Informatie per vak

Als je weet welke toetsen je met succes moet afronden om toegelaten te worden tot de opleiding van jouw keuze dan kun je je gaan voorbereiden op de toets.  Hieronder vind je per toets informatie over de inhoud van de toelatingstoetsen en hoe je je kunt voorbereiden.

  • Biologie

    De voorbereidingsinformatie voor 2018 is half november 2017 beschikbaar

    De inhoud van de toets biologie gaat over alle in de voorbereidingsstof genoemde onderwerpen.

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat uit meerkeuzevragen en enkele open vragen

    Hulpmiddelen

    Bij de toets mogen geen hulpmiddelen worden gebruikt; zijn niet nodig.
    Wel potlood en/ of pen mee ( en flesje water)

    Voorbereidingsstof

    Ter voorbereiding op de toelatingstoets Biologie kun je de boeken ‘Biologie van jou’ / Havo 5 bestuderen.

    Deze methode heeft in de nieuwe 5e editie, 4 boeken (4a, 4b, 5a en 5b). Uitgevers  ISBN: 978 90 345 74- 24 4, – 25 1, – 26 8 en – 27 5

    Let op, het gaat alleen om de genoemde hoofdstukken en paragrafen.
    De overige hoofdstukken zijn niet relevant voor de toets.

    Boek 4a

    1 Inleiding in de biologie
    1 Biologie vandaag 
    2 Organisatieniveaus van de biologie

    2  Cellen
    1 Weefselonderzoek
    2 Zelf cellen bekijken
    3 Plantaardige en dierlijke cellen
    4 Weefsels en organen
    5 De celorganellen
    7 Membranen en het transport van stoffen
    9 Celdeling 

    3 Voortplanting
    3 Geslachtscellen

    4 Erfelijkheid
    1 Genen
    2 Fenotype, genotype en epigenetica
    3 Genenparen
    4 Monohybride kruisingen
    5 Geslachtschromosomen
    8 Moleculaire erfelijkheid
    VERRIJKINGSSTOF
    1 Erfelijkheid in je familie

    Boek 4b

    5 Evolutie
    2 Prokaryoten 
    3 Eukaryoten 
    4 Evolutie
    5 Soorten veranderen

    6 Regeling en waarneming
    1 Regelkringen en homeostase
    2 Hormonale regulatie
    3 Het zenuwstelsel
    6 Het zintuigenstelsel

    7  Ecologie
    1 Een ecoloog aan het werk
    2 De organisatieniveaus van de ecologie
    3 Individuen
    5 Ecosystemen
    6 Piramides en stromen in ecosystemen

     Boek 5a

    1 Stofwisseling
    1 Verzuurde spieren
    2 Wat is stofwisseling?
    3 Dissimilatie
    4 Stofwisseling in planten
    5 Koolstofassimilatie
    6 Voortgezette assimilatie
    7 Enzymen

    2 DNA
    1 De bouw en functie van DNA     
    2 DNA-replicatie 
    3 Eiwitsynthese

    Boek 5b

    4 Voeding
    1 Voeding 
    5 Het verteringsstelsel van de mens
    6 De chemische vertering 
    7 Resorptie

    5 Transport
    2 Het hart
    3 De bloedvaten
    5 Het bloed
    6 Weefselvloeistof en lymfe

    6 Gaswisseling + uitscheiding
    1 Het ademhalingsstelsel van de mens 
    2 Longventilatie 
    4 De lever 
    5 De nieren en de urinewegen

    7 Bescherming en evenwicht
    1 De huid en bescherming
    2 Afweer
    3 Immuniteit
    5 Evenwicht

    Proeftoets

    Proeftoets Biologie met antwoorden

  • Duits

    De voorbereidingsinformatie voor 2018 is half november 2017 beschikbaar

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat uit twee delen namelijk een gedeelte grammatica en een gedeelte tekstbegrip.

    Hulpmiddelen

    Tijdens de toets is het gebruik van het schema niet toegestaan. Tijdens de toets is het gebruik van een woordenboek Duits‐Nederlands en Nederlands‐Duits niet toegestaan.

