Lectoraat van Creatieve economie

Journalistiek en verantwoorde innovatie

Het journalistieke landschap verandert razendsnel: nieuwe verhoudingen tussen journalisten en publiek, uitgevers en cross-mediale platformen dagen bestaande werk- en verdienmodellen uit. Er wordt voortdurend gezocht naar nieuwe vormen om journalistieke verhalen te vertellen en te publiceren, mede gevoed door technische mogelijkheden.

Binnen het lectoraat Journalistiek en Verantwoorde Innovatie bekijken we deze uitdagingen door de lens van opkomende technologieën. Daarbij vragen we ons af hoe ontwikkelingen op het gebied van artificiële intelligentie (AI), virtual of augmented reality (VR of AR) de journalistieke rollen en praktijken beïnvloeden. Ook verkennen we welke journalistieke vaardigheden en mindsets vereist zijn voor het betekenisvol inzetten van deze nieuwe technologieën. Dat betreft namelijk niet alleen technische, maar ook ethische vaardigheden.

We onderzoeken daarnaast, onder de noemer Mensgerichte Journalistiek, hoe we het publiek slimmer kunnen betrekken in het journalistieke onderzoeks-, redactie- en productieproces.

Tot slot exploreren we, door middel van ontwerpend onderzoek, bestaande en nieuwe journalistieke rollen en praktijken.

Onderzoeksmethode: in en door de praktijk

We doen onderzoek in en door middel van de praktijk. Dat wil zeggen dat we kennis ontwikkelen door ons actief te verhouden ten aanzien van ontwikkelingen in het veld in nauwe samenwerking met publieke en private partners.

We volgen daartoe een ontwerpende onderzoeksmethode, waarbij het ontwikkelen van prototypes en de reflectie daarop hand-in-hand gaan (Raijmakers, Arets, 2016).

Het lectoraat balanceert op het snijvlak tussen onderzoek, onderwijs en ondernemerschap; kennis ontwikkeld in samenwerking met partners uit de praktijk worden altijd vertaald naar het onderwijs en visa versa.

Partners in education

Onderzoekspartners

  • RTV Utrecht
  • Omroep Flevoland
  • Omroep Rijnmond
  • Pointer
  • Bellingcat
  • Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Partners/ samenwerking

  • MindLabs
  • ROC
  • BUAS
  • Tilburg University
  • Fontys ICT
  • Fontys Economie en Communicatie
  • Fontys Kunsten

P


Lector

Foto van persoon

D.J.A.M. (Danielle) Arets

Lector Journalistiek en Verantwoorde innovatie

'Met mijn kennis en ervaringen als ondernemer wil ik bijdragen aan het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen, betekenisvolle innovaties en natuurlijk mooie onderzoeksopdrachten voor het lectoraat.'


Onderzoekers

Marije Arentze

M. (Marije) Arentze

Werkplaats-onderzoeker

Foto van persoon

M.V.T. (Marius) Brugman

Onderwijs/onderzoeksassistent

Fleur Hendrickx

F.J.A. (Fleur) Hendrickx

Werkplaats-onderzoeker

Foto van persoon

G.M.M. (Gemma) van der Kamp

Docent


Onderzoekslijn 1: Digital & ethical sawy journalism

Journalistiek opereert steeds meer in een digitale context; vanzelfsprekend heeft dat gevolgen voor journalistieke onderzoeks- redactie-, en publicatiemogelijkheden.

Welke tools en vaardigheden hebben journalisten nodig om slim te opereren in die digitale informatiesamenleving? Hoe kunnen ze de negatieve effecten van de digitale informatiesnelweg goed agenderen? Denk bijvoorbeeld aan de snelle verspreiding van desinformatie, de groeiende macht van technische spelers of de groeiende groep gebruikers die online de weg kwijt raakt.

Hoe zorgen we dat journalisten kritisch zijn naar de digitale tools die ze gebruiken en dat ze betrouwbare en voor iedereen toegankelijke informatie kunnen blijven produceren?

In dit domein lopen verschillende projecten. De onderzoekslijn richt zich nadrukkelijk op het publieke domein,

        Onderzoekslijn 2: UX journalism

        Hoe betrekken we het publiek (slimmer) bij het journalistieke proces? Onder de noemer User Centered Journalism (vrij geleend van User Experience (UX) design) onderzoeken we hoe we gebruikers kunnen betrekken bij onderzoek, verificatie of verspreiding van nieuws.

        Ook experimenteren we met interviewmethoden en storytelling om ons beter tot diverse doelgroepen te verhouden.

        In dit domein lopen verschillende projecten.

