Echografie bij dysfagie

Context

Als gevolg van neurologische schade kunnen mensen een slikstoornis ontwikkelen. Deze slikstoornis wordt ‘dysfagie’ genoemd en is een verworven slikstoornis die omschreven kan worden als het moeilijk verplaatsen van vast voedsel, vloeistoffen, speeksel of medicijnen via de mond naar de maag (De Bodt, Guns, D’hondt, Vanderwegen & Van Nuffelen, 2015). Dysfagie kan acuut ontstaan, bijvoorbeeld na een cerebrovasculair accident, trauma of intoxicatie, maar ook langzaam ontwikkelen als gevolg van een tumor of progressieve neurologische aandoeningen, zoals de ziekte van Alzheimer, de ziekte van Parkinson of Amyotrofische laterale sclerose (ALS) (Logemann, 2000).

De slikproblemen kunnen zich voordoen in verschillende mate van ernst, mede afhankelijk van de soort klachten van de patiënt. Betrokken zorgprofessionals, en in het bijzonder logopedisten, zullen in de toekomst in toenemende mate te maken krijgen met deze patiëntengroep.

Om vast te stellen of er wel of geen sprake is van een dysfagie kan een observatie en daarbij een functioneel slikonderzoek gedaan worden door een Logopedist. Daarmee kan ook worden bepaald wat de ernst van de slikstoornis is en wat de mogelijkheden en onmogelijkheden van de patiënt zijn in relatie tot het eten en drinken. Indien het relevant is voor het verdere behandeltraject kan aanvullend op een klinische observatie een instrumenteel slikonderzoek worden uitgevoerd om meer specifieke informatie te verkrijgen over wat er wel en niet goed gaat bij het slikken. Zowel een Flexibele Endoscopische Evaluatie van het Slikken (FEES) als een VideoFluoroscopische Evaluatie van het Slikken (VFES) kan hiervoor worden uitgevoerd.

Probleemomschrijving en relevantie

Naast deze methoden zou mogelijk ook echografie kunnen worden ingezet bij het onderzoeken van slikstoornissen. Middels echografie kunnen verschillende structuren in beeld gebracht worden die betrokken zijn bij de slikbeweging. Ook de bewegelijkheid van relevante structuren in het mond-/keelgebied zou inzichtelijk gemaakt kunnen worden.

Klinisch wordt echografie nog niet toegepast in de diagnostiek van neurologische slikstoornissen. Op dit moment is er nog beperkt informatie beschikbaar over de mogelijkheden om echografie in te zetten bij onderzoek naar dysfagie en is verder onderzoek wenselijk om hier meer inzicht in te krijgen.

Doel

Een idee achter dit onderzoek is onder andere om erachter te komen wat de meerwaarde van echografie kan zijn met het oog op efficiënte slikrevalidatietechnieken op maat, maar ook met het oog op het objectiveren van de ernst van de situatie. Bij degeneratieve aandoeningen zou er mogelijk een voorspelling gedaan kunnen worden over de achteruitgang van de slikmogelijkheden.

Lectoraat
Decision Support: Who CAREs

Meer over het lectoraat

Vraag het mij

Meer weten, publicatie opvragen of andere vraag? Benader mij!

Lotte Terwoert

l.terwoert@fontys.nl
Sfeerafbeelding Fontys