Nieuwsberichten

  • Thebe Elisabeth | Augustus 2020

    Inmiddels zijn we alweer een halfjaar verder. Het afgelopen halfjaar heeft er door het COVID-19 virus voor ieder van ons anders uit gezien dan verwacht. Ondanks dat hebben wij niet stil gezeten. Onze activiteiten zijn er wel anders uit komen te zien, zo is er bijvoorbeeld meer via mailcontact gelopen dan multidisciplinair in groepssessies.

    De spiegelgesprekken zijn inmiddels afgesloten en wij hebben ons middels verschillende technieken, waaronder een creatieve analyse bezig gehouden met de inventarisatie. Hier zijn verschillende punten uit naar voren gekomen. Deze punten zijn vervolgens per afdeling teruggekoppeld en ons idee was om daar actief mee aan de slag te gaan. Helaas is ook dat niet verlopen zoals we hadden gedacht en gehoopt.

    Wat we wel hebben kunnen doen, is op basis van de verkregen informatie kijken waar onze prioriteiten als multidisciplinair team liggen. Vervolgens hebben we dit in kaart gebracht per afdeling.

    Voor afdeling Elzenbosch zijn dit:

    • Wederzijdse communicatie
    • Eigenheid

    Voor afdeling Geeracker zijn dit:

    • Positieve gezondheid
    • Overleggen tussen cliënt, familie en professional

    Om actief verbeteringen door te kunnen voeren op afdelingsniveau, willen wij met het continu verbeteren van de experts aan de slag gaan.

    Maar dat is niet het enige wat wij van plan zijn, het komende half jaar! We gaan namelijk ook starten met de verhaallijnen, dit is een andere methodiek dan de spiegelgesprekken. Ook deze methodiek is bedoelt om de autonomie van de cliënten in beeld te brengen. Door twee verschillende methodieken te gebruiken, kunnen wij de resultaten met elkaar vergelijken. Is het resultaat van beide methodieken hetzelfde of komen er mogelijk andere zaken uit? Op basis van deze resultaten kunnen wij dan bepalen welke methodiek het best passend is op zowel de afdeling Elzenbosch als Geeracker.

    Wij hopen weer op een goede samenwerking met iedereen binnen dit onderwerp en zoals het er nu naar uitziet ook meer binnen multidisciplinaire bijeenkomsten.


    Namens de onderzoeksgroep Thebe Elisabeth,

    Mariska en Esther

  • Vitalis | Juli 2020

    De afgelopen periode was vanwege het COVID-19 virus een spannende en uitdagende tijd voor zowel het ZIC van Vitalis WoonZorg Groep, als voor andere (zorg)organisaties. En hoewel de piek qua besmettingen gelukkig voorbij is en er steeds meer mogelijk is binnen de maatregelen, zal het COVID-19 virus ook de komende tijd een grote invloed op ons hebben.

    Door deze spannende tijd, had het project ‘Autonomie in Samenspraak’ begrijpelijk geen prioriteit. Na een aantal weken begon het bij de leden van de onderzoeksgroep toch weer te kriebelen. De geplande bijeenkomsten met het team werden helaas geannuleerd. Maar in plaats van af te wachten en te kijken naar de onmogelijkheden, zijn wij gaan nadenken over wat er wél mogelijk was. Hoe konden wij het thema autonomie op een ludieke manier onder de aandacht brengen?

