Lectoraat van Smart Society / domein Economie

Moral Design Strategy

Het lectoraat Moral Design Strategy wil met een verfrissende methodologie een bijdrage leveren aan het menselijker maken van een smart society. De moraliteit van het individu speelt hierbij een centrale rol. Door ons onderzoek kan de ontstane afstand tussen individu en maatschappij verkleind worden. Zodoende kunnen we bijdragen aan een bestendigere organisatievorming in zowel het publieke als private domein.

Over het lectoraat

In toenemende mate vertrouwen we een deel van ethische besluitvorming aan smart-technology toe. Technologie heeft vaker dan ooit een ethische lading. Dit kan soms verregaande consequenties hebben voor consumenten, burgers of organisaties. Hoe zeker moet een algoritme zijn van haar zaak om een burger van fraude te beschuldigen? En wanneer moet een veiligheidscamera de politie inschakelen wanneer het een vechtpartij denkt te voorspellen? Hoeveel risico mag een chat-bot die financieel advies geeft een klant laten lopen? En welke data moet een HRM-bot prioriteit geven in het maken van een perfecte match tussen een sollicitant en een functieprofiel? Wie mag bepalen hoe een algoritme op een sociaal media platform omgaat met desinformatie?

En als we dit alles dan weten: hoe kunnen we deze kennis dan omzetten naar zinnige ontwerpen en strategie? Wat betekent dit voor de missie en visie van een organisatie? En hoe kan een organisatie vervolgens op een transparante manier vaststellen dat het morele ontwerp ook daadwerkelijk datgene doet zoals dat oorspronkelijk bedoeld was? Dergelijke vragen leiden tot belangrijke uitdagingen op het gebied van morele autoriteit, ethische besluitvorming, en morele strategievorming. Om deze maatschappelijke vraagstukken verder op te pakken, gaat het lectoraat Moral Design Strategy hier onderzoek naar doen.

Wegens het niet accepteren van de cookies is de YouTube video niet zichtbaar.

Onderzoek op niveaus

Het doel van het lectoraat ligt concreet op het in kaart brengen van individuele moraliteit (morele data) in concrete technologische toepassingen, het omzetten van deze morele data naar het ontwerp van toepassingen, en deze werkwijze te vertalen naar nieuwe organisatorische strategievorming. Onze doelstellingen zijn drieledig:

  • Ten aanzien van onze stakeholders en opdrachtgevers dragen we bij aan het vertalen van individuele moraliteit naar ontwerp van producten en diensten (toepassing) alsmede beleid en strategie (strategisch).
  • Ten aanzien van de samenleving dragen we bij aan morele acceptatie van nieuwe technologie middels moral design, en het verkleinen van de kloof tussen individu en organisatie.
  • Ten aanzien van de wetenschap dragen we bij aan theorievorming (methodologie) en structurele data-analyse op het gebied van moral design en de daaruit voortvloeiende strategievorming.

Podcast

In deze podcast gaat Bart Wernaart in gesprek met Senior Vice President and CIO van ASML René Botter. Wat betekent digitale transformatie voor het bedrijfsmodel van ASML en de strategie? Hoe geeft ASML sturing aan digitale transformatie, wat zijn de steeds snellere en wellicht ook ingrijpendere technologische ontwikkelingen en de mogelijke invloed van de corona-crisis hierop? Hoe hangt nieuwe technologie bovendien samen met ethische vraagstukken en wat is de visie van ASML hierop? Tenslotte deelt René zijn visie op de toekomst van digitale transformatie: wat betekent dit voor het onderwijs en onze studenten, die binnen enkele jaren de economische arbeidsmarkt in deze regio willen betreden en wat is zijn advies aan startups, scaleups en MKB in de Brainport regio?


Lector

Mr. dr. B.F.W. (Bart) Wernaart

Lector Moral Design Strategy

Mr. dr. Bart Wernaart heeft jarenlange ervaring als jurist en docent ethiek aan de Fontys Hogeschool. Als lector wil hij een brug slaan tussen technologie, maatschappij en ethiek. De nadruk ligt op de individuele moraliteit die als input gebruikt kan worden voor design. Door onze digitale samenleving menselijker te maken, wil hij bijdragen aan het verkleinen van de afstand tussen individu en organisatie. Zodoende kan zijn lectoraat bijdragen aan een bestendigere organisatievoering in zowel het publieke als private domein. 

