Lectoraat

Opvoeden voor de Toekomst

Kinderen en jongeren groeien op in een superdiverse, snel veranderende samenleving, die zich steeds meer kenmerkt als een prestatiesamenleving. Hoewel de technologisering, digitalisering en globalisering veel te bieden hebben, brengen de majeure ontwikkelingen ook onzekerheid en nieuwe opvoedingsvragen met zich mee.

In onze samenleving die sterk gericht is op prestaties, ervaren kinderen en jongeren de druk om op alle fronten te scoren: hoge diploma’s halen, er goed uitzien, veel vrienden hebben, sportief en creatief zijn … de lat ligt erg hoog. Bij ouders, professionals, beleidmakers en bestuurders is doorgedrongen dat de prestatiedruk bij de huidige jeugd op grenzen stuit. De kansenongelijkheid neemt ernstige vormen aan en er vallen teveel kinderen uit.

Over het lectoraat

Het lectoraat Opvoeden voor de Toekomst heeft als missie om bij te dragen aan een veilig, positief en minder competitief opvoedklimaat: thuis, op school, op straat en online, zodat alle kinderen en jongeren gezond en gelukkig kunnen opgroeien. Wat vraagt dat van pedagogische professionals, nu en in de toekomst? Lees hier meer over in de lectorale rede. Lees hier meer over in de lectorale rede

Sfeerimpressie Lectorale Rede Maike Kooijmans

Talentologie

Centrale thema’s in het lectoraat zijn (talent)ontwikkeling, veerkracht en identiteit. Zit zijn complexe begrippen die een rol spelen in het alledaagse leven van kinderen en jongeren, én hun opvoeders. Het lectoraat ontwikkelt niet alleen kennis en kunde over hoe kinderen en jongeren tot bloei kunnen komen, maar wil ook aanjager zijn van een pedagogisch ‘offensief’, tegen de neoliberale focus op talentontwikkeling in onze samenleving. Dit noemen we ‘talentologie’.

Onderzoeksagenda 2021-2025: 'Later word ik zeemeermin'

‘Later word ik zeemeermin’ is de titel van het onderzoeksprogramma van het lectoraat voor de tweede termijn (2021-2025). De verschillende onderzoeksprojecten worden ontwikkeld en uitgevoerd vanuit het Talentologisch Lab, van waaruit docentonderzoekers, studenten en praktijkprofessionals onder supervisie van de lector aan drie programmalijnen werken: Vrijplaatsen, Voice en de Virtuele wereld.

Vrijplaatsen

Vrijplaatsen zijn speel- en leerplekken, buiten en dwars door pedagogische instituties heen, waar kinderen kind en jongeren jong kunnen zijn. In een pedagogische vrijplaats is niet een curriculum of beleidsdoel het uitgangspunt is, maar staan de talenten, dromen en wensen van kinderen en jongeren centraal. Samen met partners voert het lectoraat onderzoek uit naar de beschermende en stimulerende factoren voor de ontwikkeling van een veerkrachtige identiteit. Wat betekent dit voor het pedagogisch handelen, ook in de bestaande praktijken van onderwijs, opvoeding en vrije tijd?

Voice

Luisteren naar de stem van kinderen In het lectoraat doen we onderzoek mét kinderen en jongeren samen. Door creatieve onderzoeksmethoden geven we jeugdigen de ruimte hun stem te laten horen om zo hun ‘deep stories’ beter te leren begrijpen. Zie hier de aftermovie van de kinderrechtentour.

Virtuele Wereld

Kinderen en jongeren brengen steeds meer tijd door in de virtuele wereld, wat een relatief nieuwe opvoedcontext is. Het lectoraat zal de komende jaren bijdragen aan kennis en kunde op dit specifieke terrein. Daarbij zal het accent liggen op de vraag hoe jeugdigen in de virtuele wereld een veerkrachtige identiteit ontwikkelen en wat daarbij de rol van opvoeders is.


Lector

Dr. M.J.B. (Maike) Kooijmans

Lector Opvoeden voor de Toekomst

Ik ben Maike Kooijmans, lector Opvoeden voor de Toekomst. Van huis uit ben ik theaterpedagoog. In mijn loopbaan richtte ik mij op jongeren die worstelen met zichzelf en de wereld om zich heen. Sinds 2006 houd ik me bezig met onderzoek naar talentontwikkeling bij kwetsbare jongeren.