    Op basis van deze gedachte is het idee ontstaan van de zogenaamde: ‘autonomie challenge’. Wij hebben onze medewerkers en studenten uitgenodigd om deel te nemen aan onze challenge. Zo hebben wij iedereen uitgedaagd om de opdrachten die bij deze challenge horen, uit te voeren en de uitkomsten/ ervaringen in te vullen op de hiervoor bestemde opdrachtenkaart (zie afbeelding). Voor iedereen die een volledig ingevulde kaart zou inleveren was er een leuke attentie te verdienen. Naast de leuke attentie, werd er één winnaar geselecteerd die extra in het zonnetje werd gezet.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Sfeerafbeelding Fontys

    Wij delen graag een aantal reacties, welke wij na afloop van de challenge hebben ontvangen van onze medewerkers en studenten:

    ‘Het fijne van deze werkvorm was dat je weer even met iets anders bezig mocht zijn dan alleen ‘overleven’.
    Ik heb geleerd dat we de bewoners minder keuzes geven dan ik dacht. Door vragen anders te stellen krijg je andere antwoorden weet ik nu.’
    ‘Ik heb bloemen op tafel gelegd en vazen met water gevuld. Het verbaasde mij hoe goed bewoners kunnen samenwerken met het vullen van de vazen.’
    ‘Ik heb een bewoner beter leren kennen; zo weet ik nu van een bewoner dat hij langer tijd in een onderzeeër heeft gezeten.’
    ‘Ik ben een gesprek aangegaan met collega’s over het overnemen van smeren van brood. Waarom zou iemand geen mes mogen hebben om boterham zelf te smeren.’

    Wij hebben na afloop van deze challenge een aantal mooie verbeterpunten kunnen formuleren. Verbeterpunten welke betrekking hebben op het beter leren kennen van de bewoners. Inlevingsvermogen, respectvol handelen en het opbouwen van een vertrouwensband zijn hierbij van wezenlijk belang, maar ook het zelf meer bewust zijn van eigen handelen in verhouding tot het ondersteunen van de autonomie van de bewoners wordt als heel belangrijk ervaren.

    Mooie resultaten, welke er voor hebben gezorgd dat er gekeken gaat worden naar een actie waarmee men de autonomie van onze bewoners (ZIC van Vitalis Engelsbergen) nog beter kan ondersteunen. De werkgroep is inmiddels bezig met het doen van voorwerk en kijken samen met het team naar de mogelijkheden.

    Wordt vervolgd!


    Geschreven door: Vitalis WoonZorgGroep

  • Update vanuit de projectleider | Juni 2020

    We zijn ruim een jaar ‘onderweg’ met het project ‘Autonomie in samenspraak’. Het project heeft als doel om cliënten te ondersteunen in hun autonomie. We doen dit door op de werkplek het interprofessionele samenwerken en leren te bevorderen. Tijd voor een korte update over de tussentijdse resultaten.

    Ondersteunen van cliënten in hun autonomie

    In het eerste jaar van het project zijn prototypen ontwikkeld van de leermethodieken spiegelgesprekken, shadowing en verhalenworkshop. Deze methodieken werden uitgeprobeerd binnen de zorginnovatiecentra (ZIC) van Thebe, Vitalis en De Wever. Dit om te achterhalen hoe cliënten autonomie ervaren. In eerdere nieuwsberichten is hierover meer te lezen.

    De informatie die via de methodieken verzameld werd, is of wordt binnen ieder ZIC besproken met het interprofessionele team en waar mogelijk cliënten. Op creatieve wijzen worden inzichten en ervaringen gedeeld. Vervolgens bepalen betrokkenen wat zij willen verbeteren in het ondersteunen van cliënten in hun autonomie.

    De coronacrisis leidt tot uitdagingen in deze terugkoppeling en/of hoe verbeteracties vorm te geven en te implementeren. Soms passen we eerdere plannen aan. Bijvoorbeeld wordt beeldbellen nu ingezet om naasten meer te betrekken in het ondersteunen van cliënten in hun autonomie. Of wordt het thema onder de aandacht gehouden via een ‘autonomie challenge’, waarbij professionals uitgenodigd worden via kleine ‘opdrachten’ om verhalen bij cliënten op te halen en te delen.

    Interprofessioneel samenwerken en leren

    Om te onderzoeken wat professionals (in opleiding) leren van het actieonderzoeksproject vond bij aanvang van het project een 0-meting plaats. Zo brengen we in kaart in hoeverre de teams ervaren dat zij samen leren. Bij afronding van het project meten we dit opnieuw.

