Sprint naar content
Project

FunPartClub: Functie en participatie bij kinderen met klompvoeten

FunPartClub: Beter inzicht krijgen in factoren die ervoor kunnen zorgen dat een relapse bij kinderen met klompvoet in een vroeg stadium opgespoord kan worden door middel van technologie (bijvoorbeeld bewegingsanalyse en echografie). Blijkt dit mogelijk, dan is de kans groter dat hier met een niet-operatieve behandeling (bijvoorbeeld gipsen, fysiotherapie) succes behaald kan worden.

Driedimensionele gangbeeldanalyses en echografie lijken uitermate geschikt om functionele problemen rondom de klompvoet vroegtijdig op te sporen. Deze studie zal met behulp van uitgebreide gangbeeldanalyses enerzijds een beter inzicht geven in de factoren die gelinkt zijn met relapse klompvoet alsook een vroegtijdige detectie van die relapse mogelijk maken.

Naast functionele problemen tijdens het lopen kunnen lichamelijke beperkingen leiden tot beperkingen in deelname aan andere dagelijkse activiteiten en daardoor de participatie van een kind belemmeren. Dit heeft niet alleen invloed op de lichamelijke gezondheid van een kind, maar ook op de ontwikkeling van zijn of haar sociale relaties en sociale vaardigheden. Daarom wordt in deze studie middels vragenlijsten in kaart gebracht in hoeverre het participatieniveau en motorisch vermogen van kinderen met een (relapse) klompvoet verschilt van kinderen zonder klompvoet.

In dit onderzoeksproject zal de rol van gangbeeldanalyse bij vroege detectie en behandeling van een relapse klompvoet worden bestudeerd, evenals de relatie tussen participatieniveau, motorisch vermogen en functioneren bij dagelijkse activiteiten. De onderzoeksresultaten worden gekoppeld aan klinische resultaten en door de patiënt ervaren functionele beperkingen om zo een bijdrage te leveren aan de behandeling van een (relapse) klompvoet.

Achtergrond

De idiopathische klompvoet is een van de meest voorkomende aangeboren orthopedische aandoeningen. In Nederland worden ongeveer 200 kinderen per jaar met één of twee klompvoeten geboren.(1) Bij een klompvoet is er een afwijking van de stand van de voet met drie kenmerken

  • de voet staat naar beneden
  • en binnen gekanteld
  • en de voorvoet wijst naar binnen waardoor een kommavorm ontstaat

Behandeling nu: Ponseti-methode

In 2014 nam de Nederlandse Orthopaedische Vereniging de richtlijn 'Primaire Idiopathische Klompvoet' aan. Daarmee is in Nederland de Ponseti-methode de officieel vastgestelde eerste behandeling voor klompvoetpatiënten. De richtlijn is opgesteld op basis van de beschikbare wetenschappelijke literatuur en consensus binnen de richtlijncommissie, die bestond uit orthopedisch chirurgen en ouders van klompvoetpatiënten. Arnold Besselaar was voorzitter van deze richtlijncommissie.(2)

Sfeerafbeelding Fontys

De Ponseti-methode: hoe werkt dat?

De behandeling met de Ponseti-methode start kort na de geboorte. Met de hand wordt het voetje soepel gemaakt (manipuleren), waarbij het geleidelijk zover mogelijk in de juiste stand wordt gecorrigeerd. Deze gecorrigeerde stand wordt vastgelegd (geïmmobiliseerd) met gips, waarbij ook het bovenbeentje wordt ingegipst. Het gips wordt één keer per week gewisseld. Als laatste stap van de gipsperiode, wordt de achillespees van het kind doorgehaald. Als de gipsperiode is afgerond, volgt een intensieve braceperiode. Daarbij draagt het kind drie maanden lang, 23 uur per dag en daarna tot de vierde verjaardag tijdens het slapen, een brace die de gecorrigeerde klompvoet(en) in de juist stand houdt. Een klompvoet is niet te genezen. Doel van de behandeling is om een zo normaal mogelijk functionerende voet te creëren, die in normale schoenen past.