Kennisteam

K. (Kors) Perdijk

Senior onderzoeker

L. M. (Laura) Mulder

Docentonderzoeker

I. (Ingo) Wijts

Docentonderzoeker

L.A. (Lisa) Malaihollo

Junior onderzoeker

J. (Judith) Rijnbende

Docentonderzoeker

T. (Tom) van den Eertwegh

Docentonderzoeker

S. (Sháron) Willems

Projectleider/stagiaire

L.J.P. (Leonie) Steenis

Programmamanager onderzoek

S. (Sylvia) Sanders

Docentonderzoeker

T.R. (Tanya) Pretorius

Managementassistent

Publicaties

Kooijmans, M. & Hoof, L. van (2021). Kind kunnen zijn in een positieve micro-samenleving. In: Tijdschrift voor Positieve Psychologie (TPP) pp 20-26. Mei 02-2021.

Kooijmans, M. (2019). Talentologie, voorbij een neoliberale focus op talentontwikkeling. Jeugdbeleid, 13(1), 13–37. https://doi.org/10.1007/s12451-019-00199-7

Pouw, J., Mulder, L., Kuijpers, A. en Kooijmans, M. (2019). Wat betekent het om op te groeien en op te voeden in vloeibare tijden? Opbrengsten project vraagarticulatie. Tilburg: Fontys Hogeschool Pedagogiek - Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Kooijmans, M. (2018). Opgroeien en opvoeden in vloeibare tijden. Lectorale rede. Tilburg: Fontys Hogeschool Pedagogiek - Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Kooijmans, M. (2016). Talent van de straat. Hoe je jongeren kunt verleiden uit de criminaliteit te blijven. Amsterdam: Van Gennep.

Perdijk, K. (2021 te verschijnen). Free2Move. In: S. Sieckelinck & F. Kaulingfreks (2021) Dream Teams. Samenwerken aan veerkrachtige identiteitsvorming van jongeren. Amsterdam: Amsterdam University Press.

Mulder, L. (2021, te verschijnen). Opgroeien in de virtuele wereld. Een literatuuronderzoek naar de impact van sociale media op de indentiteitsontwikkeling van jongeren in de leeftijd van 12 tot 8 jaar. Fontys Hogeschool Pedagogiek - Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Wernaart, S. & Kooijmans, M. (2021 te verschijnen). Zij aan zij. Een talentologisch perspectief op veerkacht en identiteitsvorming. Tilburg: Fontys Hogeschool Pedagogiek | Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Platform JEP. (2021). Stappenplan voor een effectieve samenwerking tussen onderwijs en jongerenwerk. Samen de veerkracht van jongeren versterken. Den Haag: Ministerie van SZW, Expertise-unit sociale stabiliteit.

Khoeblal-Malaihollo, L.A. & Perdijk, K. (2021, 22 april). Trainen na de lockdown vraagt veerkracht van de (aangekomen) jonge vechtsporter. Alles over Sport

Platform JEP (maart 2021). Vechtende Jongeren: meer dan alleen een manier om agressie kwijt te raken. JEPzine.

Kooijmans, M. & Hoof, L. van (2021). Kind kunnen zijn in een positieve micro-samenleving. In: Tijdschrift voor Positieve Psychologie (TPP) pp 20-26. Mei 02-2021.

Kooijmans, M. & Saeboe, E. (2021).Volwassen moeten beter naar ons luisteren. Deep stories van kinderen over hun beleving van de pandemie. Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, nr. juni 2021.

Abdallah, S. & Kooijmans, M. (2021). Het diepere verhaal van rellende jongeren en het jongerenwerk. Sociale Vraagstukken, februari 2021. (link)  

Kooijmans, M. & Saeboe, E. (2021). Resultaten Kinderrechtentour 2020. Infografic en Aftermovie. Tilburg: Innovatienetwerk Jeugd / Fontys Hogeschool Pedagogiek - Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst. Aftermovie: https://youtu.be/tT7PpAlLt_Y  Infografic: https://samenmetdejeugd.nl/wp-content/uploads/2021/04/Kinderrechtentour_resultaten_def.pdf

Durlinger, T. (15 januari 2021): Geen verloren jaar maar corona bonusjaar voor kinderen Bron.nl

Nieuwenhuijzen, F. van den (1 februari 2021) Alle hens aan dek voor hulp aan jeugd Bron.nl 

Blatter, E. (19 november 2020). Kinderrechtendag juist tijdens corona vieren. Bron.nl 

Perdijk, K. (2020). Column Vechten en Pedagogiek. In: De Jong, W, Becker, J, De Deckere, H., Metselaar, J., Schonewille, I., & Van der Poel, L. (2020), Pedagoog, durf te spelen! Amsterdam: Uitgeverij SWP.

Perdijk, K., Khoeblal-Malaihollo, L., Pegge, M. & Rijnbende, J. (2020). Vechtende Jongeren. In IEDEREEN AAN ZET! Abstractboek Dag van het Sportonderzoek, 74-76

Pouw, J. (2020). Pedagoog, durf in te spelen op geluk. In: De Jong, W, Becker, J, De Deckere, H., Metselaar, J., Schonewille, I., & Van der Poel, L. (2020). Pedagoog, durf te spelen! Amsterdam: Uitgeverij SWP.