    Ook worden er binnen ieder ZIC regelmatig focusgroepen gehouden. Dit om te evalueren of en hoe leermethodieken bijdragen aan het interprofessioneel leren en de autonomie van cliënten. Uit de eerste focusgroepen blijkt dat het echt luisteren en kijken naar de cliënt belangrijk is. En dat de dialoog aangaan over observaties leidt tot het zien van nieuwe perspectieven op situaties.

    Professionals (in opleiding) zeggen:

    • meer bewust te zijn van hoe cliënten autonomie ervaren
    • te beseffen dat autonomie (vooral) in ‘kleine, alledaagse’ dingen zit
    • beter te begrijpen hoe het eigen handelen de cliënt ondersteunt dan wel beperkt in diens autonomie
    • nieuwe (ethische) vraagstukken te ervaren over hoe cliënten te ondersteunen
    • dat interprofessioneel samenwerken nodig is om cliënten te ondersteunen in hun autonomie

    Op basis van de eerste ervaringen zijn de leermethodieken aangepast.

    Vervolg

    Waar mogelijk worden verbeteracties (in aangepaste vorm) ingezet binnen de ZIC om de autonomie van cliënten te vergroten. Er zijn prototypen van actieve en snelle reflectiewerkvormen ontwikkeld die, waar de situatie het toelaat, uitgeprobeerd worden. Dit geeft de teams inzicht over het effect van hun verbeteracties en handelen.

    Ook hopen we dat we op korte termijn een netwerkbijeenkomst kunnen organiseren. We willen elkaar vanuit alle deelnemende organisaties ontmoeten om onze ervaringen te delen en van elkaar te leren.


    Geschreven door: Miranda Snoeren, projectleider 'Autonomie in Samenspraak'.

  • De Wever | Mei 2020

    Binnen De Wever, revalidatiecentrum Damast op afdeling Spinnewiel is de leermethodiek ‘schaduwen’ als onderzoeksmethode per november 2019 ingezet. Studenten zijn cliënten tijdens een aantal dagdelen als een schaduw gevolgd, om uiteindelijk de autonomie van cliënten te kunnen bevorderen.


    Alvorens het schaduwen werd ingezet is er een literatuurstudie gedaan naar het begrip autonomie om het onderzoek goed van start te kunnen laten gaan. Zo wist immers iedereen wat het begrip betekend en waar de onderzoekers naar opzoek moesten tijdens het ‘’schaduwen’’.

    Via een niet-participerende observatietechniek schrijf je op wat je ziet en hoort in tijden van interactie tussen de cliënt en één of meerdere zorgverleners, waarbij je vanuit het perspectief van de cliënt de situatie bekijkt. Je bent als onderzoeker letterlijk een ‘schaduw’. Dit is vervolgens uitgewerkt in transcripten, die zijn gecodeerd en daarna gethematiseerd en geanalyseerd door de onderzoeksgroep.

    Uit deze analyse zijn verschillende resultaten gerold, welke zijn besproken door studenten met het team. Daarbij is de vraag gesteld: ‘’Welke interventies kunnen er ingezet worden om de autonomie van de cliënt (meer) te kunnen vergroten?’’ Vervolgens hebben we met één van de genoemde interventies een nieuwe hoofdvraag geformuleerd. De bedoeling was dat deze interventie ingezet en geëvalueerd zou worden om te kijken wat voor effect dit had op de bevordering van autonomie bij de cliënten. Echter, brak toen de coronacrisis uit, waardoor het onderzoek 180 graden moest omdraaien.

    Als onderzoeks- en projectgroep zijn we opzoek gegaan naar een nieuw onderwerp  betrekkend op autonomie. We kwamen op ‘’de verwerking’’ bij de cliënt tijdens deze vreemde en heftige periode, waar de interventie ‘levensverhalen’ goed bij aansluit; even het virus vergeten en de cliënt zijn/haar verhaal laten doen, zodat de cliënt in zijn kracht en autonomie komt om te herstellen.