Terugval van behandelde klompvoeten

Over het algemeen leidt de Ponseti-methode tot goede resultaten. In de literatuur worden succespercentages tot boven de 95% gerapporteerd. Helaas heeft de klompvoet sterk de neiging om terug te vallen in de oorspronkelijke klompvoetpositie. De opsporing en behandeling van klompvoeten met een terugval, een relapse klompvoet, is in de wetenschappelijke literatuur nog een onderbelicht onderwerp. Terwijl bij 11-48% van de klompvoetpatiënten sprake is van een relapse klompvoet.(3) Vroege opsporing is hierbij van belang aangezien dit de noodzaak tot operatief ingrijpen voorkomt en uiteindelijk leidt tot betere resultaten.(4) De kinderfysiotherapeut en orthopedisch schoenmaker kunnen wellicht ook een rol spelen bij de behandeling van relapse klompvoeten.

(1) Besselaar et al., 2018 J Pediatr Orthop B

(2) Besselaar et al., 2017 Acta Orthopaedica

(3) Hosseinzadeh et al., 2017 J Pediatr Orthop

(4) Radler & Mindler, 2015 Foot Ankle Clin N Am

Wegens nog niet accepteren van de cookies is de YouTube video niet zichtbaar.

Onderwijs

Het spreekt voor zich dat de betrokkenen binnen dit project alle mogelijkheden inzetten die Fontys Paramedische Hogeschool te bieden heeft op het gebied van hoger onderwijs. En dat we het onderwijs koppelen aan de verschillende partners die betrokken zijn bij dit SIA Raak-project.

Multidisciplinaire samenwerking

De studenten die participeren in het klompvoetproject studeren aan verschillende opleidingen en werken daardoor multidisciplinair samen aan deelonderzoeken binnen het project. Het gaat hierbij met name om studenten uit de profileringsfase Technologie in de zorg, die studeren aan de opleidingen:

        • MBRT (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
        • Fysiotherapie
        • Mens en Techniek - Differentiatie Orthopedische Technologie
        • Podotherapie

    Participatie universitaire studies

    Via studentenprojecten worden andere partners betrokken bij dit project, zoals de Universiteit van Maastricht. Daarnaast krijgen ook studenten Geneeskunde en Bewegingswetenschappen via de orthopedie van het Catharina Ziekenhuis Eindhoven en Máxima Medisch Centrum de mogelijkheid om hun wetenschappelijke (afstudeerstage) te lopen binnen dit project.

    Kennisteam

    Foto van persoon

    B.M.P. (Benedicte) Vanwanseele

    Docentonderzoeker
    Foto van persoon

    L. (Lianne) Grin

    Docent-onderzoeker

    Foto van persoon

    drs. L.S. (Lianne) van Dijk

    Docent-onderzoeker


    Ervaringen van studenten

    Afstudeerposter Anne van der Aa (Mens & Techniek)

    'Het effect van een operatieve relapse behandeling (TATT met re-APT) op het gangbeeld – een case study'

    Afstudeerposter Lieke Velthuis (Mens & Techniek)

    'Motorische vaardigheden en participatie bij een kinderen met een klompvoet'

    Afstudeerposter Annabel Klijberg (Fysiotherapie)

    'Motorische vaardigheden bij kinderen met een idiopathische klompvoet'

    Afstudeerposter Amber de Jong (Mens & Techniek)

    'Wat is het verschil in het participatieniveau en motorische vaardigheden tussen kinderen met een leeftijd van vijf tot en met negen jaar zonder en met aanvullende behandeling na de initiële Ponseti behandeling van de idiopathische klompvoet?'

    Amber over het project: "Erg leuk om een bijdrage te kunnen leveren aan het overkoepelende klompvoetenproject. Ik heb onderzoek gedaan naar de motorische vaardigheden en het participatieniveau van kinderen met een klompvoet. Ondanks corona en alles thuis doen heb ik mij goed kunnen verdiepen in het onderwerp en een goede begeleiding ervaren!"