Op 20 januari 2022 spreekt Bart Wernaart zijn lectorale rede uit. Meer informatie en aanmelden kan hier:

Sfeerafbeelding Fontys


Kennisteam

I.H.P. (Iris) van Hest

Docentonderzoeker

J.M. (Jo-An) Kamp

Docentonderzoeker

B. (Brishna) Nader

Onderzoeker

E. (Erdinç) Saçan

Docent-onderzoeker

Rens van der Vorst

Docentonderzoeker


Onderzoeksprojecten

1. Welcome to the neighbourhood! - moral design and democracy

Deze onderzoekslijn richt zich nadrukkelijk op het publieke domein, waarbij we zowel moral design als strategy (beleid) centraal stellen. Deze onderzoekslijn heeft als doel om burgers meer te betrekken bij het morele ontwerp van technologie die het algemeen belang raakt. Daarbij lopen drie projecten die op drie niveau’s een maatschappelijk thema adresseren.

  1. Het mobile moral lab (project 1) richt zich op concrete technologische toepassingen die op lokaal bestuurlijk niveau ingezet worden, waarbij belangrijke waarden van burgers afgewogen worden.
  2. Het project 2 (moral data and the city) richt zich meer op stadsniveau, waarbij de nadruk ligt op stad-brede thema’s waarbij data ingezet wordt om bijvoorbeeld mobiliteit te vergroten of welzijn van burgers te meten en te verbeteren. Hiervoor is een duidelijk en breed gedragen moreel kompas nodig waarin burgers zich herkennen.
  3. Het derde project (a chatbot for change) heeft juist een brede maatschappelijk reikwijdte, waarin we ons richten op het ontwerp van de publieke debatruimte, en we de rol van Big Tech bedrijven in relatie tot democratie en autonomie nader onderzoeken.

2. Applied Human Rights

Deze onderzoekslijn richt zich op zowel de publieke als de private sector, waarbij we zowel moral design als strategy centraal stellen. In beide gevallen onderzoeken we hoe we fundamentele rechten kunnen vertalen naar waarden ter input van moral design.

  1. Product design & human rights (private domein)
  2. Social design & human rights (publieke domein)

3. Moral strategy & leadership

Deze onderzoekslijn richt zich voornamelijk op het private domein en heeft een sterke focus op strategievorming.

  1. Prepping for Karen: a new strategy for business: We onderzoeken enerzijds hoe morele data in de vorm van waarden een hernieuwd inzicht kan geven in de communicatiestrategie van commerciële organisaties, met name wanneer bedrijven via digitale kanalen geassocieerd worden met een maatschappelijk debat.
  2. Moral Leadership & Brainport Eindhoven's SMEs: Anderzijds onderzoeken we hoe moreel leiderschap sturing kan geven aan digitale transformatie, waarin we ons met name richten op de middelgrote bedrijven in de Brainport regio

En verder ook:

- Moral Design - the Game


Publicaties en media

  • Wernaart, B. (2022). An introduction to moral design and technology (ch. 1); Moral authority (ch. 2); Values and virtues in technology (ch. 5); Business ethics and technology (ch. 6); Looking ahead, and what we can learn from science fiction (ch. 20). In: Wernaart, B. (editor). Moral design and technology. Wageningen: Wageningen Academic Publishers. https://doi.org/10.3920/978-90-8686-922-0
  • Damen, M., van Hest, I., & Wernaart, B. (2021). The effect of stereotypical music on the customer selection of wine in an online environment. Journal of Innovations in Digital Marketing, 2(2):29–37. https://doi.org/10.51300/jidm-2021-35
  • Wernaart, B. (2021). International law and business, a global introduction. Routledge.
  • Wernaart, B. (2021). Ethics and business, a global introduction (international edition). Routledge.
  • Wernaart, B. (2021). Developing a roadmap for the moral programming of smart technology. Technology in Society, 46:101466 
  • Van Zeeland, E., Henseler, J., Wernaart, B. (2020, November 5-7). The ‘trust-bot’: designing the conversational style of a chatbot in a medical contextPhilosophy of Human-Technology Relations Conference 2020, Enschede, the Netherlands
  • Nader, B. & Hest, I. van, (2020). "Is There Room For Social Stimuli in Green Ads?: An Investigation of the Use of Facial Expressions in Green Advertisements". Paper for the 2020 Association for Consumer Research conference.
  • Meulen, B. van der & Wernaart, B. (2020). EU Food law handbook. Wageningen: Wageningen Academic Publishers
  • Wernaart, B. (2020). Ethiek en economie. Noordhoff: Groningen.
  • Urazbueva, A., Szajkowska, A., Wernaart, B., Franssens, N.T. & Vaskoska, R.S. (2019). The functional field of food law, reconciling the market and human rights. Wageningen: Wageningen Academic Publishers.
  • Meulen, B. van der. & Wernaart, B. (2019, 18-21 September). Food sovereignty, food security and right to food, silence from the Netherlands. Conference paper presented at the XXX European Congress and Colloquium of Rural Law (CEDR).
  • Meulen, B. van der. & Wernaart, B. (2019), Food and Agricultural Organisation (FAO) and Codex Alimentarius Commission. In: Research handbook on the European Union’s engagement with international organizations. Edited by Wessel, R. A. & Odermatt, J. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
  • Wernaart, B. (2018). Ethics and business, a global introduction. Noordhoff: Groningen
  • Wernaart, B. (2017). International business law: a global introduction. Groningen: Noordhoff. ​