    Er is een nieuwe hoofdvraag met betrekking tot deze interventie geformuleerd en op dit moment zijn we bezig met het zoeken naar literatuur en het werven van cliënten. Wordt vervolgd.

    Met vriendelijke groet,

    De onderzoeksgroep van afdeling Spinnewiel

    Geschreven door: Rachel van de Oetelaar (Fontys PL4 student)

  • Thebe | April 2020

    Binnen Thebe zijn we gestart met de leermethodiek “spiegelgesprekken” om in kaart te brengen hoe de cliënten de autonomie ervaren. Na de analyse van deze gesprekken werd duidelijk wat goed gaat en waar verbeterpunten liggen.


    Ter voorbereiding op de spiegelgesprekken, hebben cliënten en medewerkers uitleg gekregen over wat het onderzoek inhoudt. Ook is uitgelegd wat een spiegelgesprek inhoudt. Binnen Thebe is op locatie Elisabeth binnen beide ZIC afdelingen een spiegelgesprek met cliënten gehouden. Op één afdeling verblijven cliënten met kortdurend reactiveringszorg. Op de andere ZIC afdeling verblijven cliënten met intensieve zorg/beademingszorg. Doordat we te maken hebben met hele uiteenlopende doelgroepen, hebben we per afdeling moeten kijken hoe we het spiegelgesprek vorm hebben moeten geven.

    Zo hebben we vanuit de afdeling intensieve zorg, het spiegelgesprek gehouden met een beperkt aantal cliënten i.v.m. beperkingen in de communicatie, waardoor het beantwoorden van een vraag meer tijd in beslag nam. Ook is het aantal medewerkers wat in de buitenring aanwezig was, kleiner gehouden zodat de cliënten zich veilig zouden voelen en vrijuit konden spreken.

    Met behulp van een creatieve analyse is de data geanalyseerd. Uit beide spiegelgesprekken kwamen overkoepelende thema’s naar boven die inzicht geven in wat goed gaat, maar ook waar verbetering wenselijk is. Bovenstaande leert dat de leermethodiek goed in te zetten is bij zowel een kleine groep cliënten als een grotere groep cliënten. Dit vraag enige aanpassing van de methodiek.

    Nu staan we op het punt om prioriteiten aan te brengen in de verbeterpunten en vervolgens te kiezen met welk verbeterpunt ieder team aan de slag gaat. Hierbij wordt ook de cliënt betrokken door hen te vragen welk punt zij het meest belangrijk vinden om mee aan de slag te gaan.

    Onze aanpak hebben we aan moeten passen vanwege de maatregelen rondom coronavirus. Zo wordt nu aan beide teams via de mail gevraagd met welk punt zij als eerste aan de slag willen om de autonomie van de cliënten te vergroten. We merken dat het lastig is om vervolgens interventies uit te zetten, omdat we dit graag samen met het team willen doen. Onze creativiteit wordt aangeboord.De zorg voor de cliënten heeft nu de hoogste prioriteit, per dag en week zullen we moeten kijken wat haalbaar is. Wellicht heeft iemand tips voor ons, wij zijn in ieder geval benieuwd hoe dit bij Vitalis en de Wever gaat in deze moeilijke tijd.

    Geschreven door: onderzoeksgroep Thebe

    Sfeerafbeelding Fontys
    Sfeerafbeelding Fontys
    Sfeerafbeelding Fontys
  • Vitalis | Februari 2020

    Binnen het ZIC van Vitalis WoonZorg Groep is de afgelopen periode geëxperimenteerd met het ophalen van verhalen (door middel van de leermethodiek verhalenworkshop) bij cliënten met dementie om te achterhalen hoe zij hun autonomie op dit moment ervaren.

