Kennisthema

Duurzaamheid en circulariteit

Bij Duurzaamheid en circulariteit ligt de focus op de integratie van domeinen in de transformatie van lineair naar circulair in een regionale (governance) context. Het doel van dit kennisthema is het bereiken van een duurzame inclusieve economie en samenleving via de weg van circulaire transitie. Het gaat over een complexe systeemtransitie met diverse systeem barrières en (on)mogelijkheden op het niveau van het individu, organisatie en netwerk. Hoe kunnen kansen en kiemen versterkt en versneld worden? Hoe kunnen barrières worden weggenomen; hoe zorgen we dat innovaties worden omarmd en bestaande gewoontes en ideeën worden losgelaten?

Het Center of Expertise FECT

Kennis op het gebied van circulariteit en duurzaamheid komt samen in het Center of Expertise FECT, voorheen bekend als het Fontys Expertisecentrum Circulaire Transitie. In dit Center of Expertise voeren we praktijkgericht onderzoek uit naar de overgang van een lineaire naar een circulaire economie en de energietransitie. Dit doen we niet alleen. Wij werken samen met (regionale) bedrijven, maatschappelijke organisaties, overheden en consumenten. Ons doel is door samen te werken, kennis te delen en toe te passen, nieuwe samenwerkingsverbanden te creëren waarbinnen circulariteit kan opbloeien. Onze primaire focus hierbij ligt op Zuid-Nederland.

Waar geloven wij in?

Onze economie is sterk in beweging. De wereldbevolking groeit snel. Wij zijn de eerste generatie die te maken krijgt met natuurlijke materialen die in de wereld opraken. Deze ontwikkelingen vragen om innovatie van onze economie. Onze studenten worden als professionals van de toekomst uitgedaagd om na te denken over nieuwe technieken, innovaties, business- en marketingmodellen om grondstoffen vaker en beter te benutten. Gaan we richting een afvalvrije economie? Een economie waar we geen bezittingen meer hebben, maar alleen nog maar producten en diensten leasen? We krijgen er allemaal mee te maken. Samen zorgen we voor een gezonde wereld. We make change!

Wat willen we bereiken?

Hoe kunnen we onze energievoorziening snel verduurzamen en daarnaast betaalbaar en betrouwbaar houden? Hoe maken we gebouwen en infrastructuur goedkoper, veiliger en duurzamer door nieuwe materialen, technologieën en processen? Hoe realiseren we daadwerkelijk een circulaire economie, die de industriële productie van goederen minder afhankelijk maakt van primaire grondstoffen? En waarom doen wij wat we doen, zijn we wie we zijn en welke factoren beïnvloeden ons gedrag? Om antwoord te krijgen op deze en andere gerelateerde kennisvragen, verricht het FECT de volgende activiteiten:

  • Praktijkgericht onderzoek
    Onze studenten doen praktijkgericht onderzoek op het gebied van circulaire economie en energietransitie om innovatie en wetenschappelijke kennis in de praktijk te versnellen. En om nieuwe aantrekkelijke verdien- en businessmodellen voor bedrijven te creëren, die leiden tot een duurzame en veerkrachtige samenleving en economie in Zuid-Nederland.
  • Kennisontwikkeling
    We ontwikkelen kennis over circulaire economie en energietransitie als sociaalmaatschappelijke en economische innovatie waarin overheden, onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en consumenten zich met elkaar verbinden. Hierbij staat gezamenlijke kennisontwikkeling en kennisdeling, stimulering van het ontstaan van nieuwe crossovers en ecosysteemvorming centraal.
  • Inspirerend onderwijs
    We creëren opleidingen op het gebied van circulaire economie en energietransitie om de spanning op de arbeidsmarkt te verminderen. Denk daarbij aan voltijdsonderwijs, hybride leeromgevingen en living labs, bijscholing van professionals in het kader van ‘een leven lang leren’ en andere vormen van kennisoverdracht.


Living labs

In de Living labs van het FECT werken studenten van verschillende opleidingen in multidisciplinaire teams (squads) samen met een coach en vertegenwoordigers vanuit de praktijk aan complexe vraagstukken (wicked problems) rondom circulariteit en duurzaamheid. Vraagstukken worden ingebracht door ondernemers, maar ook door overheden, intermediaire organisaties of burgerinitiatieven.