    Voorbereidingsstof

    De grammatica bestaat uit het invullen van de juiste bepaalde (DER‐GROEP) en/‐of onbepaalde lidwoorden (EIN‐GROEP) in een zin (multiple choice). Kijk daarvoor naar het bijgevoegde schema . Het gedeelte tekstbegrip bestaat uit het beantwoorden van Duitse vragen bij Duitse teksten. Oefenstof (teksten niveau Havo 5): http://www.examen.nl en http://examenblad.nl

  • Economie

    Inhoud

    • Rekenkundig en grafisch onderbouwen
    • Schaarste
    • Ruil
    • Vraag en aanbod
    • Marktstructuur
    • Overheidsingrijpen
    • Rente
    • Inflatie
    • Externe effecten
    • Welvaart
    • Groei
    • Conjunctuur(beleid)

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat uit meerkeuze vragen. Deze toets is op locatie Leeuwarden en Groningen digitaal.

    Hulpmiddelen

    Tijdens de toets is het gebruik van een niet programmeerbare rekenmachine toegestaan.

    Voorbereidingsstof

    Ter voorbereiding op de toelatingstoets Economie kun je bovengenoemde onderwerpen bestuderen in de (zelf aan te schaffen) boeken:  Percent: Economie Bovenbouw HAVO theorieboek deel 1 & 2  (Duijm, Gorter), 3e druk, ThiemeMeulenhoff, 978-90-42-53875-7 (deel 1) & 978-90-42-53879-5 (deel 2). Van deze boeken hoef je niet alles  te bestuderen. Hieronder vind je een overzicht van wat je WEL moet bestuderen: Uit deel 1, hoofdstuk 1 t/m 7, paragraaf 8.2, 8.3. 10.1 en 10.3. Uit deel 2, hoofdstuk 17 t/m 21, paragraaf 22.4, 23.1 en 23.2.

    Deze boeken zijn ongetwijfeld ook tweedehands te verkrijgen.

     Proeftoets

  • Frans

    De voorbereidingsinformatie voor 2018 is half november 2017 beschikbaar

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat uit twee delen namelijk een gedeelte grammatica en een gedeelte tekstbegrip.

    Hulpmiddelen

    Tijdens de toets is het gebruik van een woordenboek niet toegestaan.

    Voorbereidingsstof

    Titel: Libre service 4 Havo Manuel (Frans voor de tweede fase) en het daarbij behorende studentenwerkboek Libre service Frans voor de tweede fase Textes & Activités 4 HAVO Uitgeverij: ThiemeMeulenhoff bv ISBN: 978‐90‐06‐18257‐6

  • M&O

    Inhoud

    Ondernemingsplan: inhoud, eisen aan starten onderneming, rechtsvormen, marktverkenning, marketing mix (6 P’s) Financieel plan: Investeringsbegroting, Financieringsplan, Exploitatiebegroting, Liquiditeitsbegroting, Begrote eindbalans, beoordeling financieel plan Jaarverslag en Jaarrekening (Balans en Winst – en verliesrekening) Financiering: verschillende vormen van vreemd vermogen en eigen vermogen Financiële stuurinformatie m.b.t. Rentabiliteit (REV, RTV, RVV, hefboomwerking), Liquiditeit (Current Ratio, Quick Ratio), Solvabiliteit (Debt Ratio, Solvabiliteitspercentage) Kosten: onderscheid kosten en uitgaven, kostensoorten, variabele en vaste kosten, kostprijsberekeningen, break even punt Commerciële calculaties: bruto winstmargeberekeningen, BTW

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat uit 50 MC vragen met 3 antwoordmogelijkheden

    Hulpmiddelen

    Tijdens de toets is het gebruik van een niet programmeerbare rekenmachine toegestaan.

    Voorbereidingsstof

    Ter voorbereiding op de toelatingstoets M&O kun je bovengenoemde onderwerpen bestuderen in het (zelf aan te schaffen) boek:

    Samengevat M&O HAVO Auteur(s) A. Maurer Uitgeverij Thiememeulenhoff ISBN 9789006073706

    Oefentoets

    Ter voorbereiding op de toets kun je gebruik maken van een oefentoets met bijbehorende uitwerkingen.