    Ter voorbereiding heeft de onderzoeksgroep zich verdiept in wat men zelf eigenlijk verstaat onder autonomie en is er gebrainstormd over termen die verband houden met autonomie om zo een opening te hebben om in gesprek te gaan met een cliënt.

    Voorafgaand aan de gesprekken is door leden van de onderzoeksgroep onder begeleiding van de senior-onderzoeker en lector practitioner geoefend met het stellen van een openingsvraag en het aansluiten op het vertelde verhaal.

    • Hoe heb je het uitvoeren van de verhalenworkshop (het gesprek) ervaren?
    Verpleegkundige: ”In de praktijk viel het op dat je goed naar de mensen zelf moet kijken en ze ook moet kennen. Als je de bewoners goed kent dat weet je ook op welk moment je ze kunt interviewen. Bij een bewoonster zag ik dat het niet het juiste moment was omdat ze gewoon zo moe was, down, slaperig. Dat ik dacht daar komt nu niet hetgeen uit wat ik zou willen bereiken. Dus ik ben weggegaan en op een ander moment er weer naartoe gegaan en dat was wel het juiste moment’.

    De opgehaalde verhalen zijn vervolgens door leden van de onderzoeksgroep, (als transcript of audio-opname) op een creatieve manier in een gezamenlijke bijeenkomst geanalyseerd. Uit de analyse wordt duidelijk dat het vinden en herkennen van de rode draad in het verhaal van de cliënt een uitdaging is voor zowel de cliënt als voor (zorg)professionals.

    Ook komt het belang van het kijken door de bril van de bewoner naar voren. Voor de (zorg)professionals zit de uitdaging dus onder andere in het ‘opzetten van de bril van cliënt’ en het ontdekken wat het perspectief van de cliënt is. Om dit te kunnen lijkt het belangrijk om de eigen bril even af te zetten.

    Wordt vervolgd,

    Als je vragen hebt over bovenstaande dan neem gerust contact op met:

    Donna Frost of Kristel de Vries

    Geschreven door: onderzoeksgroep ZIC Vitalis

    Sfeerafbeelding Fontys

    Sfeerafbeelding Fontys

    Sfeerafbeelding Fontys

  • Update project | Autonomie in Samenspraak

    In maart 2019 zijn we formeel van start gegaan met het ZonMw project ‘Autonomie in Samenspraak: Een actie(f) interprofessioneel leertraject gericht op het ondersteunen van autonomie van cliënten in de verpleeghuiszorg’. Binnen dit project werkt Fontys Hogescholen samen met ROC Tilburg, Summa college, Tranzo en de Zorg Innovatie Centra (ZIC’s) binnen De Wever, Vitalis en Thebe.

    Voor de zomer zijn de betrokkenen van de ZIC’s geïnformeerd en de interprofessionele onderzoeksgroepen binnen de ZIC’s samengesteld. Vervolgens vond op 8 oktober een formele kick-off van het project plaats met de projectgroep en de drie onderzoeksgroepen. Naast een algemene uitleg over de inhoud en de organisatie van het project, deelden de onderzoeksgroepen de stand van zaken binnen hun ZIC. Duidelijk werd dat binnen ieder ZIC mooie stappen gemaakt zijn in het vormgeven van de samenwerking en de eerste fase van het actieonderzoek.

    Er zijn prototypen ontwikkeld van  drie leermethodieken die in de periode t/m februari 2020 worden uitgeprobeerd binnen de ZIC’s. Binnen Vitalis wordt geëxperimenteerd met het ophalen van verhalen en een verhalenworkshop om te achterhalen hoe de autonomie van cliënten nu ervaren wordt. Binnen Thebe houdt men spiegelgesprekken en binnen De Wever worden observaties (shadowing) uitgevoerd. De onderzoeksgroepen koppelen de informatie die via deze methodieken wordt opgehaald terug naar betrokkenen om samen te bepalen waar verbetering in de praktijk gewenst is.

    Sfeerafbeelding Fontys

    Sfeerafbeelding Fontys
    Sfeerafbeelding Fontys