In een Living Lab leren alle betrokkenen van elkaar: studenten en docenten, praktijkpartners en onderzoekers. Ieder brengt zijn eigen kennis en ervaring mee om bij te dragen aan proces en/of inhoud. Studenten ontwikkelen zich tot ‘change agents’ door te werken aam circulaire competenties. Denk aan interdisciplinair samenwerken, initiatief nemen, verbanden zien, autonomie en creativiteit. Ze doorlopen een intensief programma rond de nieuwe manier van werken en een eerste verkenning van de vraagstukken.

Voor de praktijkpartners leveren de labs praktische oplossingen of tools op. Als er meer tijd is om tot bruikbare resultaten te komen, gaat een volgend squad verder met hetzelfde vraagstuk. Voor onderzoekers is een living lab een bron van data die het – gecombineerd met de opbrengsten van andere labs - mogelijk maken om op metaniveau succesvolle patronen en gevalideerde parameters van circulaire transities te herkennen. Die vervolgens weer kunnen dien ter onderbouwing van beleidsadvies.

Living Lab Innovatiehuis de Peel

Living Lab Gemeente Meijerijstad

Onderwijs

Onze maatschappij verandert in snel tempo. Dat geldt ook voor nieuwe technologieën, die worden ontwikkeld als antwoord op de circulaire transitie. Deze veranderingen vragen om een ander soort onderwijs. Onderwijs waarin actuele kennis snel landt en waarin studenten actief hun nieuwe kennis verwerven en toepassen op actuele vraagstukken, kijkend over de grenzen van hun eigen discipline heen. Als kennisinstelling leveren we met onze lerende professionals een belangrijke bijdrage aan innovatie van de beroepspraktijken.   

Sfeerafbeelding Fontys

Inspiratiecentrum

Naast expertisecentrum wil het FECT een inspiratiecentrum zijn voor alle studenten die iets willen met circulaire transitie. Een plek waar studenten van alle opleidingen terecht kunnen voor expertise, stage, praktijkopdrachten en het opdoen van ideeën en inspiratie.

Sfeerafbeelding Fontys

Minor Circulaire Economie

Gaan we richting een afvalvrije economie? Een economie waar we geen bezittingen meer hebben, maar alleen nog maar producten en diensten “leasen”? Onze economie is sterk in beweging. Met een snel groeiende wereldbevolking én een sterke afhankelijkheid van Europa van de import van grondstoffen, willen bedrijfsleven en overheid de komende jaren sterk inzetten op innovatie van onze economie.

Studenten in de minor gaan met bedrijven uit de regio op zoek naar nieuwe technieken, innovaties, business- en marketingmodellen om grondstoffen vaker en beter te benutten. Bijvoorbeeld door producten aan te bieden op basis van services in plaats van bezit. Zij verrichten nu al praktijkgericht onderzoek voor diverse opdrachtgevers. Meer informatie vind je hier: Fontys Minor Circulaire Economie.

Sfeerafbeelding Fontys

Minor Future Energy for Society

Waar krijg jij je energie van? Uit kolen, aardolie, aardgas of liever uit wind en zon? De komende jaren staan we voor een ongekende uitdaging om het fossiele energiesysteem te transformeren naar een energiesysteem uit nieuwe, duurzame bronnen. Deze energietransitie vraagt om economische innovatie, technische oplossingen en sociale verbinding. In de minor doen studenten met diverse achtergronden -sociaal, economisch en technisch - ervaring en kennis op om bij te dragen aan een succesvolle energietransitie. Ze versterken eigen vakkennis en ervaren hoe het is samen tot oplossingen te komen. Met het bedrijfsleven doen ze praktijkgericht onderzoek voor diverse opdrachtgevers. Lees hier meer.