  • Maatschappijleer

    Inhoud

    • Rechtsstaat
    • Parlementaire democratie
    • Pluriforme samenleving
    • Verzorgingsstaat

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat zowel uit gesloten vragen als uit open vragen.

    Voorbereidingsstof:

    Het gehele boek “Thema’s maatschappijleer HAVO lesboek” door Bas Schuijt e.a. Uitgeverij Essener, 4e druk, ISBN 978‐90‐86740‐93‐2
    De inhoud van het boek moet zowel gekend als begrepen worden. Aanbevolen wordt om het boek een aantal keer door te lezen, en daarbij zelf aantekeningen te maken. Deze aantekeningen kunnen dan kort voor de toets nog eens bestudeerd worden. De begrippen uit de begrippenlijsten aan het einde van elk hoofdstuk dienen in elk geval gekend te worden. Bij Uitgeverij Essener is een werkboek te koop, waarin verwerkingsopdrachten staan die horen bij de leerstof in dit boek. Dit kan behulpzaam zijn bij het studeren voor de toets.

    Hulpmiddelen

    Hulpmiddelen zijn niet toegestaan

    Oefentoets (proeftoets)

  • Natuurkunde

    Inhoud

    • Meten en verwerken
    • Krachten
    • Energie
    • Snelheid en beweging
    • Materie en stofeigenschappen
    • Elektriciteit

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bevat open vragen

    Hulpmiddelen

    • Rekenmachine (géén grafische)
    • Lineaal
    • Geodriehoek

    Voorbereidingsstof

    Ter voorbereiding op de toelatingstoets Natuurkunde kan het boekje Basisvaardigheden Toegepaste Natuurkunde worden gebruikt. Informatie over en bij dit boekje is te vinden op de website van Noordhoff. Let op! Het gaat om hoofdstukken 1,3,4,5,6 en 7. De overige hoofdstukken zijn niet relevant voor de toets.

    Website Noordhoff is te vinden op basisvaardighedentoegepastenatuurkunde.noordhoff.nl. daarop staat het IBN nummer van de laatste versie van het boek. Daarnaast staat in het beveiligde deel van de website online materiaal bij het boek zoals een instaptoets, oefenvragen, eindtoetsen en uitwerkingen. Je kunt inloggen op het beveiligde deel van de website met de code die wordt meegeleverd bij het boek.

  • Scheikunde

    Inhoud

    • Stoffen en enkele eigenschappen
    • Chemische reactie, moleculen en atomen
    • Zouten, metalen en moleculaire stoffen
    • Bindingen en reacties van moleculaire stoffen en zouten
    • Chemisch rekenen
    • Evenwichten
    • Zuren en basen
    • Redoxreacties
    • Organische chemie
    • Organische chemie – karakteristieke groepen

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat uit open vragen

    Hulpmiddelen

    Tijdens de toets is het gebruik toegestaan van een rekenmachine (geen  grafische rekenmachine) en BINAS-tabellenboek

    Voorbereidingsstof

    Ter voorbereiding op de toelatingstoets Scheikunde kun je bovenstaande onderwerpen in de genoemde hoofdstukken van het volgende boek bestuderen:
    Basischemie voor studenten in het Beroepsonderwijs; J.Vermaat, J. Weijerink.; 8ste druk; Uitgeverij Kavanah te Dwingeloo; ISBN: 978905740148-0
    Dit boek heeft 160 pagina’s en kost € 23,50.

    Dit boek is ongetwijfeld ook tweedehands te verkrijgen.

    Let op, het gaat alleen om de genoemde hoofdstukken. De overige hoofdstukken zijn niet relevant voor de toets.

    • Stoffen en enkele eigenschappen (H1, behalve paragraaf 1.3)
    • Chemische reactie, moleculen en atomen (H2)
    • Zouten, metalen en moleculaire stoffen (H3)
    • Bindingen en reacties van moleculaire stoffen en zouten (H4)
    • Chemisch rekenen (H5)
    • Chemische evenwichten (H6)
    • Zuren en basen (H7, behalve paragrafen 7.4, 7.7)
    • Redoxreacties (H8, behalve paragraaf 8.5)
    • Organische chemie (H10)
    • Organische chemie – karakteristieke groepen (H11, behalve paragrafen 11.6 t/m 11.9)

    Ter voorbereiding op de toelatingstoets Scheikunde kan ook de website van Kavanah gebruikt worden www.kavanah.nl.

