

    Ook wordt er nauw samengewerkt met internationale experts op het gebied van sedentair gedrag zoals dr. Coralie English van de The University of Newc astle in Australië.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Het onderzoek

    Het RISE cohort onderzoek volgt 200 mensen tot twee jaar na de beroerte. Deze patiënten zijn in die 2 jaar 4 keer bezocht. De eerste keer kort na ontslag uit het ziekenhuis of het revalidatiecentrum. Op dat moment kregen mensen een beweegmonitor die ze voor 6 weken in hun broekzak droegen. Denk hierbij aan een stappenteller, maar met een verbeterde techniek. De beweegmonitor registreert hoeveel sedentair gedrag mensen vertonen, en daarnaast de intensiteit van bewegen. De patiënten zijn vervolgens 6 maanden na het eerste contact, een jaar en nog een keer na twee jaar bezocht.

    De metingen met de beweegmonitor moeten inzicht verschaffen over wat voor beweeggedrag mensen nu vertonen nadat ze een beroerte hebben gehad. Halen ze bijvoorbeeld die richtlijn voor activiteit? Op welke momenten van de dag zitten ze, doen ze een dutje of vertonen ze juist veel beweging? Duidelijk moet worden of er verschillende groepen te herkennen zijn. “Op dit moment weten we nog niet welke mensen met een beroerte nu juist veel of weinig bewegen. We zijn op dit moment bezig met de analyse om groepen te kunnen herkennen. Daarna willen we aan de hand van een paar factoren bij ontslag naar huis kunnen voorspellen wie in de loop van de tijd een erg sedentaire leefstijl zal ontwikkelen, zodat de juiste mensen, optimale begeleiding en coaching krijgen naar een actievere leefstijl en minder sedentair gedrag. Naar verwachting zal dit grote gezondheidswinst opleveren.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Studenten betrokken

    Fontys Paramedische Hogeschool zou haar naam als kennisinstituut niet waarmaken als er ook in dit onderzoek geen studenten bij betrokken waren.

    Het RISE cohort onderzoek vormt een vruchtbaar platform voor de ontwikkeling van studenten. Twee excellente studenten hebben het onderzoek ondersteund bij het bezoeken van patiënten. Daarnaast hebben bij elkaar opgeteld al meer dan 30 studenten binnen de RISE studie kunnen afstuderen, elk weer met een andere focus op het onderzoek. Van belang is dat de onderzoeksresultaten echt bijdragen aan het werkveld. Deze studenten hebben bewezen daar een belangrijke rol in te spelen.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Over de drempel

    Wondergem, die na zijn opleiding tot fysiotherapeut bij Fontys, Klinische Gezondheidswetenschappen bij de Universiteit Utrecht heeft gestudeerd, ziet nog wel een belangrijke ontwikkelingsslag in de zorg die we samen kunnen maken. ‘In Nederland hebben we enorm goede acute zorg, en ook het vergroten van fysieke capaciteiten van de patiënt op het functioneren na een ongeval of ziekte. Wat we nog beter moeten proberen te doen is het integreren van deze capaciteit in het dagelijks leven van mensen. Dit vraagt van ons paramedici om meer coachende vaardigheden gericht op optimaal ondersteunen naar zelfregie.

    Zelf is hij werkzaam geweest bij twee revalidatiecentra, Blixembosch in Eindhoven en Leijpark in Tilburg. Daar werkte hij met mensen die een beroerte hadden gehad. Hier is zijn wens ontstaan voor deze groep echt wat te betekenen. ‘Hen ondersteunen om zo optimaal mogelijk mee te kunnen doen in de maatschappij is mijn doel.’

    Lees hier waar Rise nu staat.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Innovatieve ideeën voor de zorg? Interesse in samenwerking?
    Laat je gegevens achter en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.