Sfeerafbeelding Fontys

MOOC

Samen met 11 andere hogescholen heeft Fontys een nieuwe MOOC over de organisatie van de circulaire economie ontwikkeld. Een MOOC (Massive Open Online Course) is een cursus waarvan het cursusmateriaal wordt verspreid over het web en de deelnemers niet aan een locatie gebonden zijn. De MOOC werd gelanceerd op vrijdag 8 oktober 2021, tijdens de dag van de duurzaamheid in het onderwijs.

De MOOC Organizing for Sustainability vind je hier.

Voorbeeld hybride werkplaats

Hybride werkplaatsen

Vanuit het FECT willen we één vaste en meerdere mobiele hybride werkplaatsen opzetten, waarin onderzoekers, studenten, bedrijven en externe organisaties samenwerken aan praktijkgericht onderzoek. Hybride werkplaatsen zijn gericht op multidisciplinair onderzoek door studenten, bedrijven en docenten. Deze nieuwe vorm van werken kan ook onderdeel uitmaken van een breder extern onderzoek samen met andere hogescholen, universiteiten, mbo en ondernemingen. De leeromgevingen worden zodanig ontwikkeld dat de opgedane kennis qua organisatie, toetsing en inhoud overdraagbaar en toepasbaar is voor andere opleidingen.

Sfeerafbeelding Fontys

Hybride leeromgeving Circulaire Transitie

September 2020 is Fontys Hogeschool Economie en Communicatie gestart met een pilot hybride leeromgeving rondom het thema circulaire transitie, waarin het FECT ook deelneemt. Bij Founded by All in het iconische Klokgebouw werken studenten, docenten, onderzoekers en medewerkers van het toonaangevende waste-to-product bedrijf Renewi op gelijkwaardig niveau met elkaar samen aan een uitdagende opdracht om restafval te reduceren.

Meer informatie over deze hybride leeromgeving vind je hier.

Sfeerafbeelding Fontys

Module Circulaire Transitie

Voor professionals en werkgevers biedt Fontys de mogelijk om bij-/na te scholen op het gebied van circulaire transitie. De module circulaire transitie bestaat uit 4 bijeenkomsten en wordt georganiseerd door Fontys PRO Economie.

Meer info vind je hier.

Sfeerafbeelding Fontys

Studenten Platform Circulaire Transitie

Voor studenten die afstuderen of stagelopen op het gebied van duurzaamheid, circulariteit of de energietransitie is er het Studentenplatform Circulaire Transitie. In dit platform brengt FECT studenten vanuit heel Fontys samen: van techniek tot communicatie en van psychologie tot economie. Vanuit die gedeelde interesse in circulaire economie en de energietransitie. In een half jaar delen we contacten, kennis en ervaringen. Op deze manier versterken studenten hun netwerk en geven een impuls aan hun onderzoek.

Sfeerafbeelding Fontys

Master ‘Managing Sustainability Transitions'.

Sinds juli 2021 werkt FECT in een coalitie met (17) andere hogescholen aan het profiel voor een master rond het thema “Managing (als in: regisseren van) Sustainability Transitions”. FECT beoogt een master die focust op multidisciplinaire duurzaamheidsvraagstukken met aandacht voor de integratie van technologische, economische en sociale innovaties. De transitie naar een duurzame samenleving vraagt om een paradigma shift. Naast het realiseren van innovaties gaat het ook om het afbouwen van oude gewoontes en werkwijzen. Lees hier meer.

Het team van het Center of Expertise FECT

Foto van persoon

Dr. ir. A.J. (Jifke) Sol

Lector Circulaire Transitie
Foto van persoon

F. (Fons) Claessen

Extern Programmamanager
Foto van persoon

A.T.A.M. (Jeske) Nederstigt

Intern Programmamanager | Onderzoeker
Foto van persoon

Dr. Y.A. (Yvonne) van Lith

Onderzoeker
Foto van persoon

M.G.E. (Myrthe) Velter

Onderzoeker
Foto van persoon

dr. J.H. (Jos) Pieterse

Onderzoeksmanager Center of Expertise FECT | Docentonderzoeker Product- & Procesinnovatie


{{ feed.values.title }}

{{ feed.properties.publicationDate }}

{{ feed.properties.description }}

Lees verder

Contact

Foto van persoon

Fontys Expertisecentrum Circulaire Transitie