Lopend voorbeeld van een Leven Lang Leren

Sfeerafbeelding Fontys

Heleen Vlietland studeert bedrijfseconomie in deeltijd bij Fontys Lerarenopleiding Tilburg (FLOT). Daar is ze een van de weinige zij-instromers. “Voor mensen zoals ik is flexibiliteit de sleutel. Gelukkig denkt Fontys volop mee.”

Zo’n twee jaar terug koos Heleen (48) welbewust voor het onderwijs. “Daarvoor was ik beleidsadviseur economische zaken bij een gemeente. In de nasleep van een fusie was iedereen een beetje aan het strijden voor zijn eigen hachje. Ik besloot dat ik dat niet wilde.” In een loopbaan vol variatie en niet-vanzelfsprekende keuzes lag het onderwijs voor de hand. “Het kriebelde al langer om iets te doen met jongeren. Ik wil leerlingen er graag op wijzen hoe waardevol ze kunnen zijn voor anderen.”

Hartstikke nodig

Heleen werkt nu op een vmbo in Middelharnis. “Ik geef Economie en Ondernemen in jaar 3 en 4, kader Basis. Dit is een regio waar veel jongeren wegtrekken. Vooral voor vmbo’ers is het cruciaal dat ze hun eigen relevantie zien. Ik zeg dan: Jullie zijn hartstikke nodig, hier en in de rest van Nederland!” In haar docentschap komt Heleens ‘oude’ netwerk als bedrijfscontactfunctionaris prima van pas. “Als ik met een klas op bedrijfsbezoek wil of leerlingen zijn op zoek naar een stage, kan ik daaruit gemakkelijk putten.”

Dit studiejaar begon ze haar deeltijdstudie bij Fontys. “Omdat ik in Zuid-Holland woon, was ook Hogeschool Rotterdam een optie. Zij stuurden alleen wat formulieren op. Bij Fontys zeiden ze: Kom maar eens praten.” Over de begeleiding is Heleen goed te spreken. “Bij zij-instromers wordt gekeken wat er op basis van vooropleiding en praktijkervaring nodig is om de bevoegdheid te halen. Ik heb nu een zodanig maatwerkprogramma dat ik idealiter alles in één studiejaar kan doen. De opleiding doet echt haar best om die flexibiliteit te realiseren.”

Combinatie werk-privé-studie

Niettemin blijft het een zwaar traject. “Ik geef 24 uur les. Als nieuwkomer in het onderwijs kost de lesvoorbereiding mij veel tijd. Bovendien ben ik klassenmentor. En dan is er dus die studie, in mijn geval samengebald in één jaar. Dat is aanpoten.” Met haar werkgever - die haar traject volledig financiert - heeft Heleen afgesproken dat de studie prioriteit heeft. “Mijn leerlingen hebben daaraan natuurlijk geen boodschap. Ze breken de tent niet af, maar ze hebben het direct in de gaten als je wat minder scherp bent.” Privé betekent dit dat elke vrije minuut wordt opgesoupeerd. “Het is allemaal doenlijk omdat ik dit ritme gewend ben. Ik ben een lopend voorbeeld van ‘Een Leven Lang Leren’ en heb regelmatig gestudeerd naast mijn werk. Dat maakt dat ik de discipline heb om er gewoon rustig voor te gaan zitten.”

Keuzes maken

Heleen vindt het intrigerend hoe mensen precies tot loopbaankeuzes komen. “Gewoon de vraag: Wat ontwikkelt jou?” Als docent staat ze voor groepen 13- tot 15-jarigen die vaak een studie-afslag moeten nemen. “Raar dat die kinderen nu al een beroepsrichting moeten kiezen. Ik denk dat veel mensen zo tot hun veertigste nodig hebben om te bepalen wat hen precies gelukkig maakt. Als ik beroepskeuzegesprekken voer met leerlingen, zeg ik altijd: Kies iets waar je blij van wordt. Als het gevoel klopt, ben je er waarschijnlijk ook goed in.”

Delen en verbinden

Heleen ziet het nut van Fontys PRO als middel voor het breed delen van kennis. “Vanuit de opleiding kan dit meer worden gestimuleerd. Natuurlijk praten deeltijders onderling over hun ervaringen. Maar daarmee gebeurt verder weinig. Zou mooi zijn als dit structureler vorm krijgt: er is namelijk niets zo gesloten als een docentenomgeving. Men deelt niet snel met elkaar... Van andere docenten hoor ik soms prachtige verhalen over hoe ze dingen aanpakken en hun leerlingen raken. Maar als je dan doorvraagt blijft iedereen op zijn eigen ei zitten. Het gemeenschappelijke doel: de kwaliteit van het onderwijs verbeteren en de leerling verder brengen, wordt een beetje uit het oog verloren.”