Sieckelinck, S., Kooijmans, M. & Wernaart-Sanders, S. (2020). Buro Zend-Uit: Kwetsbaar zoeken naar talent. Verslag van een participatief actieonderzoek. Den Haag: Expertise-unit Sociale Stabiliteit, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Wernaart-Sanders, S. (2020). Fluitje van een cent. In: De Jong, W, Becker, J, De Deckere, H., Metselaar, J., Schonewille, I., & Van der Poel, L. (2020), Pedagoog, durf te spelen! Pp. 117-122 Amsterdam: Uitgeverij SWP.

Dekker, N. den. (2019). De prestatiemaatschappij. Een kwalitatief onderzoek naar de ervaren impact van de prestatiemaatschappij op de huidige generatie jongeren. Masterthesis. Utrecht: Universiteit Utrecht. Youth, Education and Society. 

Huisman, D. & Kooijmans, M. (2019). Jongerenwerk en Onderwijs SAMEN (JOS). Hoe werken in Tilburg het onderwijs en jongerenwerk samen aan preventie van polarisatie en radicalisering? Wat zijn de werkzame factoren? Onderzoeksrapportage. Tilburg: Fontys Hogeschool Pedagogiek - Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Kooijmans, M. (2019). Talentologie, voorbij een neoliberale focus op talentontwikkeling. Jeugdbeleid, 13(1), 13–37. https://doi.org/10.1007/s12451-019-00199-7

Kooijmans, M. (2019). Talentologie. Een pedagogische reactie op prestatiedruk in onderwijs en opvoeding. Pedagogiek in Praktijk, 24(109), 14-18.

Kuijpers, A. (2019). Persoonsvorming en wereldburgerschap in het Domeinonderwijs. De beleving van de eerste groep leerlingen. Onderzoeksrapportage. Tilburg: Fontys Hogeschool Pedagogiek | Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Nguyen, B. (2019). Samenwerken in het Domeinonderwijs. Afstudeerscriptie. ‘s-Hertogenbosch: Fontys Hogeschool Pedagogiek. Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Pouw, J., Mulder, L., Kuijpers, A. en Kooijmans, M. (2019). Wat betekent het om op te groeien en op te voeden in vloeibare tijden? Opbrengsten project vraagarticulatie. Tilburg: Fontys Hogeschool Pedagogiek, Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Wernaart-Sanders S (2019). Hoe muziek het verschil maakt. Pedagogiek in Praktijk Magazine, 111(10): 27.

Wernaart-Sanders, S. (2019). Hoe muziek het verschil maakt. Whitepaper. Groningen: Noordhoff.

Berg, T. van den, Kooi, M. van der, Haar, M. ter, Kooijmans, M. (2018, 19 november). Vechtsport verleidt jongeren tot het maken van positieve keuzes. Van https://www.socialevraagstukken.nl/vechtsport-verleidt-jongeren-tot-het-maken-van-positieve-keuzes/

Berg, T. van den, Kooi, M. van der, Haar, M. ter, Kooijmans, M. (2018). Winnen van jezelf. Hoe vechtsport jongeren verleidt tot het maken van positieve keuzes. Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, 111(4), 42-45.

Interview in Bron: (D, Langelaan. 17 september 2018): Elk kind verdient een pedagoog. https://bron.fontys.nl/elk-kind-verdient-een-pedagoog/

Kooijmans, M. (2018). Opgroeien en opvoeden in vloeibare tijden. Lectorale rede. Tilburg: Fontys Hogeschool Pedagogiek. Lectoraat Opvoeden voor de Toekomst.

Kooijmans, M. (2018, 20 september). Help jongeren de focus op prestaties te relativeren. Van https://www.socialevraagstukken.nl/help-jongeren-de-focus-op-prestaties-te-relativeren/

Kooijmans, M. & Huisman, D. (2018). Belofte zijn, belofte worden. Over kansen en schaduwzijden van onze prestatiesamenleving. In: De Jong, W., Bekker, J., De Deckere, H., Schonewille, I. & Van der Poel, L. (Red.) De belofte van de jeugd?! Pedagogiek in de 21e eeuw. Amsterdam: Uitgeverij SWP. 

Starremans, S. (2018). Boksen als interventie. Effectief of spelen met vuur. Jeugd en Co. Jaargang 2018. Nr 4. (bijdrage door interview) https://www.jeugdenco.nl/

Kooijmans, M. (2017). Talentgericht werken met kwetsbare jongeren. De opgetelde waarde van sport, kunst en cultuur. Boekman, trends in kunst en cultuur, 112(29).