          Onderzoekslijn 3: (Re)Designing new roles / perceptions and practices

          Welke nieuwe rollen en rolopvattingen zijn er nodig om impactvolle verhalen te maken? Welke nieuwe vormen van storytelling zijn effectief? Hoe ontwikkelen we nieuwe journalistieke praktijken die (beter) appelleren aan maatschappelijke veranderingen?


          • Wernaart, B, Arets, D., Van Hoeckel, M. (2022) De Constitutional Friction and the voice of the underrepresented Using the freedom of expression as a bottom-up mechanism for change, Applied Human Rights, Wageningen University, forthcoming
          • Arets, D, De Cooker, J., Boonman, V., Van Hoeckel, Van der Kolk, M. (2022), Reframing Homelessness Design Research Conference, Bilbao, forthcoming
          • Arets, D., Huynh, M., Althous, J., Altena, T (2022) Newsslider, smart mining of archives, Second Summit on New Media Art Archiving Barcelona.
          • Arets, D., De Cooker, J. Van de Nieuwenhof, J., Shirbaz, H. (2022), Journalism by the Dashboard light, user-metrics in the newsroom, proceeding, Ecrea Conference, Utrecht.
          • Arets., D., Bastiaanse, R., Giesen, A. (2021) Antiviruses against fake-news. Persuasive design strategies to stimulate responsible online behavior in Wernaart, B. (2021) Moral design and technology, Wageningen Universiteit
          • Arets, D, De Cooker, J. Van de Nieuwenhof, J., Shirbaz, H. (2021), Journalism by the dashboard light, Introduce rear-view mirror strategies to newsrooms in Wernaart, B. (2021) Moral design and technology, Wageningen Universiteit
          • Arets, D., Heuts, L. Debatlab, Ruimte voor Debat, hoofdstuk 5 in Vliegenthart, J., De Ridder, R., Zuure, J. (2020) Doen, Durven of de Waarheid, Raad Openbaar Bestuur, Amsterdam University Press isbn 978 94 6372 784 6 e-isbn 978 90 4855 298 6 doi 10.5117/9789463727846 nur 740
          • Arets, D (2020), Ontwerpen aan de Journalistiek, zesentwintig essays over de journalistiek van nu, Lectoraat Journalistiek & Innovatie https://issuu.com/fontyshogeschooljournalistiek/docs/ontwerpen_aan_de_journalistiek
          • Arets, D., Schouten, G., Kamps, J., Heuts, L., Huynh, M., (2020) Smart Thorn in a Digital Side, Cardiff Conference.
          • Arets, D, Raijmakers, B (2019) Redesign Democratic Debates, Academy Design Innovation Management Conference, London (best paper award)
          • Van Loon, L. M. A.; Oomes, C.; van Dongen, J.; Arets, D.; Alves Lino, J. (2019) About to Trust the robot-journalist, perceived credibility of automatically generated news articles in the Netherlands, Cardiff.
          • Arets, D., Nooren, M (2019). Social Sorting Experiment; Punching Bubbles, Immersive Narratives as a form of critique. DRHA2019 Radical Immersions: Navigating between virtual/physical environments and information bubbles. London Waterman Arts Centre http://www.2019.drha.uk/wp-content/uploads/2019/09/DRHA2019-Abstract-Booklet.pdf
          • Arets, D. (2017), Design Inquirer, making meaningful conversations by means of design journalism, Design Research Society Limmerick University 2018.
          • Arets, D Raijmakers, B. (2017) Crafting Immersive Narratives of the Future, Design-doing as a method of exploring the meaning of immersive storytelling, Kolding Design Doing conference
          • Arets, D. (2016) Prototyping Politics. Design for Voicing Conflicting Ideas and Interests in Performative Citizenship, international publication (Memesis International) http://mimesisinternational.com/performative-citizenship-public-art-urban-design-and-political-participation/
            • Arets, D., Arentze, M., Kamp, J., Wernaart, B., Kester, l (2022, 6 april). Terwijl de digitale bommen om ons heen vallen, is onze verdediging nog steeds niet op orde, opinie De Volkskrant. (Link)
            • Arets, D, Wernaart, B, Pen, CJ, Schouten, G (2022, 29 maart) Ondanks de tegenstand vraagt onze toenemende dataconsumptie om meer en duurzamere manieren van dataopslag. Hoogste tijd voor een feitelijker debat over datacenters | opinie Dagblad van het Noorden (link)
            • Wernaart, B., Arets, D., Schouten, G., Pen C-J., (2022, 10 maart) Datacenters een noodzakelijke infrastructuur die niemand wil, essay AG Connect (link)
