LIST

(Lees Interventieprogramma voor Scholen met een Totaalbenadering)

LIST is een integraal schoolverbeteringsproject gericht op het verbeteren van de leesresultaten en is al aan haar 6e succesvolle jaar bezig. Het project is bedoeld voor scholen voor primair onderwijs, speciaal onderwijs en praktijkonderwijs, die bijna (alle) leerlingen functioneel geletterd willen afleveren en die leraren in de gelegenheid willen stellen hun kennis en vaardigheden met betrekking tot leesonderwijs te vergroten.

Al jaren neemt de zorg over het dalende niveau van geletterdheid in Nederland toe. In scholen wordt hard geoefend om leerlingen voldoende te leren lezen. Echter, oefenen zonder plezier, zingeving en gevoel van competentie is gedoemd te mislukken. Uit onderzoek blijkt dat leesplezier vaak afneemt in de loop van de basisschool. We weten ook dat dagelijks lezen een grote invloed heeft op woordenschat, taalontwikkeling en succes op school en in de maatschappij. Leesmotivatie blijkt een essentiële motor te zijn voor leesontwikkeling én leesmotivatie blijkt een belangrijke voorspeller van onder andere opleidingsniveau en professioneel succes. Deze kennis was de aanleiding om het LIST-programma te ontwikkelen.

Het LIST-programma is sinds de start in 2008 al door veel scholen succesvol geïmplementeerd. Het programma bestaat uit afzonderlijke aanpakken voor beginnende geletterdheid, aanvankelijk lezen en voortgezet lezen:
• Binnen LIST voor kleuters wordt consequent op een geïntegreerde manier gewerkt met brede, essentiële thema’s waarbij kwalitatief goede prentenboeken een hoofdrol spelen;
• Bij het aanvankelijk lezen wordt gewerkt met een programma waar naast instructie van letters en leeshandeling, vanaf het begin functionele en motiverende lees- en schrijfopdrachten onderdeel uitmaken. Uit de methode wordt alleen gebruikt wat ten dienste staat van het leren lezen;
• Vloeiend lezen wordt in het project bereikt doordat de leerlingen leeftijdsadequate boeken lezen. Er wordt dus geen methode voor voortgezet technisch lezen gebruikt. Leerlingen lezen in eerste instantie hardop, in een duo of met een tutor. Zodra het kan gaat een leerling stillezen.

De drie aanpakken zijn breed gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Van aanvankelijk en voortgezet lezen zijn de volgende onderzoeksresultaten bekend:
• Aanvankelijk lezen
Op de scholen die met de LIST aanpak werken behaalt in januari 75% van de leerlingen het doel (AVI M3 beheersingsniveau). Op scholen waar met de methode Veilig Leren Lezen of Lijn 3 wordt gewerkt, is dit percentage 63% en 60%, respectievelijk. In juni behaalt 79% van de leerlingen op scholen die met de LIST aanpak werken het doel (AVI E3 beheersingsniveau). Voor scholen die met Veilig Leren Lezen of Lijn 3 werken bedraagt dit percentage respectievelijk 73% en 71%
• Voortgezet lezen
Uit de resultaten blijkt dat de leerlingen de doelen op de toetsen (tenminste 80 % van de leerlingen behaalt het doel) in alle groepen ruimschoots behalen. De leerwinst op de AVI toets van de leerlingen in LIST is hoger dan de nationale norm. Ook zijn de resultaten over de verschillende tranches stabiel. Aan het eind van het project verlaat minder dan 1% van de leerlingen de school onder het niveau van functionele geletterdheid.

Sfeerafbeelding Fontys

Sfeerafbeelding Fontys

Sfeerafbeelding Fontys

De implementatie wordt uitgevoerd door certificeerde LIST-begeleiders. De kosten zijn afhankelijk van o.a. schoolgrootte en liggen rond de €6000 per aanpak.

In de volgende rapportages kunt u meer lezen over LIST:

1) Houtveen, A. A. M., Brokamp, S. K., & Smits, A. E. H. (2012). Lezen, lezen, lezen! Achtergrond en evaluatie van het LeesInterventie-project voor scholen met een totaalaanpak (LIST). Utrecht: Hogeschool Utrecht: Kenniscentrum Educatie.

2) Houtveen, A. A. M., & Brokamp, S. K. (2017). Doelgericht werken aan opbrengsten. Systematisch werken aan verbetering van het onderwijs bij aanvankelijk en voortgezet lezen. Utrecht: Hogeschool Utrecht, Kenniscentrum Leren en Innoveren.

3) Houtveen, A.A.M. (2018). Goed Geletterd . Utrecht: Hogeschool Utrecht: Kenniscentrum Leren en Innoveren.

Sfeerafbeelding Fontys

Anja van Schijndel

(06) 14 12 66 16
a.vanschijndel@fontys.nl

Marie-Jose de Ridder

(06) 20 54 15 05
m.deridder@fontys.nl