  • Waarom burgers aan zet zijn in ethiek bij AI, en hoe we dat organiseren. AG Connect. (december 2021)
  • Arets, D., Pen, C-J., Schouten, G. & Wernaart, B. (2021, 11 December). We willen online uit ons bol, dus datacentrum zoals bij Zeewolde is onmisbaar. De Stentor.
  • Onze paperclip economie en het gevaar van onverschilligheid. Dutch Cowboys (november 2021).
  • Hoe denkt de Eindhovenaar over nieuwe technologie? Fontys nieuws, Eindhovennews, and Studio040
  • Kamp, J.M. en Wernaart, B. (2021). Van monsterlijke machines naar gewaardeerde helpers. AG Connect (november 2021).
  • Arets, D., Graaf, M. de, Schouten, G. & Wernaart, B. (2021, 11 November). We moeten ons ook wapenen tegen ‘warlords’ die met nullen en enen vechten. de Volkskrant.
  • Kiel, J. (2021, 21 October). De ethische commissie voor de slimme stad rukt op: ‘duidelijke rol in de organisatie nodig’. Stadszaken
  • Wernaart, B., Cuijpers, C. & Arets, D. (2021, 15 October). Internetgebruikers moeten zelf aan de digitale knoppen draaien; geef grote techbedrijven niet te veel macht. Eindhovens Dagblad en Brabants Dagblad.
  • Moral design is noodzakelijk voor mens-centrale AI (14 september 2021). Fontys nieuws.
  • Wernaart, B. (2021, 14 September). Wie gaat over de moraliteit van techniek? balans tussen maatschappelijke waarden en technische mogelijkheden. AG connect.
  • Techneuten opgelet: ethiek is de kern van het design. (2021, 2 September) Automatie|PMA en Technisch Weekblad.
  • Fotoscan-actie Apple kindermisbruik is symptoombestrijding, ingreep leidt af van de diepere discussie (24 Augustus 2021). AG connect.
  • European Commissioner impressed by Eindhoven's higher education institutions (2021, 14 juni). UASNL.eu
  • Opinie: Persvrijheid wordt niet alleen bedreigd door agressie; financiële bescherming is nodig (2021, 8 juni). Volkskrant.
  • Bart Wernaart buigt zich over ethische dilemma's, zoals overleden personen in filmpjes iets laten doen wat ze nog nooit gedaan hebben (2021, 7 juni). AD.nl, ED.nl en BD.nl
  • Compliment eurocommissaris Gabriel voor Fontys ICT: ‘Beseffen jullie de kracht van dit project?’ (2021, 1 juni), AD.nl.
  • Fontys overladen met complimenten om innovatie-drang, (2021, 1 juni), bron.nl
  • Nieuw lectoraat Moral Design Strategy. (2021, 31 May). Fontys nieuws
  • Nieuwe lector Bart Wernaart wil de mens terug in de machine. Fontys Bron.
  • Wernaart, B. (2021, 20 mei). Kalm aan met rechterlijke toets aan de Grondwet. NRC
  • Wernaart, B. (2021, 8 februari). Onverantwoorde algoritmen leidden tot plunderingen. Brabants Dagblad.
  • Wernaart, B. (2021, 5 januari). Samen desinformatie en fake news te lijf gaan. Eindhovens Dagblad.
  • Hest, I. van en Nader, B. (2020 16 oktober). Fontys-onderzoek: Marketing duurzame producten kan beter. Eindhovens Dagblad
  • Wernaart, B. (2020 13 oktober). Platforms moeten niet verbieden maar verbinden. Eindhovens Dagblad en Brabants Dagblad.
  • Wernaart, B. (2020, 25 September). Free the people! Maar waarvan? Eindhovens Dagblad.
  • Onderzoek Fontys-student op wetenschappelijk congres. Bron.
  • Wernaart, B. (2020, augustus). De regels achter ons ontbijtBron.
  • Wernaart, B. (2020, augustus). Buitenblik Bart Wernaart. Kunstzone
  • Wernaart, B. & Wernaart-Sanders, S. (2020, 5 September). Aanpak virus is geen modegril. Tubantia en Brabants Dagblad.
  • Wernaart, B. en Wernaart-Sanders, S. (2020, 1 augustus). Virus is geen lifestyle-vraagstuk. Eindhovens Dagblad en Friesch Dagblad.
  • Wernaart, B. (2020, 16 juni). Gelijkheid tijdens corona: je kunt altijd wel dingen verzinnen die anders zijn voor jou. Eindhovens Dagblad.
  • Wernaart, B. (2020, 27 mei). In pandemie zoeken we ook naar exit filosofieEindhovens Dagblad
  • Wernaart, B. (2021, 20 May). Kalm aan met rechterlijke toets aan de Grondwet. NRC
  • Pen, CJ. & Wernaart, B. (2021, 1 May). Een datacenter hoeft niet lelijk te zijn. De Stentor
  • Pen, CJ. & Wernaart, B. (2021, 26 April). Datacenters: niet in mijn achtertuin (Maar als het toch moet, doe dan maar een mooie). www.vastgoedmarkt.nl
  • Pen, CJ. & Wernaart, B. (2021, 24 April). Grote datacenters zijn hard nodig, maar vervuilen de horizon en water. Dat kan een stuk beter. Noordhollands Dagblad
  • Wernaart, B. & Arets, D. (2021, April). De infodemie te lijf met Moral Labs, in: Ontwerpen aan de journalistiek; zesentwintig essays over de journalistiek van nu. Fontys Hogeschool Journalistiek.
  • Wernaart, B. (2021, 1 April). Met een T-shirt voor het Nederlands Elftal verbeteren we geen mensenrechten. Eindhovens Dagblad.
  • Arets, D. & Wernaart, B. (9 March 2021). Lijsttrekkers moeten meer inhoudelijk over de brug komen; minder persoonlijke beslommeringen. Eindhovens Dagblad.
  • Wernaart, B. & Kester, L. (6 February 2021). Algoritmen leidden tot plunderingen. Brabants Dagblad.
  • Wernaart, B. (28 January 2021). Avondklok schendt én beschermt grondrechten – relschopper gebruikt schenden grondrecht als excuus maar coronamaatregelen beschermen ook grondrechten. Algemeen Dagblad, Brabants Dagblad, de Gelderlander en Eindhovens Dagblad.
  • Wernaart, B. & Arets, D. (5 January 2021). Samen desinformatie en fake news te lijf gaan. Eindhovens Dagblad.



       

      Agenda

       

      Contact

      Mr. dr. B.F.W. (Bart) Wernaart

      Lector Moral Design Strategy