Sieckelinck, S. (2017). Talent van de straat. Hoe je jongeren kunt verleiden uit de criminaliteit te blijven (recensie). Journal of Social Intervention: Theory and Practice, 26(2), pp.64–69. http://doi.org/10.18352/jsi.529

Abdallah, S, Kooijmans, M. & Sonneveld J. (2016). Talentgericht werken met kwetsbare jongeren. Ontwikkelwerk, erkenningswerk, verbindingswerk. Bussum: Coutinho.

Kooijmans, M. (2016). Talent van de straat. Jongerenwerk als preventiestrategie. Proefschrift. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam (UvA).

Kooijmans, M. (2016). Talent van de straat. Hoe je jongeren kunt verleiden uit de criminaliteit te blijven. Amsterdam: Van Gennep.

Kooijmans, M. (2016, 13 mei). Voetballen en muziek maken helpt jongeren uit de criminaliteit te blijven. Van https://www.socialevraagstukken.nl/voetballen-en-muziek-maken-helpt-jongeren-       uit-de-criminaliteit-te-blijven/

Kooijmans, M. (2016). Succesvol jongerenwerk: Rap-battles en voetbalwedstrijden. Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken (TSV). Nr. 2. Zomer 2016. Utrecht: Movisie.

Kooijmans, M. (2016). Jongeren verleiden uit de criminaliteit te blijven. Tijdschrift voor Sociaal Werk, 17(6), 25-27. https://doi.org/10.1007/s12459-016-0105-z
Metz, J., Abdallah, S. & Kooijmans, M. (2015). Eindrapportage ‘Raak Pro Talentontwikkeling bij risicojongeren’. Amsterdam: Youth Spot/Hogeschool van Amsterdam.

Kooijmans, M. (2014). Het verhaal van Ravi. In: ‘Uit de pas, in de marge? Verhalen en gedichten over in- en uitsluiting van mensen die delicten pleegden. B. Vogelvang & A. Sperna Weiland        (red). ’s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Veiligheid Avans Hogeschool/Lectoraat        Reclassering en Veiligheidsbeleid.

Kooijmans, M. (2013). ‘Resistance to Crime’ by Talent Development in Dutch Youth Work. A Q methodological study.  Experiences, meanings, hope and belief of Youngsters at Risk. AmsterdamUniversiteit van Amsterdam.

Abdallah, S. & Kooijmans, M. & Raven, T. (2013). Perspectieven op talentontwikkeling: Succeservaringen, Rolmodellen en het Rechte Pad. Amsterdam: Hogeschool van Amsterdam/Lectoraat Youthspot.

Raven, T. & M. Kooijmans (2013). Afgunst en talentenjachten. Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, 106(2), 58-59.

Kooijmans, M. & Spierts, M. (2012). Jeugd- en jongerenwerk, eigentijdse professionalisering. In: Notten T. & Spierings F. (red.) Zorgen om de jeugd, tussen paniek en passende voorzieningen. Den Haag: BOOM.

Kooijmans, M.(2012, 29 september). Harens Facebookfeest had een battle moeten zijn. Van: http://www.trouw.nl/tr/nl/6704/Socialevraagstukken/article/detail/3324204/2012/09/29/Har ens- Facebookfeest-had-een-battle-moeten-zijn.dhtml

Kooijmans, M. (2012, 3 oktober). Facebookfeesten kunnen beter battles zijn. In Brabants Dagblad/ Opinie

Kooijmans, M. (2010). Integraal Motiveren van risicojongeren in het jongerenwerk van de Twern. Onderzoeksrapport. ’s-Hertogenbosch: Avans Hogeschool, Expertisecentrum Veiligheid.

Spierts, M. & Kooijmans, M. (2010).  ‘Het alledaagse als ambacht’, de professionele logica in het jongerenwerk. TSS, Tijdschrift voor sociale vraagstukken, 7-8, 22-25.

Kooijmans, M. (2009). Battle zonder knokken. Talentcoaching van risicojongeren. Amsterdam: Uitgeverij SWP.

Kooijmans, M. (2009). Talentcoaching van risicojongeren. Hoofdstuk 4 in KIEM-publicatie Risicojongeren. Den Haag: Nicis Institute.

Kooijmans, M. (2008). Keukentafelkennis. Portret van een Marokkaanse moeder. Tijdschrift voor sociale vraagstukken, 6.

Kooijmans, M. & Spierts, M. (2008). Straffer en Socialer, een uitweg uit de patstelling over moeilijke jongeren. 6, 12-16.

Rovers B. & Kooijmans, M. (2008). Werken met risicojongeren. Handboek voor sociale professionals. ’s-Hertogenbosch: Avans Hogeschool. Expertisecentrum Veiligheid.

Kooijmans, M. (2007). Jumping, krumping en jongleren als opstap naar succes bij risicojongeren. MO Samenlevingsopbouw, 26(214).


Contact

Dr. M.J.B. (Maike) Kooijmans

Lector Opvoeden voor de Toekomst