    Oefentoets

    Ter voorbereiding op de toets kun je gebruik maken van een oefentoets met bijbehorende uitwerkingen.

  • Wiskunde A

    Inhoud

    Rekenen en algebra; Lineaire functie; exponentiële functie; kwadratische functie; machtsfunctie van de vorm  y = a.xn; gebroken lineaire functie van de vorm  y = a/x + b; verbanden tussen tekst, tabel en grafiek, stijgen, dalen, extremen, snijpunten; formule van twee of meer variabelen.

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat uit open vragen.

    Hulpmiddelen

    Tijdens de toets is het gebruik van een rekenmachine toegestaan. Een grafische- en programmeerbare rekenmachine zijn niet toegestaan.

    Voorbereidingsstof

    Bij zelfstandige voorbereiding op de toelatingstoets wiskunde A kun je bovengenoemde onderwerpen in de volgende boeken bestuderen:

    • Moderne Wiskunde 11e ed. havo 4 wiskunde A leerboek ISBN: 978-90-01-85057-9. Het deel van havo 4 is misschien ook tweede hands te verkrijgen.
    • Moderne Wiskunde 11e ed. havo 5 wiskunde A leerboek  ISBN 978-90-01-86177-3.

    Toelichting op het gebruik van de boeken ‘Moderne wiskunde’: Sla opgaven/onderdelen waarbij je de grafische rekenmachine moet gebruiken voor bijv. het plotten van grafieken over.

    Deel havo 4: Hoofdstuk 1; Hoofdstuk 2: voorkennis, 2.1, 2.2, 2.6 (niet opg 36) ; Vaardigheden 1; Vaardigheden 2 bij eind H4; Hoofdstuk 5: t.e.m. pag 142; Hoofdstuk 6: voorkennis, 6.1 t.e.m. 6.5, 6.7; Vaardigheden 3; Hoofdstuk 8: voorkennis, 8.1 t.e.m. 8.3 ;Vaardigheden 4

    Deel havo 5: Hoofdstuk 1: voorkennis, 1.1, 1.3, 1.5 (27 a,b, 28a,b theorie en grafiek), pag 28 (T1 en T3), pag 30 (B1 en B3); Vaardigheden 1 bij eind H2; Hoofdstuk 3; Hoofdstuk 4: voorkennis, 4.1 t.e.m. 4.6; Vaardigheden 2: pag 134, 135; Hoofdstuk 6: voorkennis 6.1 t.e.m. 6.7 ; vaardigheden 3: pag 194,195

    Oefentoets

    Ter voorbereiding op de toets kun je gebruik maken van een oefentoets met bijbehorende uitwerkingen.

    Flitscolleges

    Digitale ondersteuning of flitscolleges kun je vinden door te zoeken op lineair verband, kwadratisch verband, wortel verband, exponentieel verband, breuken, rekenen bij de volgende links/websites:

    Flitscolleges zijn er ook te vinden op www.wiskunjeleren.nl Ga naar examenprogramma havo wiskunde A: voor 2016 bij basisvaardigheden, exponentieel verband, allerlei formules, veranderingen en lineair verband; voor 2017 bij basisvaardigheden.

  • Wiskunde B

    Inhoud

    • rekenen met gehele getallen
    • rekenen met breuken
    • machten en wortels
    • rekenen met letters
    • merkwaardige producten
    • breuken met letters
    • eerstegraads vergelijkingen en eerstegraads ongelijkheden
    • tweedegraads vergelijkingen
    • stelsels eerstegraads vergelijkingen
    • lijnen in het vlak
    • functies en grafieken (alleen lijnen en parabolen)
    • goniometrie

    Type toets

    De toets duurt anderhalf uur en bestaat geheel uit open vragen.

