Samen leren voor de toets

Annemarie van den Broek, Docent Fontys hogeschool Kind en Educatie, 15 mei 2020

Samen leren voor de toets

Sfeerafbeelding Fontys

Studenten hebben bij ons nog een tweetal kennistoetsen in de opleiding. Dit zijn voortgangstoetsen waarbij we 4 keer per jaar de kennisbasis van een hele fase toetsen. Het gaat dus om veel toetsstof. Door de coronacrisis is onduidelijk wanneer de toetsen plaats kunnen vinden, dus de motivatie om te leren voor de toets is minimaal. Omdat de stage tijdelijk weg valt hebben studenten wel meer tijd om te leren. Studenten hebben zelf besloten om voor elkaar oefentoetsen te gaan maken om elkaar te motiveren en het leren doeltreffender en leuker te maken.

Mijn doel
Doelgroep; studenten van de PABO (lerarenopleiding basisonderwijs)
Studenten willen samen met docent bereiken dat het leren voor de toets niet helemaal naar de achtergrond verdwijnt en tegelijkertijd het leren voor de toets doeltreffender en 'leuker' te maken.

Wat heb ik gedaan
Studenten hebben in een online tutorbijeenkomst (begeleider met ongeveer 17 studenten) het besluit genomen om dit samen op te pakken. De toetsstof is verdeeld over de studenten en zij bedenken bij hun eigen gedeelte minimaal 10 toetsvragen. We hebben een deadline afgesproken en één student heeft de vragen in een online toetstool gezet. Daarna hebben we elkaar in teams ontmoet. Eén student heeft het scherm met de quiz (via de toetstool) gedeeld en de andere deelnemers hebben op hun telefoon de antwoorden ingevuld. We hebben de antwoorden waar vragen over waren besproken.

Mijn ervaring
Ik heb als begeleider ook meegedaan met het maken van de toetsvragen en de online oefentoetsen. Allereerst om ervaring op te doen, maar daarnaast was het ook een welkome afwisseling.
Het maken van de vragen is een goede manier om actief met de kennis uit de literatuur aan de slag te gaan. Je moet de stof goed bestuderen en een goede vraag maken (niet te moeilijk, niet te makkelijk, eenduidig) is best moeilijk. Bij het samen maken van de oefentoets / quiz bespraken we de antwoorden, waarom iemand de vraag goed of fout had en wat er moeilijk was aan de vraag. Zo waren we intensief met de kennis bezig en probeerden we het echt te doorgronden. We merkten dat degene die de toetsvraag had gemaakt, vaak heel goede uitleg kon geven over de vraag, maar beter nog, over het antwoord. Eigenlijk kon ik gewoon achteruit gaan zitten en genieten hoe intensief studenten met de stof bezig waren.

Studenten gaven aan dit een fijne manier van leren te vinden. Ze werden gemotiveerd om met de kennis aan de slag te gaan, waren actief met de stof bezig en ook het online moment waarop we de oefentoets samen maakten was motiverend. Er zit een spelelement in, dus het is een uitdaging om een “high score” te halen, maar ook het samen bespreken van de vragen en antwoorden is heel zinvol. De stof krijg meer betekenis en ze kunnen er hun eigen taal een betekenis aan geven.

De kracht van dit voorbeeld is dat het idee en initiatief uit de studenten zelf komt:
“Hoe maken we het leren voor de toets aantrekkelijk en hoe kunnen we elkaar hierin motiveren?”.
Zelf ben ik geen voorstander van kennistoetsen. Het wordt vaak een “moetje”; het gaat niet meer om de kennis die in de toets zit, maar om hoe je zo snel mogelijk de toets kunt halen. Sommige studenten kunnen er goed mee uit de voeten, voor anderen is het heel frustrerend en demotiverend omdat deze vorm van leren (lees; reproduceren) niet goed bij ze past. Ook is de vraag altijd hoe diepgaand studenten de kennis uit de kennistoetsen daadwerkelijk in zich opnemen. Toch zitten er soms kennistoetsen in het curriculum van de opleiding. Soms vanwege landelijke verplichtingen en soms omdat we nog geen betere alternatieven hebben om de groei in kennis van de student zichtbaar te maken. Als je dan toch een kennistoets moet geven, is dit een aantrekkelijke manier om met de kennis van de toetsen actief aan de slag te gaan. Het vraagt ook inspanning van studenten, goede afspraken en iemand die alle vragen wil verzamelen en in quiztool plaatsen. Dit werk kun je ook nog spreiden door ieder een kleine quiz over een hoofdstuk of artikel te laten maken.

Voor mij is dit weer een bevestiging dat wanneer de regie en eigenaarschap bij studenten zelf ligt, ze heel veel kunnen. Bovendien leidt dit ook vaak tot betere resultaten.

Zelf aan de slag
We hebben met Kahoot (https://kahoot.com/) gewerkt, maar het kan bijv. ook met Quizziz (https://quizizz.com/). Dit zijn online quiztools waar je vragen invult en waar je dan een groep mensen voor kunt uitnodigen. Voordeel is dat niet iedereen een account hoeft te maken, waardoor je ook niet meteen met privacykwesties te maken krijgt (AVG proof). Er zijn gratis versies, waar al veel goede opties beschikbaar in zijn en waar je voor verschillende quizvormen kunt kiezen.

En als je nog vragen hebt
Je kunt altijd contact met me opnemen via teams of mail: a.vandenbroek-ab@fontys.nl.
Dan kan ik je ook in contact brengen met studenten die dit initiatief hebben genomen.