    Afstudeerposter Anna Puttmann (Podotherapie)

    'Systematisch literatuur onderzoek naar het spiervolume bij patiënten met een klompvoet'

    Anna over het project: "Toen ik begon aan dit afstudeeronderzoek wist ik nog weinig over klompvoeten. Naarmate ik er steeds meer over wist werd het doen van onderzoek ook steeds interessanter! Daarnaast was de begeleiding super en werd er vanuit het hele onderzoeksproject veel hulp en advies gegeven. Ik ben benieuwd naar de verdere ontwikkelingen vanuit dit project!"

    Afstudeerposter Daphne Vermeulen (Podotherapie)

    'Het effect van doelgerichte oefentherapie bij klompvoetpatiënten met een relapse''

    Daphne over het project: "Ik vond het een interessant afstudeerproject, met een prettige samenwerking met o.a. de orthopedisch chirurg en kinderfysiotherapeuten. En ik denk ook zeker dat er vanuit dit onderzoek nog veel meer goede onderzoeken uitgevoerd kunnen worden!"


    Partners

    Sfeerafbeelding Fontys

    Gezamenlijk, multidisciplinair initiatief

    Dit SIA-RAAK project is een gezamenlijk initiatief van Fontys Paramedische Hogeschool en de orthopedie van het Catharina Ziekenhuis Eindhoven en Máxima Medisch Centrum. Studenten van Fontys Paramedische Hogeschool en diverse andere Fontysopleidingen onderzoeken samen met docenten, professionals uit de zorg, het bedrijfsleven en branchepartners het looppatroon, spiermorfologie, functioneren, motorisch vermogen en participatie van kinderen met een klompvoet of een relapse klompvoet. Het detecteren van eventuele afwijkingen draagt bij aan het onderzoek naar en welke behandeling het beste is voor patiënten met een relapse klompvoet. Hierbij kijken zij ook naar een mogelijke rol voor de kinderfysiotherapeut en orthopedisch schoenmaker.

    Onze partners

    Andere partners in dit consortium zijn:

    De betrokkenheid van alle partijen die een rol spelen in de behandeling van klompvoeten vormt de garantie dat de resultaten van dit onderzoek relevant en toepasbaar zijn voor de klinische praktijk.

    Máxima MC

    In het Máxima Medisch Centrum zijn twee kinderorthopedisch chirurgen en een fellow kinderorthopedie werkzaam. Arnold Besselaar (kinderorthopedisch chirurg) is gespecialiseerd in de behandeling van klompvoetpatiënten. Arnold Besselaar was voorzitter van de Richtlijnontwikkeling Klompvoetbehandeling en zet zich onder andere door wetenschappelijk onderzoek in voor de optimalisering van de klompvoetzorg Nederland. Bij het opzetten en uitvoeren van onderzoeksprojecten wordt hij ondersteund door Marieke van der Steen (onderzoekscoördinator-orthopedie). Samen met het Catharina Ziekenhuis Eindhoven is het Máxima Medisch Centrum een erkend Klompvoetcentrum, erkend zowel door het Nederlandse Orthopaedische Vereniging als de Nederlandse Vereniging Klompvoetjes (oudervereniging). Patiënten kunnen door de behandelend kinderorthopedisch chirurg benaderd worden voor deelname aan het onderzoeksproject.

    Dr. Marieke van der Steen, is als onderzoekscoördinator Orthopedie bij Máxima MC aan dit onderzoek verbonden.


    Publicaties

    Kennisproducten

    • Grin L., Van der Steen M., Besselaar A., Vanwanseele B. (2018). De rol van meetinstrumenten bij het monitoren en behandelen van klompvoetpatienten. Orthopedische Techniek, 30-31.


    Contact

    Foto van persoon

    L. (Lianne) Grin

    Docent-onderzoeker