    Hulpmiddelen

    Bij het examen mag alleen een eenvoudige rekenmachine gebruikt worden. Dus geen boek, geen formuleblad en ook geen grafische en/of programmeerbare rekenmachine.

    Voorbereidingsstof

    Om je voor te bereiden op de toets kun je gebruik maken van de eerste of de tweede editie van het “Basisboek Wiskunde” van Van der Craats en Rob Bosch.

    De stof uit de tweede editie:

    • hoofdstuk 1 tot/met hoofdstuk 6,
    • hoofdstuk 9 tot/met hoofdstuk 12,
    • hoofdstuk 16 (alleen bladzijde 124 tot/met bladzijde 129 ( de opgaven 16,3 tot/met 16.6 en de opgaven 16.19 tot/met 16.22 hoeven niet) en
    • hoofdstuk 17 (bladzijde 138 tot/met bladzijde 143 ( de opgaven 17.11, 17.19, 17.20 en 17.21 hoeven niet) , bladzijde 146 (de opgaven 17.34 tot/met 17.42 hoeven niet), bladzijde 147, bladzijde 154 en bladzijde 155.

    De stof uit de eerste editie:

    • hoofdstuk 1 tot/met hoofdstuk 6,
    • hoofdstuk 9 tot/met hoofdstuk 12,hoofdstuk 16 (alleen bladzijde 120 tot/met bladzijde 125 ( de opgaven 16,3 tot/met 16.6 en de opgaven 16.19 tot/met 16.22 hoeven niet)) en
    • hoofdstuk 17 (alleen bladzijde 134 tot/met bladzijde 137 ,  en bladzijde 139.

    De hoofdstukken zijn uitgewerkt in de volgende bestanden: Uitwerkingen hoofdstuk 1 ; Uitwerkingen hoofdstuk 2 ; Uitwerkingen hoofdstuk 3 ; Uitwerkingen Hoofdstuk 4 ; Uitwerkingen Hoofdstuk 5 ;Uitwerkingen Hoofdstuk 6 ; Uitwerkingen Hoofdstuk 9 ; Uitwerkingen Hoofdstuk 10 ; Uitwerkingen hoofdstuk 11 ; Uitwerkingen Hoofdstuk 12 ; Uitwerkingen Hoofdstuk 16 ; Uitwerkingen Hoofdstuk 17

    Oefentoets

    Ter voorbereiding op de toets kun je gebruik maken van een oefentoets met bijbehorende uitwerkingen.

    Flitscolleges

    Dit zijn korte filmpjes waarin 1 onderwerp behandeld wordt betreffende de stof voor het toelatingsexamen Wiskunde B. Deze flitscolleges zijn gemaakt over de onderwerpen waar de studenten het meeste moeite mee hebben.

    Klik hier voor een flitscollege over Hoofdstuk 3:

    • een opgave van bladzijde 22 (opgave 3.27b)
    • een opgave van bladzijde 24 (opgave 3.39a)
    • een opgave van bladzijde 26 (opgave 3.50e)

    Klik hier voor een voorbeeld van een stelsel van 3 eerstegraadsvergelijkingen met 3 onbekenden, een onderwerp uit hoofdstuk 11.
    Klik hier voor kwadraat afsplitsen, een onderwerp uit hoofdstuk 10 en uit hoofdstuk 16.

    N.B.
    In dit filmpje wordt het kwadraatafsplitsen behandeld voor het meest algemene geval, d.w.z. voor y=ax2+bx+c, waarbij a ook ongelijk aan 1 kan zijn. Dit geval komt in het boek pas in hoofdstuk 16 aan de orde, in hoofdstuk 10 is de a namelijk steeds gelijk aan 1.

    • Klik hier voor het afleiden van de vergelijking van een lijn door 2 punten met behulp van de richtingscoëfficiënt van een lijn, een onderwerp uit hoofdstuk 16.
    • Klik hier voor de bepaling van het snijpunt van een lijn en een parabool, een onderwerp uit hoofdstuk 16.
    • Klik hier voor de afleiding van het sin/cos/tan-schema uit hoofdstuk 17.
    • Klik hier voor het oplossing van goniometrische vergelijkingen, een onderwerp uit hoofdstuk 17.