            • Arets, D., Wernaart, B., (2022, 12 maart) Wethouder digitalisering; digitale veiligheid is voor gemeenten juist nu extra urgent. Opinie, Eindhovens Dagblad(link)
            • Arets, D., Wernaart B. (2022), Digitale Veiligheid kerntaak gemeente, Vereniging Nederlandse Gemeenten
            • Arets, D., De kunsten inzetten voor depolarisatie (2022, 1 februari), essay Audit magazine (link)
            • Arets D, Wernaart B. (8 maart, 2022) Onderzoek IT in 40 grootste gemeenten amper een verkiezingsitem, interview in AG Connect (link)
            • Arets, D., Wernaart B. (2022, 4 maart). Geef iedere gemeente een wethouder digitale zaken, opinie Financieele Dagblad (link)
            • Arets, D., De Graaf M. (2021, 2 december) Ontwikkelen moderne en intuïtieve werkomgeving journalisten, Fontys en Regionale Omroepen (link)
            • Arets, D., Pen, C-J., Schouten, G. & Wernaart, B. (2021, 11 December). We willen online uit ons bol, dus datacentrum zoals bij Zeewolde is onmisbaar. De Stentor. (Link)
            • Arets, D., Graaf, M. de, Schouten, G. & Wernaart, B. (2021, 11 November). We moeten ons ook wapenen tegen ‘warlords’ die met nullen en enen vechten. Opinie/ De Volkskrant (link)
            • Wernaart, B., Cuijpers, C. & Arets, D. (2021, 15 October). Internetgebruikers moeten zelf aan de digitale knoppen draaien; geef grote techbedrijven niet te veel macht. Eindhovens Dagblad en Brabants Dagblad. (link)
            • Arets, D, Wernaart, B. (2021, 9 maart) Lijsttrekkers moeten meer inhoudelijk over de brug komen; minder persoonlijke beslommeringen Eindhovens Dagblad (link)
            • Wernaart, B. en Arets, D. (2021, 8 juni). Opinie: Persvrijheid wordt niet alleen bedreigd door agressie; financiële bescherming is nodig. De Volkskrant (link)
            • Wernaart, B. &Arets, D. (5January2021).Samen desinformatie en fake news te lijf gaan.Eindhovens Dagblad.(link)
            • 2019: NOS radio 1, interview n.a.v. Bellingcat Bootcamp (2019)
            • 19 juni 2019: Nederland is nu uitvalsbasis van Bellingcatspeurders, NRC Handelsblad interview n.a.v.Bellingcat bootcamp (Mei 2019)
              • Juni, 2022, redesigning news, Deutsche welle, bonn
              • Juni, 2022, new newsrooms, Beeld en Geluid, Hilversum/ Den Haag
              • April, 2022 beelddepot onderzoek, presentatie Staatssecretaris Van Ooijen
              • Maart 2022, ontwerpmethodes voor digitale update, Rijksacademie voor digitalisering en informatisering Overheid.
              • Maart 2022, Digitale agenda gemeenteraadsverkiezingen, online debat Fontys, Avans, Saxion, Cibap, Kennisnet, Netwerk Mediawijsheid
              • Oktober 2021: De diepte in metdeepfakes–Fontysonlinelecture(DanielleArets, BartWernaart& Pol Roskam): view here.
              • 11 oktober 2021: Iedereen onder een dak, werksessie Iedereen onder een dak, actieprogramma Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: https://www.rijksoverheid.nl/regering/agenda/2021/10/11/congres-iedereen-onder-een-dak
              • 9 September 2021: Debat over agressie tegen en bedreiging van journalisten, Tweede Kamer debat: https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/plenaire_vergaderingen/details/activiteit?id=2021A03831
              • 28 November 2020: Keynote SIAcongres2020 Danielle Arets & BartWernaart, Go Viral!Onconventionele methoden voor verhogen weerbaarheid desinformatie. 19 November 2020: view here.
              • 14 May 2020: Normatieve ethiek enMoralProgramming,MoralProgramming Symposium, 14 mei 2020:view here.
              • 10 April 2020: #APP het erover-openbaar college Corona Applicatie, Lochal mei, 2020
              • 8 January 2020: De Balie, Fake News and Vaccines: what is the cure for misinformation? Lezing ism Eliot Higgins (Bellingcat)/ Live Stream
              • October 2019: TED talk TEDX Veghel: Fake News (2019)
              • October 2019: Night of the Nerds (Eindhoven, Dutch Technology Week)


              Contact

              Foto van persoon

              D.J.A.M. (Danielle) Arets

              Lector Journalistiek en Verantwoorde innovatie